TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/1061-S.1624
BAŞVURU NO : 2018/11637
KARAR TARİHİ : 18/04/2019
RET KARARI
İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek özel hizmet tazminatı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 29/09/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza (TCKN: ) tarafından yapılan başvuruda; İzmir Büyükşehir Belediyesi Belkahve Şantiyesi’nde ünvanı ile
26.09.2017 tarihinden itibaren çalışmakta olduğunu, hizmet binası “dışında” konumlanmış olan
anılan şantiyede görev yapması hasebiyle ilgili mevzuat (657 sayılı Kanunun 152. maddesi ile 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı) uyarınca üçer aylık üç adet döneme ait özel hizmet tazminatının tarafına ödenmediği, aynı şantiyede görev yapmakta olan (Teknik Hizmetler
Sınıfında görev yapan) diğer emsal personele “özel hizmet tazminatını”nın düzenli olarak ödemekte olduğu, bahsedilen tazminatın ödenmemesi üzerine çalışmakta olduğu İdareye
09.08.2018 tarihli bilgi edinme başvurusunda bulunduğu, ancak verilen cevapta “mezkur
tazminatın açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ödenebileceği” belirtilerek talebinin
27.08.2018 tarihinde reddedildiği,
1.1. Belkahve Şantiyesi:
a) Büro dışında olduğu, çünkü mevzuatta geçen “büro”nun Halkapınar Hizmet Binası adresini nitelendirmekte olduğu, b) Hizmet binası dışında olduğu, çünkü hizmet binası’nın adresinin “Çınarlı Mah. 1561 Sok.
No:32 Konak PK:35250 İZMİR ” olduğu, Belkahve Şantiyesinin adresi ise; “Naldöken
Mahallesi, Ankara Asfaltı No:385 Bornova/İzmir” şeklinde olduğu, c) Çalıştığı yerin adı üzerinde bir şantiye olduğu yerleşke olmadığını, insani ihtiyaçlar karşılanması için bazı kapalı mahaller bulunmasının şantiye olduğu hususunu değiştirmeyeceği, d) Görev yerinin Halkapınar’daki hizmet binası olmadığını,
1.2. ifade ederek, Ocak-2018, Nisan-2018 ve Temmuz-2018 dönemlerine ait ek özel hizmet tazminatının yasal faizi ile ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın 16.11.2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında; İlgili mevzuat gereğince söz konusu ek özel hizmet tazminatın arazi park bahçe, şantiye gibi açık çalışma mahallerinde, zor şartlar altında, fiilen görev yapan personele ödendiği, kapalı alanların dışında yapılan görevler ile ilgili görevlendirmelere ilişkin düzenlenen isim listelerinin birim amirlerince ibraz edilmesi ve görevin yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesine istinaden 3’er aylık dönemler halinde tazminat ödemesinin yapılacağı, 2.1. Başvuranın görev yaptığı Belkahve Yerleşkesi’nde idari hizmet binası bulunduğu ve sabit bir yerleşke olduğu, içinde idari binaya ek olarak ambar ve araç tamir binalarının yer aldığı, mezkur personelin açık alanda çalışma adreslerini, açık alanda çalışmaması olmaması nedeniyle, amirlerine sunmadığı, aynı yerleşkede görev yapan diğer personelin ek özel hizmet tazminatından yararlanmasının şehrin diğer bölgelerinde yaptıkları çalışmalara istinaden olduğu, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesi;…
II- Tazminatlar:
A – ÖZEL HİZMET TAZMİNATI: ….Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı
60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı
verilebilir…
III- Ortak Hükümler:
(1) Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur…” 6. 05/05/2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/10344 sayılı Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının;
6.1. 1 inci maddesi; “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre,….b)Ödenecek “Özel Hizmet Tazminatı”, bu Karara ekli II sayılı
Cetvelde,….gösterilmiştir.” 6.2. 5 inci maddesi; “(1) Bu Karara ekli I, II ve III sayılı cetvellerde yer alan zam ve tazminatlar, aşağıda belirtilen usule göre hazırlanarak, belirtilen merciler tarafından kontrol edilen cetvellere ve dağılım listelerine göre ödenir.
(2) Her kurum, bu Karara göre ödeme yapılacak personelinin kadro veya görev unvanlarını, sınıflarını, derecelerini, sayılarını, hizmet yerlerini ve bunlara uygun olarak ödenecek zam ve tazminatların miktarlarını serbest kadrolar esas alınmak suretiyle hazırlanan I, II ve III sayılı cetvellerde gösterir.” 6.3. 6 ncı maddesi; “(1) Zam ve tazminatların ödenebilmesi için, I, II ve III sayılı cetvellerde gösterilen personelin, kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmetleri kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapması zorunludur.”
6.4 Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvelin (E) TEKNİK HİZMETLER başlığı
altında Cetvelin söz konusu başlığı altında yer alan 6 ncı maddesinde ise; “Teknik
Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.(…..)Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır(….)”, 7. 11.05.2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 seri no.lu Devlet
Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “C-II sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” başlığı altında yer alan 6 ncı maddesi; (….)Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyecektir. Söz konusu ek özel hizmet tazminatı oranları, kontrol edilen cetvellerde gösterilmeyecektir. Bu ödeme ilgililerin kadroları esas alınarak görevin fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacaktır. Söz konusu listeler programlanmış ve önceden bilinebilen işler dikkate alınarak hazırlanacak, muhtemel işler söz konusu listelerde yer almayacaktır. İlgili birim amirlerince hazırlanan listelerde yer almamakla birlikte, yukarıda belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalıştığını tevsik edenlere, birim amirlerinin onayı ile söz konusu ödeme yapılabilecektir….”, hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran; çalıştığı birim olan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na bağlı Belkahve
Şantiyesi’nin yerleşke olmadığı, dolayısıyla 657 sayılı Kanunun 152. Maddesi ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince ödenen özel hizmet tazminatının Ocak-2018, Nisan-
2018 ve Temmuz-2018 dönemleri için yasal faizi ile ödenmesini talep etmektedir.
10. 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinde yer alan hüküm ile görevin önemi, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim düzeyi gibi hususlar göz önüne alınarak, hangi işi yapanlara, hangi görevlerde bulunanlara ne oranda özel hizmet tazminatı ödeneceğinin belirlenmesi ve bunların ödeme koşulları hususunda düzenleme yapma konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiye istinaden 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılmıştır. Kararın ekinde yer alan (II) sayılı
Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı maddesinde, Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebileceği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu madde de açık çalışma mahallinin ise; arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol biçiminde sayıldığı, faal durumdaki hizmet binalarının ise açık çalışma mahalli kapsamı dışında tutulduğu görülmektedir.
11. Başvuranın Belkahve Şantiyesi Proje ve İnşaat İşleri Şefliği Departmanında görevlendirilmesi için düzenlenen “görevlendirme” yazısında; Başvuranın mezkur birimde rölöve çizimlerinin yapılması, tadilat projelerinin hazırlanması görevlerini ifa etmesi için görevlendirmenin yapıldığı, ancak söz konusu işlerin açık alanda yapıldığına dair başvuranın bir iddiasının olmadığı,
11.1. İlgili mevzuat hükümlerinden ek özel hizmet tazminatının almanın koşulları içinde açık çalışma mahallerinde fiilen çalışmanın bulunduğu, başvuranın “açık alanlarda fiilen çalıştığı” hususunda bir iddiasının olmadığı gibi, “açık alanda fiilen yapılan çalışma”lara istinaden gerek kendisinin gerekse amirinin bir beyanının bulunmadığı,
11.2. Danıştay 2. Dairesinin 25/03/2013 tarihli ve E:2009/3677, K:2013/1700 sayılı kararında ek özel hizmet tazminatının ödenmesi için “görevlendirme yazısının bulunması” ve “faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışma” şartlarının yerine getirilmesi” şartlarının beraber yerine getirilmesi gerektiğine hükmedilmiş olup, bu bağlamda başvuranın çalıştığı yerde çeşitli binalar bulunması nedeniyle ilgili mevzuat hükümlerindeki açık alan tanımına girmeyeceği,
11.3. Hususları beraber değerlendirdiğinde başvuranın “ek özel hizmet tazminatı” alabilmesi için kanunun gerektirdiği şartları taşımadığı anlaşılmıştır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Başvuranın Ocak-2018, Nisan-2018 ve Temmuz-2018 dönemlerine ait ek özel hizmet tazminatının yasal faizi ile ödenmesi taleplerinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu, başvurana 01/04/2019 tarihli ve sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi