TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 8081-8081 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/694 2017/ 694
KARAR TARİHİ : 18/07/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : İzmir Valiliği
BAŞVURUNUN KONUSU : İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının incelenerek mağduriyetinin giderilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 01/02/2017 1.2.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; 20/ 05/ 2014 tarihinde İzmir Emniyet Müdürlüğünde görevli Polis Memuru nin
5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun ve Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik hükümlerinde yer alan etik kurallarına aykırı davranışta bulunduğu iddiasıyla Etik
Komisyonunca inceleme yapılması talebiyle İzmir valiliğine başvurmuş, başvurusu üzerine idari soruşturma başlatılmış ve İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu 10/ 12/ 2014 tarihli sayılı
“ceza tayinine mahal olmadığına ilişkin” kararını başvurana bildirmiştir . Bunun üzerine başvuran, İzmir 2. İdare Mahkemesinde işlemin hukuka aykırılığından bahisle dava açmış, E .
K. numaralı 14/ 05/ 2015 tarihli karar ile işlem iptal edilmiştir . Söz konusu mahkeme kararı doğrultusunda İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu 05/ 10/ 2016 tarihinde toplanarak sayılı kararı ile Polis Memuru ’nin Kamu Görevlileri Etik Sözleşmesine ve Etik Davranış İlkelerine aykırı davranmadığını yönünde işlem tesis etmiştir . Bu karar 30/ 11/ 2016 tarihinde başvurana bildirilmiştir . Buna ek olarak başvuran, 31/ 07/ 2015 tarihinde, isimli şahsın Emniyet Müdürlüğü personeli olmadığı halde İzmir Emniyet Müdürlüğü araç giriş kartı taşıdığından bahisle söz konusu şahsa araç giriş kartı temin eden personelin tespit edilerek etik ilkelere aykırı davranışta bulunduğu iddiasıyla inceleme başlatılması talebiyle İzmir Valiliğine başvurmuş, başvurusu üzerine idari soruşturma başlatılmış ve İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu 05/ 10/ 2016 tarihinde toplanarak sayılı kararı ile etik ilkelere aykırı bir durum tespit edilemediği yönünde işlem tesis etmiştir .
1 / 7Başvuran 07/ 12/ 2016 tarihinde sayılı kararın ve sayılı kararın üst merci tarafından
yoksa kararı veren merci tarafından itirazen incelenerek incelemenin derinleştirilmesi talebi ile tekrar
İzmir Valiliğine başvurmuş, başvurusu 26/ 12/ 2016 tarihinde idarece reddedilmiştir . Başvuran; İzmir
Valiliğinin 05/ 10/ 2016 tarihli sayılı ve 05/ 10/ 2016 tarihli sayılı kararlarına yaptığı itirazların yetkisiz merci tarafından reddedildiğini belirterek Kurumumuzdan; bahsi geçen kararların yeniden incelenerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) İzmir Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün konuya ilişkin 23/ 03/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ve
eklerinde özetle;
2.1) Başvuran tarafından 20/ 05/ 2014 tarihinde, Valilik Makamına hitaben verilen dilekçe ile
Güzelyalı Karakolunda görev yaptığı sırada Polis Memuru nin çevrede esnafa kendisi hakkında
‘Bu çok tehlikeli bir adamdır, dikkat edin .’ şeklinde ifadelerde bulunduğu iddiasıyla 5176 sayılı
Kanunun 9 uncu 10 uncu ve 14 üncü maddelerinde tanımlanan Etik İlkelere aykırı davrandığından bahisle incelenmesinin istendiği,
2.2) İdarelerince Emniyet Genel Müdürlüğü Eğitim Dairesi Başkanlığından alınan 06/ 05/ 2014 tarihli
yazıda, “ilgili yönetmeliğe uygun olarak taşra teşkilatı konumunda bulunan İl Emniyet
Müdürlüklerinin bağlı bulunduğu merkez teşkilatı Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde Etik
Komisyonu kurulmuştur . Emniyet Genel Müdürlüğünce herhangi bir talimat veya genelge ile bildirilmediği sürece İl Emniyet Müdürlüklerinin inisiyatif kullanarak etik komisyon oluşturmaları da hiyerarşik yapı gereğince mümkün olmadığı” belirtildiğinden usul gereği disiplin yönünden araştırma ve soruşturma yapmak üzere işleme başlandığı, yapılan soruşturma sonucunda hazırlanan soruşturma raporuyla İzmir İl Polis Disiplin Kurulunca Ceza Tayinine Mahal Olmadığına karar verildiğini ve kararın 04/ 02/ 2015 tarihinde başvurana tebliğ edildiği,
2.3) Söz konusu işlemin İzmir 2. İdare Mahkemesince iptali üzerine, başvurunun etik ilkeler
yönünden yeniden incelendiği ve İl Polis Disiplin Kurulunun 05/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı kararı ile 5176 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerince etik ilkelere aykırı bir durum tespit edilemediğinin anlaşıldığı, söz konusu kararın başvurana 01/ 12/ 2016 tarihinde tebliğ edildiği,
2.4) Başvuran tarafından 06/ 09/ 2015 tarihinde, emniyet personeli olmayan ’ye emniyet araç
giriş kartı verilen personelin tespit edilerek Etik İlkelere aykırı davrandığından bahisle incelenmesinin istendiği,
2.5) İdarelerince başvurunun etik ilkeler yönünden yeniden incelendiği ve İl Polis Disiplin
Kurulunun 05/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı kararı ile 5176 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerince etik ilkelere aykırı bir durum tespit edilemediğinin anlaşıldığı, söz konusu kararın başvurana 30/ 11/ 2016 tarihinde tebliğ edildiği,
2.6) Başvuranın 07/ 12/ 2016 tarihinde sayılı kararının ve sayılı kararının üst merci
tarafından, yoksa kararı veren merci tarafından itirazen incelenerek incelemenin derinleştirilmesi talebi ile tekrar İzmir Valiliğine başvurduğu, İzmir İl Polis Disiplin Kurulunda etik yönden görüşülen kararların ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine göre idari yargıda görülmesi gerektiğinden bahisle başvurusunun 26/ 12/ 2016 tarihinde reddedildiği, .
2 / 7ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T .C. Anayasasının,
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2) “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “Anayasa ile tanınmış
hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir .”,
3.3) “Yargı yolu” başlıklı 125 inci maddesinde; “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı
yargı yolu açıktır .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11 inci
maddesinde; “İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir . Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.”,
6) 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunun “Kurula veya Yetkili Disiplin Kurullarına Başvuru” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarında etik davranış ilkelerine aykırı uygulamalar bulunduğu iddiasıyla, en az genel müdür veya eşiti seviyedeki kamu görevlileri hakkında Kurula başvurulabilir . Hangi unvanların genel müdür eşiti sayılacağı kurum ve kuruluşların teşkilât yapısı ve yürüttükleri hizmetlerin niteliği dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir .
Diğer kamu görevlilerinin, etik davranış ilkelerine aykırı uygulamaları bulunduğu iddiasıyla yapılacak başvurular, ilgili kurumların yetkili disiplin kurullarında, Kurul tarafından çıkarılan yönetmeliklerde belirlenen etik davranış ilkelerine aykırılık olup olmadığı yönünden değerlendirilir .
Değerlendirme sonucu alınan karar, ilgililere ve başvuru sahibine bildirilir .”,
7) Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliğin “Başvuru Hakkı” başlıklı 31 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Daha önce
Kurulca incelenmiş şikayet konusu, yeni kanıtlar gösterilmedikçe bir daha şikayet konusu yapılamaz ve incelenemez .”,
3 / 77.1) “Başvuru Usulü” başlıklı 33 üncü maddesinde; “Başvuru, gerçek kişiler tarafından adı,
soyadı, oturma yeri veya iş adresi ile imzayı kapsayan dilekçelerle, en az genel müdür ve Kurulca genel müdür düzeyinde oldukları kabul edilen EK- 2 listede bulunan unvanlarda bulunanlar için
Kurul Başkanlığına, diğer görevliler için ise kurum yetkili disiplin kurullarına yöneltilmek üzere ilgili kurum amirliğine yapılır .”,
7.2) “Başvuruların Kabulü ve İşleme Konulması” başlıklı 35 inci maddesinin (a) bendinde;
“Kaydedilen başvuru en kısa zamanda Kurul Başkanı veya görevlendireceği üye tarafından bir raportöre verilir .”, (b) bendinde; “Raportör başvuruyu görev, konu ve kabul edilebilirlik yönlerinden inceleyerek bir ön rapor hazırlayıp Kurul Başkanına sunar.”,
7.3) “Disiplin Kurullarında İnceleme ve Karar Verme Usulü” başlıklı 38 inci maddesinde;
“5176 sayılı Kanun ile bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve Kurulun görev alanı dışındaki kamu görevlilerinin etik ilkelere aykırı davrandığı yolunda disiplin kurullarına yapılan başvurular, yetkili disiplin kurullarınca bu Yönetmelikte düzenlenen etik davranış ilkeleri ile başvuru usul ve esasları çerçevesinde incelenir .
Bu kurulların verdiği etik ilkeye aykırı davranışın varlığı veya yokluğu konusundaki kararlar ilgili kurum veya kuruluş yetkilisine, hakkında başvuru yapılan kamu görevlisine ve başvuru sahibine bildirilir .”,
7.4) “Kararlar Üzerine Yapılacak İşlem” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Kararlar Başkan ve
Üyeler tarafından imzalanmakla kesinleşir . Kesinleşen karar Başbakanlık Makamına sunulur .
Kararlara karşı idari yargı yolu açıktır .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin
idarece ilgili mevzuatta yer alan hüküm çerçevesinde reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran özetle, İzmir Emniyet Müdürlüğünde görevli Polis Memuru nin etik kurallarına
aykırı davranışta bulunduğunu iddia ederek Etik Komisyonunca inceleme yapılması talebiyle İzmir
Valiliğine başvuru yaptığını, başvuru sonucunda İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun 05/ 10/ 2016 tarihinde toplanarak sayılı kararı ile Polis Memuru .’nin Kamu Görevlileri
Etik Sözleşmesine ve Etik Davranış İlkelerine aykırı davranmadığını yönünde işlem tesis ettiğini, ayrıca isimli şahsın Emniyet Müdürlüğü personeli olmadığı halde İzmir Emniyet Müdürlüğü araç giriş kartı taşıdığından bahisle söz konusu şahsa araç giriş kartı temin eden personelin tespit edilerek etik ilkelere aykırı davranışta bulunduğu iddiasıyla inceleme başlatılması talebiyle İzmir
Valiliğine başvurduğunu, başvuru sonucunda İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu 05/ 10/ 2016 tarihinde toplanarak sayılı kararı ile etik ilkelere aykırı bir durum tespit edilemediği yönünde
4 / 7işlem tesis ettiğini bunun üzerine başvurularının bir üst makamca veya yeniden İl Polis Disiplin
Kurulunca itirazen ele alınması talebiyle İzmir Valiliğine başvurduğunu ve başvurusunun reddedildiğini belirterek, konunun Kurumumuzca incelenmesini talep etmektedir .
10) Bilindiği gibi, İdari Yargılama Usulü Kanununun 11 inci maddesinde, ilgililere haklarında tesis
edilen idari işlemlere karşı idari dava açmadan önce, mevcut idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle üst makama üst merci yoksa işlemi yapan makama başvuru yolu düzenlenmiştir . Bu başvuru yolunun kullanılmasında, idari başvuru yoluna gitmeksizin iptali istemiyle idari dava açabilmek mümkün iken öncelikle uyuşmazlığın idare önünde çözülmesi yolu seçilmektedir . Dolayısıyla 11 inci maddedeki idari başvuru yolu zorunlu olmayıp isteğe bağlıdır ve dava açmadan önce tüketilmesi gereken bir başvuru yolu değildir . Bazı düzenlemelerde belli idari işlemlerin idari başvurulara konu edilmeyecekleri, bu işlemlere karşı doğrudan doğruya dava açmak gerektiği yolunda hükümlere rastlanmaktadır . Bu gibi işlemlere karşı üst makama veya üst makam yoksa aynı makama yapılacak başvurular 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanununun 11 inci maddesi kapsamına girmezler . (İzmir 6. İdare Mahkemesi E . 2016/ 581
K.2016/ 1432 Sayılı Karar)
10.1) Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte
Disiplin Kurulu kararlarının Başkan ve Üyeler tarafından imzalanmakla kesinleşeceği, daha önce
Kurulca incelenmiş şikayet konusunun, yeni kanıtlar gösterilmedikçe bir daha şikayet konusu yapılamayacağı ve incelenemeyeceği düzenlenmiştir . Bu itibarla somut olayda; İzmir Valiliği İl
Disiplin Kurulunun 05/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı ve kararlarına karşı yapılan idari başvurular İdari Yargılama Usulü Kanunun 11 inci maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, bahsi geçen başvuruların İzmir Valiliği tarafından reddedilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir .
11) Başvuruya konu 05/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı işlem incelendiğinde; başvuranın talebi
üzerine İzmir İl Disiplin Kurulu tarafından 22/ 02/ 2016 tarihli ve sayılı yazı ile, başvuranın evinin yakınındaki bakkal önünde tanıdığı insanlarla konuşurken yan tarafta bulunan kuaför dükkânından çıkan ’nin daha sonra bakkal dükkânına gelerek başvuranın çok tehlikeli bir insan olduğu, kendisinin dikkatli olması gerektiği yönünde nasihatte bulunduğu iddialarının etik kurallara aykırılık yönünden 5176 sayılı Kanun ve Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerince incelenmesi amacıyla raportör görevlendirildiği, raportör tarafından hazırlanan raporda; başvuranın verdiği dilekçede ileri sürdüğü iddiaların somut delile dayanmadığının ve tanık olarak gösterdiği şahısların alınan beyanlarında bu iddiaları doğrulamadığının anlaşıldığının belirtildiği, bunun üzerine 05/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı İzmir
İl Disiplin Kurulu kararıyla; polis memuru nin herhangi bir kabahati bulunmadığı ve Kamu
Görevlileri Etik Sözleşmesine ve Etik Davranış İlkelerine aykırı bir durum gerçekleşmediği yönünde karar verildiği anlaşılmıştır .
11.1) Diğer taraftan 05/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı işlem incelendiğinde; başvuranın
.’ye Emniyet Müdürlüğü personeli olmadığı halde İzmir Emniyet
Müdürlüğü araç giriş kartı verildiği iddiasıyla söz konusu kartın verilmesine ilişkin işlem yapan personelin tespit edilerek etik ilkelere aykırı davrandığından bahisle hakkında gerekli işlemlerin yapılması talebi üzerine İzmir İl Disiplin Kurulu tarafından 16/ 09/ 2015 tarihli ve sayılı yazı ile
.
5 / 7başvurunun 5176 sayılı Kanun ve Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve
Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerince incelenmesi amacıyla raportör görevlendirildiği, raportör tarafından hazırlanan raporda; ’nün emniyet personeli olmamakla birlikte, 1996- 2008 yılları arasında farklı İl Emniyet Müdürlerinin koruma amirliğini yaptığının, olduğunun, ancak .ye ait araç üzerinde bulunduğu iddia edilen ve başvuru ekindeki fotoğrafta yer alan söz konusu araç giriş kartında plaka, seri no. ve kim tarafından verildiğine ilişkin bilgi bulunmadığından kusurlu herhangi bir personel tespit edilemediğinin belirtildiği, bunun üzerine 05/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı İzmir İl Disiplin Kurulu kararında; Kamu Görevlileri Etik
Sözleşmesine ve Etik Davranış İlkelerine aykırı bir durum gerçekleşmediği yönünde karar verildiği tespit edilmiştir .
11.2) Başvuruya konu işlemler, idari işlemin unsurları olan yetki, şekil, sebep, konu ve maksat
unsurları bakımından değerlendirildiğinde, etik ilkelere aykırı uygulamalar iddialarıyla yapılan başvurularla ilgili raportör görevlendirildiği, raportör tarafından ön rapor hazırlandığı, başvuranın iddiasına yönelik etik kurallarının ihlal edilip edilmediği yönünden araştırıldığı ve yapılan inceleme sonucunda başvuruların 6 ncı paragrafta yer alan Yönetmelik hükmü gereğince İl Disiplin Kurulunca değerlendirilerek işlem tesis edildiği, bu itibarla tesis edilen idari işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır .
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran tarafından sayılı karara
ilişkin başvurusunda etik davranış ilkelerine aykırı davrandığı iddia edilen polis memuru hakkında yapılan incelemede başvuranın iddialarını doğrulayacak nitelikte tanık beyanı, bilgi veya belgeye rastlanmadığı ve sayılı karara ilişkin başvurusunun Emniyet Personeli olmayan .’nün aracında bulunan araç giriş kartını veren personelin etik ilkeleri ihlal ettiğine ilişkin iddiaya yönelik kusurlu herhangi bir personelin tespit edilememesi sebebiyle reddedildiği, Kurumumuza yapılan başvuruda da bahsi geçen iddialara yönelik somut bilgi ve belge sunulmadığı anlaşıldığından, idarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
6 / 7VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Ret kararının BAŞVURANA ve İZMİR VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi