|
ÖZET: Başvuru, İznik Belediye Başkanlığı tarafından verilen idari para cezalarının iptali talebiyle ilgilidir. Şikâyetçi, 20/10/2021 tarihli Encümen kararıyla ruhsatsız yapı nedeniyle uygulanan 7.571,31 TL cezanın iptali için Bursa 3. İdare Mahkemesi’nde dava açmış, bu süreçte yeni bir kaçak yapı tespiti yapılmış ve 23/02/2022 tarihinde ek ceza uygulanmıştır. Şikâyetçi, bu durumun hukuka aykırı olduğunu ve mükerrer ceza uygulandığını iddia etmektedir.
İznik Belediye Başkanlığı, şikâyetçinin kaçak yapısının 18/10/2021 tarihli yapı tespit tutanağı ile belirlendiğini ve bu kapsamda gerekli işlemlerin yapıldığını savunmuştur. Yapılan incelemelerde, şikâyetçinin inşaatına devam ettiği ve yeni ilaveler yaptığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, 23/02/2022 tarihli Encümen kararlarıyla uygulanan idari para cezalarının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, İznik Belediye Encümeni’nin 23/02/2022 tarihli kararına ilişkin şikâyetçinin talebi kısmen kabul edilerek, 15.142,62 TL tutarındaki cezanın iptal edilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuş, ancak diğer ceza uygulamaları için talep reddedilmiştir. İznik Belediye Başkanlığı’nın bu karar doğrultusunda gerekli işlemleri 30 gün içinde tamamlaması gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/11767-S.22.18043
BAŞVURU NO : 2022/4871
KARAR TARİHİ : 15/09/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZNİK BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, imara aykırı yapı nedeniyle tarafına uygulanan idari para cezalarının iptal edilmesine ilişkin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi vekili tarafından tarihinde yapılan başvuruda özetle,
1.1. İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı kararıyla; müvekkili adına kayıtlı Bursa ili
İznik ilçesi Candarlı Mahallesi ada parselde bulunan taşınmaza ruhsatsız, tek katlı, verandası dahil 2 48m büyüklüğünde ahşap yapı yapıldığı gerekçesiyle ve 3194 sayılı İmar Kanunun 42 nci maddesi gereğince 7.571,31 TL idari para cezası ile aynı Kanunun 32 nci maddesi gereğince ilgili yazının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapının ruhsata bağlanması, aksi takdirde Belediye tarafından yıkılarak, yıkım masrafının %100 fazlasıyla yapı sahibinden tahsiline yönelik karar verildiğini, söz konusu idari para cezası ve yıkım kararının iptali için Bursa 3. İdare Mahkemesi nezdinde / E. sayılı dosya kapsamında dava açtıklarını, 1.2. Bahse konu yargılama devam ederken, İznik Belediye Encümeni’nin 23/02/2022 tarih sayılı kararıyla; mühürlü binaya ruhsatsız kaçak olarak teras ilavesi yapıldığı, 1. normal kata ilave edilen 3×3 m.
2 (9m ) büyüklüğündeki bu terasın kullanılır vaziyette olduğu ve yapının 17/02/2022 tarihinde mühürlendiği
2 gerekçeleriyle, 3194 sayılı İmar Kanunun 32 nci maddesi gereğince 9 m kaçak yapının 30 gün içinde
ruhsata bağlanmasına ve aynı Kanunun 42 nci maddesi gereğince 2.111,97 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiğini, ayrıca 23/02/2022 tarih sayılı Encümen kararıyla; ruhsatsız kaçak inşaatın konut kısmı tamamlanmış, zemin terasının profil taşıyıcısı hazırlanmış, döşeme kaplaması yapılmamış vaziyette 18/10/2021 tarihinde mühürlenen inşaatın, zemin terasının tamamlandığının ve kullanılır vaziyete getirildiğinin 17/02/2022 tarihinde tespit edildiğinden bahisle mühür fekki yapıldığı tespit edilen inşaatın 2. kez mühürlendiği belirtilerek, 3194 sayılı İmar Kanunun 32 nci maddesi gereğince kaçak yapının 30 gün içinde ruhsata bağlanmasına ve aynı Kanunun 42 nci maddesi gereğince 15.142,62
TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiğini, 1.3. İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı kararına karşı, Bursa 3. İdare Mahkemesi nezdinde / E. sayılı dosya kapsamında yargılama sürecinin devam etmesine ve adı geçen
Mahkemece yürütmenin durdurulması kararı verilmesine rağmen, İdarece 23/02/2022 tarih ve sayılı
Encümen kararları alınarak usul ve kanuna aykırı olarak mükerrer idari para cezası ve yıkım kararları verildiğini 1.4. Öte taraftan, İdarenin 20/10/2021 tarihli Encümen kararının 25/02/2022 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, bu tebliğ sonrasında, müvekkili tarafından Plansız Alanlar Yönetmeliği kapsamında idari başvurular yapıldığını, taşınmazın kullanımına yönelik başvuru sonuçlanmadan, bu kez 25/02/2022 tarihinde tebliğ edilen sayılı Encümen kararı dayanak yapılarak 23/02/2022 tarihli ve sayılı
Encümen kararlarının alındığını, taşınmazda bulunan tekerlekli, taşınabilir ahşap römork konteyner ile ilgili yapılan işlem aşamalarına ilişkin Encümen kararlarının 25/02/2022 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiği, yapı tespit ve tatil tutanağında belirtilen 30 günlük süre verildiği hususları dikkate alınmadan ve bu kapsamda yapılan idari başvuruların sonuçları beklenilmeden tespit tutanağından 2 gün sonra Encümen kararı ile müvekkil aleyhine idari işlemler yapıldığını, 1.5. Ayrıca 20/10/2021 tarihli sayılı Encümen kararı incelendiğinde: “Tek katlı verandası dahil 6×8 (48 2 m ) büyüklüğünde konut amaçlı kullanılan ahşap yapı yapıldığı” hususlarının tespit edildiğinin görüleceğini, İdarece Bursa 3. İdare Mahkemesi dosyasına ibraz edilen 18/10/2021 ve 18/02/2022 tarihli görseller karşılaştırıldığında, 23/02/2022 tarih sayılı Encümen kararında açıklanan 1. normal kata ilave 2 edilen 3×3 (9 m ) ek ilave yapılmadığı, no.lu Encümen kararında açıklanan zemin terasın tamamlanmadığı ve ilgili yapıya herhangi bir mühürleme işlemi yapılmadığı halde mühür fekki iddiasıyla işlem başlatıldığı hususlarının anlaşılacağını, 1.6. Yukarıda belirttiği hususlar kapsamında İdarece müvekkili hakkında mükerrer para cezası uygulayarak usul ve kanuna aykırı işlemler yapıldığını iddia ve ifade ederek, İznik Belediye
Encümeninin 23/02/2022 tarih ve sayılı kararlarının iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü
uyarınca ilgili idareden bilgi belge talep edilmiştir. İznik Belediye Başkanlığı’nın 29/04/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. İznik İlçesi, Candarlı Mahallesi, ada, parsel numaralı taşınmazın 10.09.2021 tarihinden itibaren adına kayıtlı olduğu,
2.2. 20.10.2021 tarih ve sayılı Encümen Kararı ile 23.02.2022 tarih ve – sayılı Encümen Kararlan ve bu kararlara ait yapı tatil tutanağı, ceza hesaplama raporu, tebliğ belgeleri, yıkım tebliğleri vb. belgelerin yazıları ekinde sunulduğu,
2.3. 20.10.2021 tarih ve sayılı Encümen Kararının yürütmesinin Bursa 3. İdare Mahkemesi’nin
27.01.2022 tarihli kararıyla durdurulduğu, ancak söz konusu kararda 20.10.2021 tarih ve sayılı
Encümen Kararının eki olan 18.10.2021 tarihli yapı tespit ve tatil zaptının yürütmesinin durdurulmasına yönelik bir karar verilmemesi nedeniyle kaçak inşaatın mühürlü olması gerekirken, mühür fekki yapılarak inşaata devam edildiğinin tespit edilerek 17.02.2022 tarihli yapı tespit ve tatil zaptı düzenlendiği ve inşaatın 2. kez durdurulduğu, yapılan mühür fekki ve ilave inşaata istinaden 23.02.2022 tarih ve – sayılı encümen Kararlarının alındığı,
2.4. 20.10.2021 tarih ve sayılı Encümen Kararının alındığına dair başvuru sahibine 27.10.2021 tarih ve sayılı yazılarıyla posta yoluyla bilgi verildiği, söz konusu yazı ve tebliğ belgesinin yazıları ekinde sunulduğu, ilgilinin Plansız Alanlar Yönetmeliği kapsamında yapı ruhsatı almak için idari başvurusunun bulunmadığı,
2.5. Yazıları ekinde sunulan 18.10.2021 tarihli fotoğraftan da anlaşılacağı üzere kaçak inşaatın konut kısmı tamamlanmış zemin kattaki verandasının çelik iskeleti yapılmış ahşap döşemesi monte edilmemiş vaziyette mühürlendiği, 17.02.2022 tarihinde yapılan kontrolde, zemin kattaki verandanın ahşap döşemesinin 2 yapıldığı, ilk mühürleme tarihindeki haline 1. normal kat seviyesine 9 m daha teras ilave edildiği tespit edilerek mühür fekki işlemi tesis edildiği, yazıları ekindeki fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere yapının
18.10.2021 tarihinde mühürlenmiş olan haliyle bırakılmayarak mührün bozulduğu ve inşaata devam
edildiği,
2.6. 20.10.2022 tarih ve sayılı Encümen Kararına karşı açılmış olan davaya ilişkin mahkeme kararlarının yazıları ekinde sunulduğu, 23.02.2022 tarihli ve sayılı Encümen Kararlarına karşı, şikâyetçi tarafından dava açıldığına dair Belediyelerine bilgi verilmediği,
2.7. 20.10.2021 tarih ve sayılı Encümen Kararının alındığı hususunun 27.10.2021 tarih ve sayılı yazılarıyla posta yoluyla ilgilisine tebliğ edildiği, ayrıca söz konusu kararın tarafından görevlendirilen ‘a Belediyelerinin İcra Şefliği tarafından 25.11.2021 tarihinde teslim edildiği, aynı Encümen kararının 25.02.2022 tarihinde ‘ün kendisine de teslim edildiği,
2.8. 20.10.2022 tarihli ve sayılı Encümen Kararlarının alındığı hususunu bildiren 02.03.2022 tarihli ve yazılarının posta yoluyla ‘e tebliğ edilemediğinden ikamet adresinin bulunduğu mahalle muhtarlığı tarafından ilgilisine tebliğ edildiği,
2.9. İlgili hakkında gerçekleştirilen işlemlerin 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine uygun olduğu hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye
Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
“Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”,
4. İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye Ek 1 No.lu Protokolün
“Mülkiyetin Korunması” başlıklı 1 inci maddesi; “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri, yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, İnceleme ve araştırma” başlıklı 20 inci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 5393 sayılı Belediye Kanununun “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34 üncü maddesinde;
“Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: … e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek. … i)
Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen görevleri yerine getirmek.”,
7. 3194 sayılı İmar Kanununun,
7.1. “Ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32 nci maddesinde;
“Bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. (Ek cümleler:14/2/2020-7221/10 md.) Yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapu kayıtlarının beyanlar hanesine kaydedilmek üzere ilgili idaresince tapu dairesine en geç yedi gün içinde yazılı olarak bildirilir. Aykırılığın giderildiğine dair ilgili idaresince tapu dairesine bildirim
yapılmadan beyanlar hanesindeki kayıt kaldırılamaz. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. (Değişik cümle:14/2/2020-7221/10 md.) Bu tebligatın bir nüshası muhtara bırakılır, bir nüshası da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir. Bu tarihten itibaren en
çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. …”,
7.2. “İdari Müeyyideler” başlıklı 42 nci maddesinde;
“Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır.
(Değişik cümle:14/2/2020-7221/11 md.) Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır: … idari para cezası verilir. … c) (a) ve (b)
bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı; 1) Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış ise cezanın % 30’u, … (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunur. Para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır. ç) (Ek:25/3/2020-7226/39 md.) Bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez.
18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine ve gözetmenlerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve
mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir. …”,
8. 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun, “İmar kirliliğine neden olma” başlıklı 184 üncü maddesinde;
“(1) Yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. …” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Şikâyetçi vekilinin, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı Encümen kararıyla şikayetçi hakkında uygulanan idari para cezasının iptal edilmesine ilişkin talebinin Kabulüne, bu kapsamda söz konusu Encümen kararıyla şikayetçi hakkında uygulanan 15.142,62 TL tutarındaki idari para cezasının iptal edilmesi yönünde gerekli olan iş ve işlemleri makul sürede yapması husussunda İznik Belediye
Başkanlığına Tavsiyede bulunulması, Öte taraftan, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı Encümen kararıyla şikayetçi hakkında uygulanan idari para cezasında mevzuata aykırılık tespit edilemediğinden, bu Encümen kararı uyarınca uygulanan para cezasının iptal edilmesine ilişkin talep yönünden Başvurunun Reddi yönünde hazırlanan Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Şikâyetçi vekili özetle, İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı kararıyla; taşınmazına ruhsatsız yapı yaptığı gerekçesiyle 3194 sayılı İmar Kanunun 42 nci maddesi gereğince müvekkiline idari para cezası uygulandığı ve ilgili yapı için yıkım kararı alındığı, söz konusu idari para cezası ve yıkım kararının iptali için Bursa 3. İdare Mahkemesi nezdinde dava açıldığı, bahse konu yargılama devam ederken, İznik Belediye Encümeni’nin 23/02/2022 tarih sayılı kararıyla; mühürlü binanın 1. katına ruhsatsız kaçak olarak teras ilavesi yapıldığı ve yapının 17/02/2022 tarihinde mühürlendiği gerekçeleriyle aynı Kanunun 42 nci maddesi gereğince 2.111,97 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, ayrıca 23/02/2022 tarih sayılı Encümen kararıyla; 18/10/2021 tarihinde mühürlenen inşaatın, zemin terasının tamamlandığının ve kullanılır vaziyete getirildiğinin 17/02/2022 tarihinde tespit edildiğinden bahisle mühür fekki yapıldığı tespit edilen inşaatın 2. kez mühürlendiği belirtilerek, aynı Kanunun 42 nci maddesi gereğince 15.142,62 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı kararına karşı, Bursa 3. İdare Mahkemesinde açılan davanın yargılama sürecinin devam etmesine ve adı geçen Mahkemece yürütmenin durdurulması kararı verilmesine rağmen, İdarece 23/02/2022 tarih ve sayılı Encümen kararları alınarak usul ve kanuna aykırı olarak mükerrer idari para cezası ve yıkım kararları verildiği hususlarını iddia ederek, İznik Belediye Encümenin 23/02/2022 tarih ve sayılı kararlarının iptal edilmesini talep etmektedir.
11. İlgili İdare, şikayetçinin imara aykırı yapısıyla ilgili olarak 3194 sayılı İmar Kanunu ilgili hükümleri uyarınca gerekli işlemlerin yapıldığı ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirtmektedir.
12. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; şikayetçinin taşınmazına ruhsatsız ve kaçak olarak yapı yapıldığı hususunun ilk kez 18/10/2021 tarihli yapı tespit ve tatil zaptıyla tespit edildiği, söz konusu belgede ilgili yerdeki yapının mühürlendiği husususun belirtildiği, aynı tarihte kaçak yapının fotoğrafların çekildiği, bu kapsamda Belediye Encümenin 20/10/2021 tarih no.lu kararıyla şikayetçiye 7,571,31 TL idari para cezası verildiği, sonrasında şikayetçinin söz konusu ruhsatsız ve kaçak yapıya devam ettiği gerekçesiyle İznik Belediye Encümeni’nin, 23.02.2022 tarihli sayılı kararıyla 2.111,97 TL, 23.02.2022 tarihli sayılı kararıyla da 15.142,62 TL (=7,571,31 TL X 2) idari para cezası uygulandığı tespit edilmiştir.
13. Yerleşim yerlerindeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla hazırlanan İmar Kanunu, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapıları kapsamaktadır. Sağlıklı ve dengeli bir çevrenin oluşturulması bakımından yürürlükte bulunan mevzuata ve plan hükümlerine aykırı olan yapılarla ilgili olarak hangi işlemlerin yapılacağına düzenlemelere 3194 sayılı Kanunun 32 nci ve 42 nci maddelerinde yer verilmiştir.
14. 3194 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde; ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar hakkında yapılacak işlemlere yer verilmiştir. Aynı Kanununun 42 nci maddesinde ise konuyla ilgili para cezalarıyla ilgili düzenlemelere yer verilmiş, söz konusu maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu Kanunun 6. fıkrasında ise; yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiil ve hallerin, yapının inşa edilmesi süreci içinde tekrarı halinde, idari para cezalarının bir kat artırılarak uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
15. Şikayetçi vekili, 20/10/2021 tarihli Encümen kararının 25/02/2022 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, bu tebliğ sonrasında, müvekkili tarafından Plansız Alanlar Yönetmeliği kapsamında idari
başvurular yapıldığını, taşınmazın kullanımına yönelik başvuru sonuçlanmadan, bu kez 25/02/2022 tarihinde tebliğ edilen sayılı Encümen kararı dayanak yapılarak 23/02/2022 tarihli ve sayılı
Encümen kararlarının alınarak müvekkili aleyhine idari işlemler yapıldığını iddia etmektedir.
16. Dosya kapsamındaki belgelerden; 20/10/2021 tarihli Encümen kararıyla ilgili olarak adı geçen İdare tarafından şikayetçiye 27.10.2021 tarih ve sayılı yazı yazıldığı, bu yazıda; şikayetçinin ruhsatsız kaçak olarak inşaat yaptığının tespit edildiği, kaçak inşaatın Belediye ekiplerince mühürlendiği, kaçak inşaat hakkında Belediye Encümenince 3194 sayılı İmar Kanununun 32 nci ve 42 nci maddeleri ile TCK’nın 184. maddesine göre 20.10.2021 tarih ve sayılı Encümen Kararı alındığı, bu Encümen Kararına istinaden 3194 sayılı İmar Kanununun 32 nci maddesine göre kaçak inşaatın en geç 30 gün içerisinde imara uygun hale getirilmesi gerektiği, aksi takdirde söz konusu madde gereği kaçak olarak yapılan inşaat için yıkım işlemleri uygulanacağı ve konuyla ilgili Cumhuriyet Başsavcılığa suç duyurusunda bulunulacağı hususlarına yer verildiği, bu yazının posta yoluyla şikayetçinin adresinde bulunun kişiye 01.11.2021 tarihinde tebliğ edildiği, öte taraftan 20/10/2021 tarihli Encümen kararının şikayetçinin bizzat kendisine
25.02.2022 tarihinde de tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda, idarece, şikayetçinin kaçak yapısıyla
ilgili olarak 20/10/2021 tarihli encümen kararı alındığı ve bu kaçak yapıyı 30 gün içinde imara uygun hale getirmesi gerektiği hususlarıyla ilgili olarak şikayetçiye 27.10.2021 tarihli yazı yazıldığı ve bu yazının 01.11.2021 tarihinde ilgilisine tebliğ edildiği hususları dikkate alındığında, söz konusu encümen kararından şikayetçinin 01.11.2021 tarihinde yapılan tebligat uyarınca haberdar olduğu, bahsi geçen encümen kararının 25.02.2022 tarihinde şikayetçiye ayrıca tebliğ edilmesi durumunun, şikayetçinin 20/10/2021 tarihli encümen kararından 01.11.2021 tarihinde yapılan tebligat uyarınca haberdar olduğu sonucunu değiştirmeyeceği kanaatine varılmıştır.
17. Şikayetçi vekili, yapı tespit ve tatil tutanağında belirtilen 30 günlük süre dikkate alınmadan ve bu kapsamda yapılan idari başvuruların sonuçları beklenilmeden müvekkil aleyhine idari işlemler yapıldığını iddia etmekte ise de; ilgili belediyenin 20.10.2021 tarih ve sayılı Encümen Kararının dayanağını olan yapı tatil zaptını 18/10/2021 tarihinde tanzim ettiği ve bahis geçen tarihte yapı yerine astığı, İmar
Kanununun 32 nci maddesinde yer alan “Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır.” şeklindeki özel düzenleme uyarınca, ilgili belediyenin 18/10/2021 tarihli yapı tatil zaptını yapı yerine asmasıyla, söz konusu zaptın şikayetçiye tebliğ edildiğinin kabulü gerekir.
18. Şikayetçi her ne kadar yapıt tatil tutanağındaki 30 günlük sürenin dikkate alınmadığını iddia etmekte ise de; bir önceki paragrafta değinildiği üzere, söz konusu zaptın 18/10/2021 tarihinde şikayetçiye tebliğ edilmiş sayılacağı bir gerçektir. Ayrıca bu zabıtta, yapının mühürlendiği ve 30 gün içinde kaçak yapının ruhsata uygun hale getirilerek veya ruhsat alınarak idareye bilgi vermesi gerektiği, aksi halde binanın yıkılacağı hususlarına yer verilmiş olmasına rağmen, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, şikayetçinin, kaçak yapıyı ruhsata uygun hale getirdiğine, bu yapı için ruhsat alındığına veya söz konusu kaçak yapıyı kaldırdığına ilişkin bir tespit yapılamamıştır.
19. Şikayetçi vekili, İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı kararına karşı, Bursa 3. İdare
Mahkemesi nezdinde / E. sayılı dosya kapsamında yargılama sürecinin devam etmesine ve adı geçen
Mahkemece yürütmenin durdurulması kararı verilmesine rağmen, İdarece 23/02/2022 tarih ve sayılı
Encümen kararları alınarak usul ve kanuna aykırı olarak mükerrer idari para cezası ve yıkım kararları verildiği hususlarını iddia etmektedir.
20. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı kararına karşı şikayetçi tarafından Bursa 3. İdare Mahkemesi nezdine dava açıldığı, adı geçen Mahkemece
27.01.2022 tarihinde “yeniden bir karar verilinceye kadar bahsi geçen işlemin yürütmesinin
durdurulmasına” karar verildiği, ancak aynı Mahkemenin 11.03.2022 tarihinde aldığı kararla yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, şikayetçi vekili tarafından bu karara kaşı Bursa Bölge İdare Mahkemesine itirazda bulunulduğu, Bursa Bölge İdare Mahkemesi İkinci
İdare Dava Dairesinin 14.04.2022 tarihli kararıyla, ilgili İdare Mahkemesinin yürütmenin durdurulması talebinin reddine ilişkin kararında hukuka aykırılık bulunmadığından itiraz isteminin reddine karar verildiği hususları anlaşılmıştır.
21. Şikayetçi vekili, İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı Encümen kararına ilişkin yargılama sürecinin devam ederken İdarece 23/02/2022 tarih ve sayılı Encümen kararları alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu iddia edilmiş ise de; 20/10/2021 tarih sayılı encümen kararına ilişkin olarak, ilgili Mahkemece belli bir süreliğine (Mahkemece yeniden bir karar verilinceye kadar)
yürütmenin durdurulması kararı verilmesinin, 20/10/2021 tarih sayılı Encümen kararının iş ve işlem süreçlerini durdurduğu, ilgili Mahkemeye başvurulmuş olmasının ve Mahkemece belli bir süreliğine yürütmenin durdurma kararının verilmesinin, şikayetçinin söz konusu kaçak ve ruhsatsız olduğu tespit edilen yapıya devam edebileceği anlamına gelmeyeceği, nitekim yürütmenin durdurulması kararı sonrası yapılan işlemlerin farklı gerekçelere (kaçak inşaata devam edildiği, ilave inşaat yapıldığı, mühür fekki yapıldığı vb.) dayandığı, tespitler arasındaki farklılığa ilişkin fotoğrafların İdarece Kurumumuza sunulduğu, ayrıca ilgili Mahkemenin belli bir süreliğine aldığı yürütmenin durdurulması kararı sonrasında adı geçen Mahkemece alınan yeni bir kararla şikayetçinin yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verildiği ve bu karara karşı yapılan itirazın da reddedildiği hususları dikkate alındığında, ilgili mahkemeye başvuru yapılması ve mahkemece geçici bir süreliğine yürütmenin durdurulması kararı verilmesi durumlarının, İdarece kaçak yapının yapılmasına devam edildiğinden bahisle yeni encümen kararları alınmasına bir engel teşkil etmeyeceği değerlendirilmiştir.
22. Şikayetçi vekili, 20/10/2021 tarihli sayılı Encümen kararı incelendiğinde: “Tek katlı verandası dahil 2 6×8 (48 m ) büyüklüğünde konut amaçlı kullanılan ahşap yapı yapıldığı” hususlarının tespit edildiğinin görüleceğini, İdarece Bursa 3. İdare Mahkemesi dosyasına ibraz edilen 18/10/2021 ve 18/02/2022 tarihli görseller karşılaştırıldığında, 23/02/2022 tarih sayılı Encümen kararında açıklanan 1. normal kata ilave 2 edilen 3×3 (9 m ) ek ilave yapılmadığı, no.lu Encümen kararında açıklanan zemin terasın tamamlanmadığı hususlarını iddia etmektedir.
23. Ancak aşağıda da görüleceği üzere; ilgili İdare tarafından Kurumumuza sunulan ve 18.10.2021 ve
17.02.2022 tarihlerinde çekildiği anlaşılan fotoğraflar karşılaştırıldığında; 18.10.2021 tarihinde ilgili
yapıda yapılan tespitten sonra söz konusu yapının 1 katına teras ilavesi yapıldığı ve ilgili yapının zemin katının teras kısmına ait döşemesinin tamamlandığı hususları tespit edilmiştir.
24. Şikayetçinin taşınmazına ruhsatsız ve kaçak olarak yapı yaptığı hususunun 18/10/2021 tarihli yapı tatil zaptıyla tespit edilmesinden sonra, şikayetçi tarafından ilgili inşaata devam edildiği ve inşaata bazı ilaveler yapıldığı hususunun 17.02.2022 tarihli yapı tatil zaptıyla tespiti üzerine ve yapılan bu yeni tespitler nedeniyle, 23.02.2022 tarihli ve sayılı Encümen Kararları ile şikayetçiye yeniden idari para cezası uygulandığı anlaşılmıştır. Şikayetçi vekilinin, müvekkiline mükerrer para cezası uygulandığına ilişkin iddiasının bulunması nedeniyle, 23.02.2022 tarihli ve sayılı Encümen
Kararları ile uygulanan para cezalarında mükerrerlik olup olmadığı hususlarının değerlendirilmesi aşağıda yapılacaktır.
25. 3194 sayılı Kanunun 42 nci maddesi uyarınca para cezalarının ilgilisine uygulanması noktasında, Anayasa Mahkemesinin 29.12.2011 tarih ve E:2011/36, K: 2011/181 sayılı kararında; “İtiraz konusu kural, İmar Kanunu’nun 32. maddesine yapılan yollamaya ilişkindir. Söz konusu maddede, ruhsat almadan yapıya başlayan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yaptığı tespit edilen yapı sahibine bir ay içerisinde, yapı ruhsatsız ise ruhsat alma, ruhsat ve eklerine aykırı ise ruhsata uygun hâle getirme, bu iki şekilde hukuka aykırılık giderilmemiş ise yapıyı yıkma mükellefiyetleri öngörülmüş, bu yükümlülükleri yerine getirmemenin yaptırımı, anılan Kanun’un 42. maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenmiştir. Söz konusu
fıkrada geçen ‘bu maddeye aykırı davrananlar’ ibaresi 32. maddede sayılan yükümlülükleri yerine getirmemeyi ifade etmektedir.
Kanun’un 42. maddesinin ikinci fıkrasında, ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ya da imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fennî mesullere; yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre nispi olarak idari yaptırım öngörülmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise bu fıkradan farklı olarak verilen süre içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenler için maktu para cezası öngörülmektedir. Bu durumda ikinci fıkrada imar mevzuatına aykırı yapı yapılması cezalandırıldığı hâlde, üçüncü fıkrada verilen süre içerisinde saptanan aykırılığın giderilmemesi cezalandırılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, farklı eylemlere, şartları oluştuğunda ayrı ayrı ceza uygulanması mükerrer cezalandırma olarak nitelendirilemeyeceğinden kural, Anayasa’nın 2. maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
26. Danıştay 14. Dairesinin konuyla ilgili 27.02.2019 tarih ve E:2018/279, K: 2019/1435 sayılı kararında;
“… Doktrinde genellikle kabul edilen tanıma göre tekerrür; bir ceza yaptırımına uğradıktan sonra yeniden suç işleyen kimsenin durumudur. Bu durumdaki kimselere “mükerrir” denilmektedir. Kanunlar, mükerrirlere, ilk suçludan daha fazla ceza verilmesini emrettiklerinden, onların işledikleri suçun cezası arttırılarak verilmektedir. Bu arttırmanın nedeni; o kimselerin evvelce de suç işlemiş olmalarıdır.
İmar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin, mevzuata aykırı yapının inşa süreci içerisinde tekrarı halinde idari para cezasının her bir tekrarda bir kat artırılarak uygulanacağı sabit ise de, bu bir kat artırımın önceki cezanın iki katı şeklinde değil, tespit edilen yeni aykırılık için, yukarıdaki hükümlere göre hesaplanan para cezasının bir katı şeklinde, yani; yapılan tespit üzerine inşaatın devam edilen kısmı üzerinden uygulanması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; … tespit edilmesi üzerine, daha önce para cezası verilen zemin kat da dahil edilerek tüm yapı alanı üzerinden hesaplanan para cezasının, 3194 sayılı İmar Kanununun 42.
maddesinin altıncı fıkrası uyarınca tekerrür hükmü uyarınca bir kat artırılarak uygulandığı, anılan encümen kararının iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle … Buca Belediye Encümeni kararı ile para cezası verildiği, daha sonra … günlü ikinci tespite dayalı olarak inşaata devam edildiğinden bahisle, ilk verilen cezanın tekerrür hükümleri uygulanarak bir kat artırılması suretiyle yapının tüm alanı üzerinden yeniden para cezası verildiği görülmektedir.
Bu durumda; davacıya söz konusu ruhsatsız yapı nedeniyle 25/11/2010 günlü tespit tutanağı ile belirlenen yeni imalat için para cezası verilmesi gerekirken, yapının tüm alanı üzerinden para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık, bu husus göz önünde bulundurulmaksızın davanın kısmen reddi, kısmen işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararın da ise hukuki isabet görülmemiştir. …” (https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay),
27. Yine Danıştay 6. Dairesinin konuyla ilgili 20.02.2004 tarih ve E:2002/6535, K: 2004/934 sayılı konuyla ilgili bir kararında; “… 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 1. fıkrasında ruhsat alınmadan veya ruhsat ve eklerine veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının yapı sahibine ve müteahhidine para cezası verileceği belirtilmiş, aynı maddenin 3. fıkrasında da birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen fiillerin tekrarı halinde para cezalarının bir katı arttırılarak verileceği hususu kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, … parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve onaylı mimari projesine aykırı inşaat yapıldığının 21.3.2000 günlü tutanak ile tespit edilmesi üzerine davacıya 18.5.2000 günlü, 863 sayılı belediye encümeni kararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca para cezası verildiği,
31.3.2000 tarihinde yapılan ikinci tespitte davacının inşaatına devam ettiğinin saptandığı ve ikinci tespitte
saptanan kısımlar nedeniyle 13.6.2000 günlü, 1062 sayılı belediye encümeni kararı ile davacıya ikinci kez para cezası verildiği, 1.6.2000 tarihinde yapılan üçüncü tespitte de davacının inşaatına devam ettiğinin ve ilk iki tutanakta belirlenen kısımlara ilave inşaatlar yaptığının saptanması üzerine, bu üçüncü tespitte belirlenen kısımlar nedeniyle 5.12.2000 günlü, 1937 sayılı belediye encümeni kararı ile davacıya üçüncü kez para cezası verildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu para cezaları, ruhsat ve eki projesine aykırı olarak yapılan inşaatlar nedeniyle ve ayrı tespitlere dayalı olarak ve her seferinde tespit edilen yeni aykırılıklar nedeniyle verildiğinden ayrıca davacının yapı tatil zabıtlarına rağmen inşaatına devam ettiği anlaşıldığından, yukarıda yer alan 3194 sayılı Yasanın 42. maddesi hükmü uyarınca ruhsata aykırı olarak yapı yapma fiilinin tekrar edildiği, dolayısıyla para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerin yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. …” hususlarına yer verilmiştir (https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay)
28. Önceki paragraflarda belirtilen Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararları dikkate alınarak şikayetçi vekilinin, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli ve sayılı Encümen kararlarıyla şikayetçiye mükerrer idari para cezası uygulandığına dair iddiası değerlendirildiğinde;
28.1. İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı kararında; zemin terasının döşeme kaplaması tamamlanmamış vaziyette 18.10.2021 tarihinde mühürlenen yapının, zemin terasının tamamlandığı ve kullanılır vaziyete getirildiğinin 17.02.2022 tarihinde tespit edildiği, mühür fekki yapıldığı tespit edilen inşaatın 2. kez mühürlendiği hususları belirtilerek, 3194 sayılı İmar Kanununun 42 nci maddesinin “yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiil ve hallerin, yapının inşa edilmesi süreci içinde tekrarı halinde, idari para cezaları bir kat artırılarak uygulanır.” hükmü gereğince şikayetçiye 7,571,31 TL X 2= 15.142,62 TL idari para verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Bir başka deyişle söz konusu encümen kararında; daha önceki tespitte zemin terasının döşeme kaplaması yapılmamış olan yapıya zemin döşemesi yapılarak kullanılır vaziyete getirilmiş olması nedeniyle, daha önce para cezası verilen zemin teras alanı da dahil edilmek suretiyle tüm yapı alanı üzerinden hesaplanan para cezasının, 3194 sayılı İmar
Kanununun 42 nci maddesinin altıncı fıkrasındaki tekerrür hükmü uyarınca bir kat artırılarak uygulandığı anlaşılmaktadır. Ancak, İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı kararında; “Ruhsatsız 2 kaçak olarak yapılan; tek katlı verandası dahil (48 m ) büyüklüğündeki konut amaçlı kullanılan ahşap yapı, kapalı alanı tamamlanmış verandası tamamlanmamış vaziyette” ifadesine yer verilmiş olup, bu encümen kararından zemin katta bulunan döşeme kısmı tamamlanmamış veranda alanının tamamını da kapsayacak şekilde idarece şikayetçiye (20/10/2021 tarihli sayılı Encümen kararıyla) idari para cezası uygulandığı tespit edilmiştir. İdarece, 17.02.2022 tarihinde yapılan tespitte, zemin kata ilave edilen yeni bir inşaat alanı bulunduğuna ilişkin herhangi bir tespit yapılmadığı halde, daha önce tespiti yapılan ve idari para cezası uygulanan zemin kattaki veranda alanı dahil yapı
alanı üzerinden, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı kararıyla şikayetçiye mükerrer bir idari para cezası uygulandığı sonucuna varılmıştır.
28.2 İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli ve sayılı Encümen kararında ise; şikayetçi
tarafından mevcut mühürlü binaya ruhsatsız kaçak olarak teras ilavesi yapıldığı, ruhsatsız kaçak olarak 1.
2 normal kata ilave edilen 9 m büyüklüğündeki terasın kullanılır vaziyette olduğu ve 17.02.2022 tarihinde
mühürlendiği hususları belirtilerek, 3194 sayılı Kanunun 42 nci maddesi gereğince ruhsatsız olarak 2 yapıldığı tespit edilen söz konusu ilave 9 m kaçak inşaat alanı için şikayetçiye 2.111,97 TL idari para cezası uygulamasına karar verilmiştir. 23.02.2022 tarihli ve sayılı Encümen kararında, birinci kata ilave edilen 2
9 m büyüklüğündeki yeni bir inşaat alanı bulunduğuna ilişkin yeni bir tespite dayanılarak, ruhsatsız
olarak yapılan ve daha önce idari para cezası uygulanmayan bu ilave inşaat alanı nedeniyle şikayetçiye idari para cezası uygulandığı anlaşıldığından, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı kararıyla uygulanan imar para cezasında mükerrerlik olduğuna ilişkin bir tespit yapılamamıştır.
29. Başvuranın iddiaları, İdarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ve yargı kararları ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; şikayetçinin, imara aykırı uygulama yaptığı hususunun İdarece ilk kez 18/10/2021 tarihli yapı tespit ve tatil zaptıyla tespit edildiği, bu kapsamda İznik Belediye Encümeni’nin 20/10/2021 tarih sayılı kararıyla şikayetçiye idare para cezası uygulandığı, daha sonra söz konusu ruhsatsız ve kaçak yapıya devam etmesi nedeniyle
İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli ve sayılı Encümen Kararları ile şikayetçiye tekrar para cezaları uygulandığı, şikayetçi vekili tarafından bahsi geçen ve sayılı Encümen Kararları ile müvekkili hakkında mükerrer para cezası uygulayarak usul ve kanuna aykırı işlemler yapıldığı iddiası ve söz konusu encümen kararlarının iptal edilmesi istemiyle Kurumumuza başvuruda bulunulduğu, konuyla ilgili olarak yapılan inceleme sonucunda; İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı 2
Encümen kararında ruhsatsız ve kaçak yapının birinci katına ilave edilen 9 m büyüklüğündeki yeni bir alan (teras ilavesi) bulunduğuna ilişkin tespite dayanılarak, bu yeni imalat alanı için şikayetçiye idari para cezası uygulandığı anlaşılmış olup, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı kararıyla şikayetçiye uygulanan idari para cezasında hukuka aykırılık tespit edilememiş, diğer taraftan, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı Encümen kararında, zemin kata ilave edilen yeni bir inşaat alanı olduğuna ilişkin herhangi bir tespit yapılmadan, daha önce para cezası uygulanan inşaat alanı dikkate alınarak mükerrerlik teşkil edecek şekilde şikayetçiye yeni bir idari para cezası uygulandığı sonucuna varılmış olup, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli ve sayılı kararıyla şikayetçiye uygulanan idari para cezasında hukuka uygunluk tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
30. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Şikayetçinin konuyla ilgili başvurusuna İznik
Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevabi yazıda, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, adı geçen İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
31. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret
kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili
İdarelerin işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Bursa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre; Şikâyetçi vekilinin, İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı Encümen kararıyla şikayetçi hakkında uygulanan idari para cezasının iptal edilmesine ilişkin talebinin KABULÜNE, bu kapsamda söz konusu Encümen kararıyla şikayetçi hakkında uygulanan 15.142,62 TL tutarındaki idari para cezasının iptal edilmesi yönünde gerekli olan iş ve işlemleri makul sürede yapması husussunda İZNİK
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
İznik Belediye Encümeni’nin 23.02.2022 tarihli sayılı Encümen kararıyla şikayetçi hakkında uygulanan idari para cezasında mevzuata aykırılık tespit edilemediğinden, bu Encümen kararı uyarınca uygulanan para cezasının iptal edilmesine ilişkin talep yönünden BAŞVURUNUN
REDDİNE,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İZNİK
BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın, İZNİK BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve ŞİKAYETÇİ TEBLİĞ EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi