|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Türk Silahlı Kuvvetlerine ait hava araçlarında pilot olarak görevlendirilme talebi, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından reddedilmiştir. Reddin gerekçeleri arasında, başvuranın Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü onaylı Ticari Pilot lisansının yeterli olmaması, İçişleri Bakanlığı onaylı temin planlarına aykırılık, ve Jandarma Genel Komutanlığı’nın pilot seçme sınavlarına tabi tutulmamış olması gibi unsurlar yer almaktadır. Ayrıca, başvuranın muvazzaf subay olmaması ve gerekli uçuş eğitimlerinin bulunmaması gibi nedenler de belirtilmiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı’nın, pilot olarak görevlendirme kriterlerini belirleme konusunda takdir yetkisi olduğu vurgulanmış, bu yetkinin kötüye kullanılmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin, kamu yararını gözeterek yaptığı değerlendirmelerde, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın iddialarının ve idarenin açıklamalarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda, başvurunun reddi yönündeki kararın hukuka aykırı bir yönü bulunmadığı ifade edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7113-7113 36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/436 2017/ 436
KARAR TARİHİ : 22/06/2017
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Jandarma Genel Komutanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Türk Silahlı Kuvvetlerine ait hava araçları başta olmak üzere Devlete ait hava araçlarında görevlendirilme talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 21/01/2017 21.1.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. 15 yıl ve toplamda 2970 saat uçuş tecrübesine sahip Uçak ve Helikopter Teknisyeni Astsubayı olarak Jandarma Genel Komutanlığı Havacılık Dairesi Başkanlığı emrinde görevine devam ettiğini,
926 Sayılı Kanun kapsamında hazırlanan ‘Astsubay Sınıflandırma Yönetmeliği’ ile Astsubay
personel için kara havacılık sınıfının açık bulunduğunu, 1.1. Kara havacılık sınıfı Astsubayların pilot olarak yetiştirilme maliyetinin; hizmet süresi yönünden pozitif maliyet etkinliğine sahip olduğunu, mevzuatın da buna uygun olduğunu, ayrıca gerek fayda maliyet analizi, gerekse komuta kademesinde rahatlama sağlayacağı ortada iken neden Astsubay kara havacılık sınıfı personel yetiştirilmediği sorusu ile birlikte; yüksek maliyetlerle dışardan pilot istihdamı, emekli personelin geri çağırılması veya hiç havacılık bilgisi olmayan subay personelin pilot yapılma yöntemleri ön plana çıkarılmasına rağmen, kendisi ve kendisi gibi uluslararası geçerliliğe sahip pilot lisansı olan ve hazır bulunan sivil pilot personelin talebine olumsuz cevaplar verildiğini, 1.2. Olumsuz verilen cevapların dayandırıldığı kanun maddeleri ile pilot olarak görev yapma ihtimallerinin olduğunu ancak bunun engellendiğini, diğer bir husus olarak sahip oldukları lisansların dünyada geçerliliği olmasına, hatta aynı kurumda görev yapmış oldukları askeri pilotlar ile aynı uçuş okullarında eğitim almış, uçuş yapmış olmalarına rağmen taleplerinin kabul edilmediğini iddia ve
1 / 7ifade ederek, mağduriyetinin giderilmesi ve öncelikle Türk Silahlı Kuvvetlerine ait hava araçları
olmak üzere Devlete ait hava araçlarında görevlendirilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 23.02.2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden Jandarma Genel Komutanlığı’ndan alınan 11/ 05/ 2107 tarihli, . sayılı yazıda özetle;
“… Başvuruda belirtilen hususlarla ilgili, J .Gn.K.lığına pilot temini ile ilgili olarak; a. Pilot yetiştirilmek üzere, 2017 yılında dış kaynaktan lisans ve lisansüstü mezunlarından subay teminine yönelik Bakan Oluru, kıta kaynağı subaylardan pilot adayı teminine yönelik Komuta Katı onayı alınmış, b. 2018 ve 2019 yıllarını kapsayan Personel Temin Planı (Taslak)’nda 2018 yılı için kıta kaynağı subaylardan ve dış kaynaktan, 2019 yılı için dış kaynaktan pilot adayı temini planlanmıştır .
c . Ayrıca, halen hazırlıkları devam etmekte olan J .Gn.K lığı ve Shl .Güv .K.lığı Branşlaşma ve Branş
Belirleme Kurulları Yönetmeliğine göre subaylar için pilot, astsubaylar için uçak ve helikopter teknisyeni branşı belirlenmiştir .
Başvuru hakkında teknik görüş ve değerlendirmelerin yazı ekinde sunulduğunu, bu kapsamda başvuruya olumlu yönde yaklaşılmasının mümkün olmadığının tespit edildiğini;
Talep Hakkındaki Görüş 1. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından verilen uçak pilot lisansları ile Devlet
Hava Araçlarında pilot olarak görev yapmayı talep eden personelin durumunun incelenmesi neticesinde; a. SHGM tarafından, kuyruk numarası tescil edilmiş sivil hava araçlarında uçacak pilotlar için lisanslandırma yapılmakta, Devlet Hava Araçlarında uçacak pilotlar için herhangi bir lisanslandırma yapılmamaktadır .
b. Devlet Hava Araçlarında uçacak pilotlar için; 2629 Sayılı Kanunun 3’üncü madde (k)
fıkrasında “Pilot ve pilot adayı : Türk Silahlı Kuvvetleri uçuş eğitimi teşkillerinden veya Kuvvet
Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından tertip edilen yurt içi veya yurt dışındaki uçuş okulu veya kurslarından pilotluk diploması alan ve diploması usulüne göre onaylanan kimseye pilot; pilot olmak için sayılan yerlerde fiilen uçuşa başlayanlara pilot adayı denir .” hükmü bulunmaktadır . Personelin, kendi imkânları ile Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünden onaylı “Uçuş Lisansı” almış olması, Devlet Hava Araçları için belirlenen pilot tanımlamasını karşılamamaktadır .
c . J .Gn.K.lığı envanterindeki hava araçlarında görev yapan pilotların yetiştirilmesinde, TSK
Uçuş Eğitim Merkezleri ile J .HvcI .Okul Komutanlığı ana kaynak olarak planlanmakta, ihtiyaç duyulduğunda SHGM tarafından yetkilendirilmiş uçuş eğitim organizasyonlarından başlangıç safhasında eğitim alınmakta ancak bu eğitim yeterli olmayıp J .HvcI .Okul Komutanlığında ayrıca tamamlama ve envanterdeki hava araçlarının eğitimi verilmektedir . 2629 Sayılı Kanun kapsamında uçuş eğitimini tamamlayan personel Jandarma Genel Komutanı tarafından “Uçuş Ekibi” olarak onaylanarak Devlet Hava Aracında pilot olarak görev yapabilmektedir .
ç . Lisans diploması olan herkes, SHGM tarafından onaylanan uçuş okullarında gerekli ücreti ödemeleri sonrası eğitim görebilmekte, Hususi Pilot Lisansı (PPL), Ticari Pilot Lisansı (CPL) ve
Havayolu Nakliye Pilotu (ATPL) lisanslarını alabilmekte, SHGM tarafından tescil edilmiş sivil hava araçlarında uçabilmektedir . Ancak TSK ile Jandarma Genel Komutanlığı envanterindeki hava araçlarında pilot olarak görev yapabilmesi için Jandarma Genel Komutanlığı tarafından tertip edilen yurt içi veya yurt dışındaki uçuş okulu veya kurslarından pilotluk diploması alması ve
2 / 7diplomasının usulüne göre onaylanarak envanterdeki hava araçlarının eğitimlerinin alınması ve tüm
masrafların devlet tarafından karşılanması gerekmektedir . PPL gibi başlangıç eğitimi, bir pilotun
TSK’daki pilotaj eğitiminin %5’i kadar çok az bir bölümünü oluşturmakta, intibak ve harbe hazırlık eğitimleri ise Lahika- 1’de gösterildiği şekilde yüksek bir maliyet oluşturmaktadır . Ayrıca sivil havacılık için alınan sağlık sertifikası ile TSK okullarında pilotaj eğitimine kabul yapılamamakta, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre yetkili hastanelerden “Pilotaja Elverişlidir” raporu istenmektedir .
d. Jandarma Hizmetleri Sınıfındaki subayların branşlara ayrılması, İçişleri Bakanı tarafından onaylanmış personel temin planı ve esaslarına göre yürütülmekte olup, Pilot branşı muvazzaf subaylar için belirlenmiştir ve hali hazırda bu planlara göre yetiştirmeye devam edilmektedir . Pilot adayı seçimleri Personel Başkanlığınca belirlenen kriterlere göre, kıtadan veya üniversitelerin havacılık veya fakültelerin belirli bölümlerinden mezun, belirli bir yaşı ( 27) geçmemiş uygun nitelikteki personelin muvazzaf subay olarak mezun olmasını müteakip, pilot seçme sınavında başarılı olanlar arasından, pilot branşına ayrılacak subay sayısı kontenjanına göre yürütülmektedir .
e . Personel temin planlarına göre istihdam edilen bir personelin, SHGM’nden PPL, CPL veya
ATPL belgesi almış olması nedeniyle, pilot branşına geçişlerinin onaylanması durumunda, diğer branşlardaki (Jandarma, J .İstihkam, J .Bakım, J .İkmal, J .Muhabere vb .) tüm subay, astsubay, Uzm.J .Çvş . ve J .Uzm. Erbaşların lisans diploması ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden onaylı lisans alması durumunda pilot branşına geçmesine emsal teşkil edecektir .
f . J .Gn.K.lığının ana uçuş görevleri helikopterler ile icra edilmekte, kısıtlı sayıdaki pilotlar öncelikle helikopter pilotu olarak görevlendirilmekte, uçuş görevlerinde emir komuta ve karar verme zafiyeti yaşanmaması için muvazzaf subaylar arasından pilot adayı seçilmektedir . Uzun süre görev yapabilecek olmaları nedeniyle genç ve düşük rütbedeki personelin pilotaj eğitimi almasının, kamu kaynaklarının daha etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılarak, kamu yararı sağlayacağı değerlendirilmektedir .
g. SHGM tarafından onaylı “Uçuş Lisansı” almış personelin yaş, rütbe ve statülerine bakılmaksızın pilot yapılması durumunda; içişleri Bakanı onaylı temin planlarına aykırı işlem yapılmış olacak, pilot seçme sınavını geçmeden ve belirlenen kriterleri sağlamadan pilot yapılması hakkaniyeti zedeleyecek, devlet tarafından farklı alanda eğitim masrafına katlanılmış personelin kabiliyet, eğitim ve tecrübesinden etkin bir şekilde yararlanılamayacak, belirlenen yaş veya rütbeden büyük personelin envanterdeki hava araçlarının intibak eğitimlerine planlanması ve tüm masrafların devlet tarafından karşılanması gerekecek, hedeflenen sürede J .Gn.K.lığında pilot olarak görev yapamayacak olması nedenlerinden, istenen kamu yararı sağlanamayacaktır . Devlet hava araçlarında görevlendirilen pilotlar, Uçuş Emniyeti açısından yüksek riskli görevleri icra etmektedir .
Personel nakli görevini yapacak pilotlar birçok ilave eğitimden geçmektedir . SHGM tarafından da
Hususi Pilot Lisansı (PPL) ve Ticari Pilot Lisansı (CPL) olan pilotların yolcu taşımasına müsaade edilmemekte, Havayolu Nakliye Pilotu (ATPL) lisansına sahip olması şartı aranmaktadır . Talep sahibi personelin ATPL lisansı olmadığı ve ilave eğitimlerden geçmediği görülmektedir .
ğ. Dilekçe sahibi personelin; Jandarma Genel Komutanlığı envanterindeki devlete ait hava araçlarında pilot olarak görev yapabilmesi için envanterdeki hava araçlarının 1- 2 sene sürecek intibak uçuş eğitimlerini alması ve Lahika- 1’de sunulan tüm masrafların devlet tarafından karşılanması gerekmektedir . Personelin yaşı, rütbesi ve hizmet edebileceği süre göz önüne alındığında, devlet tarafından karşılanacak uçuş eğitim masrafı ile istenen kamu yararının sağlanamayacağı değerlendirilmektedir .
2. Sonuç olarak, dilekçe sahibi personelin, J.Gn.K.lığında pilot olarak görevlendirme talebinin; a. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden onaylı Ticari Pilot lisansının Devlet Hava Araçları için yeterli olmaması, b. İçişleri Bakanlığı tarafından onaylı temin planlarına aykırı işlem yapılmış olacağı, c . 2629 Sayılı Kanun kapsamındaki uçuş kurslarına J.Gn.K.lığı tarafından tertip edilmemiş
.
3 / 7olması,
ç . J.Gn.K.lığının uyguladığı pilot seçme sınavlarına tabi tutulmamış olması, pilot adayları için belirlenen kriterleri sağlamaması, d. Muvazzaf subay olmaması (Subaylığa geçiş sınavında başarılı olmaması), e . J.Gn.K.lığı envanterindeki hava araçlarına intibakının (uçuş eğitiminin) bulunmaması, f . J.Gn.K.lığının ana uçuş görevlerinin icra edildiği envanterdeki helikopterler ile pilot olarak görev yapabilmesi için, Lahika- 1’deki yüksek maliyetli ilave pilotaj, uçuş eğitimi ve harbe hazırlık eğitimi verilmesi gerektiğinden devlete ek yük getireceği, g. Devlet tarafından uçak ve helikopter teknisyeni alanında Lahika- 2’deki kursların masrafına katlanılmış olan personelin kabiliyet, eğitim ve tecrübesinden etkin bir şekilde yararlanılamayacak olması, ğ. Kendi branşındaki personele de ihtiyaç olduğundan, yerine yetiştirilecek personel için ilave maliyet oluşacağı, h. Personelin yaşı ve rütbesi nedeniyle hedeflenen sürede J.Gn.K.lığında pilot olarak görev yapamayacak olması, ı . Hizmet edebileceği süre göz önüne alındığında, devlet tarafından karşılanacak uçuş eğitim masrafı ile istenen kamu yararının sağlanamayacağı, i J.Gn.K.lığının personel temin planlarını ve görev etkinliğini etkileyecek şekilde diğer branşlardaki personelin pilot branşına geçmesi için emsal teşkil edecek olması nedenleriyle, uygun değerlendirilmediği .” açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 2629 Sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat
3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde ; “ Pilot ve pilot
Kanunun ( 2629 sayılı Kanun)
adayı : Türk Silâhlı Kuvvetleri uçuş eğitimi teşkillerinden veya Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma
Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından tertip edilen yurt içi veya yurt dışındaki uçuş okulu veya kurslarından pilotluk diploması alan ve diploması usulüne göre onaylanan kimseye pilot; pilot olmak için sayılan yerlerde fiilen uçuşa başlayanlara pilot adayı denir . Pilotlar, statülerine göre jet pilotu ve pervaneli pilotu olmak üzere ikiye ayrılır . 1. Jet uçuş birliklerinin ihtiyacını karşılamak üzere Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından jet pilotu olarak yetiştirilenler, jet pilotu sağlık kriterlerini ve kazandıkları nitelikleri muhafaza ettikleri sürece, jet pilotu statüsünde, 2. Jet pilotu statüsü dışında kalan diğer pilotlar pervaneli pilotu statüsünde, kabul edilir .
Jet pilotu statüsünün devamı için jet pilotlarının 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen zorunlu uçuş saatlerini jet uçağında uçmaları şarttır .”
4 / 76. Türk Silahlı Kuvvetleri Astsubay Sınıflandırma Yönetmeliğinin “Tarifler” başlıklı 3 üncü
maddesinde : “… Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde jandarma, Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde ise silah sınıfı hariç olmak üzere bu komutanlıklara bağlı diğer astsubaylar, yetiştirildikleri kuvvet komutanlıklarının sınıflarına mensupturlar .
Bu sınıfların hangi branş ve ihtisaslardan teşekkül edeceği, bu Yönetmeliğin esaslarına göre hazırlanacak olan sınıflandırma ve astsubay ihtisasları yönergelerinde belirtilir .” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ AV.HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından; şikayet konusu hakkında Jandarma Genel Komutanlığı’nca tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete ilkelerine aykırı bir yön bulunmaması nedeniyle başvurunun reddi yönündeki önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Uyuşmazlık konusu: Kararın, “I . BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde açıklandığı üzere başvuranın, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait hava araçları olmak üzere Devlete ait hava araçlarında görevlendirilme talebinin idare tarafından reddine ilişkindir .
9. Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup pilot, silah sistem operatörü uçuş ekibi personeli… ile adaylarının; niteliklerinin, hizmet sürelerinin, tazminatların ödenmesine ilişkin esas ve yöntemler
2629 sayılı Kanunda düzenlenmiş olup, Kanun’unun “Pilot ve pilot adayı ” nın tanımlandığı, 3 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde; Türk Silahlı Kuvvetleri uçuş eğitimi teşkillerinden veya
Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından tertip edilen yurt içi veya yurt dışındaki uçuş okulu veya kurslarından pilotluk diploması alan ve diploması usulüne göre onaylanan kimseye pilot; pilot olmak için sayılan yerlerde fiilen uçuşa başlayanlara pilot adayı denildiği, Kanun’un mevcut halinde pilotluk statüsünün açık olarak ifade edildiği, başvuranın ise bu statüde olan bir kişi konumunda olmadığı hususu açıktır .
10. Dolayısıyla, Türk Silahlı Kuvvetleri Astsubay Sınıflandırma Yönetmeliğinde yer verilen düzenlemeden bahisle; kendisinin 15 yıl ve toplamda 2970 saat uçuş tecrübesine sahip Uçak ve
Helikopter Teknisyeni Astsubayı olduğu, uluslararası geçerliliğe sahip pilot lisansına sahip olduğunu, aynı kurumda görev yapmış olduğu askeri pilotlar ile aynı uçuş okullarında eğitim almış ve uçuş yapmış olmasını gerekçe göstererek Türk Silahlı Kuvvetlerine ait hava araçlarında veya
Devlete ait hava araçlarında pilot olarak istihdam edilmesi gerektiğini ileri sürmekte ise de, 2629
Sayılı Kanunda “pilot” olarak kaydedilenlerin, Türk Silahlı Kuvvetleri uçuş eğitimi teşkillerinden veya Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından tertip edilen yurt içi veya yurt dışındaki uçuş okulu veya kurslarından pilotluk diploması alan ve diploması usulüne göre onaylanan kişiler oldukları hiçbir yorum gerektirmeyecek derecede anlaşılmaktadır .
11. Diğer taraftan, 926 Sayılı TSK Personel Kanununun, Ek 36 ncı maddesinde; kriz veya harekât kaynaklı ihtiyaç durumlarında kuvvet komutanlıklarının pilot ihtiyacının muvazzaf personel dışında harbe hazır pilotlarla karşılanabilmesi maksadıyla; bu komutanlıklar bünyesinde pilot olarak hizmet vermiş ve kendi istekleriyle görevden ayrılmış olanlar , uçuculuk niteliklerini haiz olmak kaydıyla ilgili kuvvet komutanlığının teklifi ve Millî Savunma Bakanlığının onayı ile ihtiyat pilot olarak
.
5 / 7görevlendirilebilecekleri , aynı Kanunun Ek Geçici Madde 92 nci maddesinde ise; bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten önce herhangi bir nedenle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan veya ilişiği kesilen pilot subaylar ile ticari pilot lisansı ya da havayolu nakliye pilotu lisansına sahip en az 1000 saat uçuşu bulunan diğer sınıflardaki subaylardan istekliler, uçuş için gerekli şartları sağlamaları ve başvurularının uygun görülmesi halinde ilgili Kuvvet Komutanının teklifi ve Millî Savunma
Bakanının onayı ile 31/ 12/ 2017 tarihine kadar yeniden subay naspedilerek Türk Silahlı
Kuvvetlerinde pilot olarak görevlendirilebileceklerine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir .
12. Anayasa Mahkemesinin 25/ 11/ 2015 tarih ve 2015/ 50 E., 2015/ 107 K . sayılı kararında , “….
İdarelerin, kanunlarla verilen görevleri yerine getirirken alacağı kararların, her türlü olay ve olgu göz önünde bulundurularak önceden hukuk kurallarıyla belirlenmesi mümkün olmadığı gibi kamu hizmetlerinin ve toplumsal ihtiyaçların değişkenliği dikkate alındığında uygun bir yöntem de değildir . Bu nedenle, idarelerin karşılaştıkları farklı durumlar karşısında en uygun çözümü üretebilmeleri için takdir yetkisiyle donatılmaları zorunludur . Takdir yetkisinin amacı, idareye farklı çözümler arasından uygun ve yerinde olanı seçme serbestîsi tanımaktır . …” şeklinde açıklamada bulunmak suretiyle, idareye takdir yetkisi tanımasının gerekliliği hususunu vurgulamaktadır .
13. ‘ Pilot olarak görevlendirilebilecek kişiler ’ hakkında 926 Sayılı Kanununda yer verilen düzenlemelerle idareye tanınan ‘takdir yetkisi’ nin kullanımı konusu, yukarıda yer verilen
Anayasa Mahkemesi kararı çerçevesinde somut olay özelinde değerlendirildiğinde; Kararın “II .
İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI” başlıklı bölümün de yer verilen “2. Sonuç olarak, dilekçe sahibi personelin, J .Gn.K.lığında pilot olarak görevlendirme talebinin” alt başlıklı bölümünde maddeler halinde açıklanan gerekçelerin; objektif kıstaslarla belirlendiği, somut ve yeterli olduğu ayrıca, kişi yararı ile kamu yararı arasındaki dengenin korunduğu, bu nedenlerle takdir yetkisinin kötüye kullanımın söz konusu olmadığı değerlendirilmiştir .
14. Bununla birlikte , Anayasa’nın 2 nci maddesindeki “hukuk devleti” ilkesi gereğince, yasama işlemlerinin kişisel yararları değil kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunlu olduğu, kişisel nitelikte bir işlemden söz edilebilmesi için somut olarak bir kişinin hukuki durumunda değişiklik yapan bir irade açıklamasının bulunması gerektiği, 926 sayılı Kanun’da ‘Ek’ ve ‘Ek
Geçici’ maddelerle yapılan değişikliklerin tek bir kişi hakkında bireysel nitelikte bir yürütme işlemi tesis edilmediği, genel ve soyut bir kural getirildiği, Bu bağlamda 926 sayılı Kanun’da yer verilen düzenleme ile tek bir kişi hakkında bireysel nitelikte bir yürütme işlemi tesis edilmeyip, aksine genel ve soyut bir kural getirildiği dolayısıyla, soyut bir kuralın gerçekte tek bir kişiyi ya da sınırlı sayıda kişiyi ilgilendiriyor olmasının onun bu niteliğini ortadan kaldırmayacağı hususu tartışmasızdır .
15. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 926 sayılı Kanun kapsamında Kanun koyucunun belirlediği kıstaslar ve 2629 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k)
bendinde ‘ Pilot ve pilot adayı ’ statüsüne ilişkin olarak yer verilen düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle; Jandarma Genel Komutanlığı’nca ilgili mevzuat çerçevesinde verilen yetki kapsamında, hizmet gerekleri ve ihtiyaçları ile kadro ve sınıf özellikleri göz önüne alınarak pilot olarak görevlendirilebilecek kişiler hakkında ihtisasları belirlemesi neticesinde; “dış kaynaktan pilot adayı temini” ne ilişkin işlemi ile birlikte başvuranın mezkur talebinin reddi yönünde tesis ettiği işlemde hukuka aykırı bir husus bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Jandarma Genel
Komutanlığı’ndan istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza gerekçeli olarak gönderildiği, İdarenin
.
6 / 7başvuranla ilgili işlemlerde kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar
verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak İdarenin başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği anlaşıldığından, iyi yönetim ilkelerinden karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup
İdarenin bu ilkeye uyması beklenmektedir .
17. Diğer taraftan, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Bilgi ve belge isteme” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak istediği bilgi ve belgelerin, bu isteğin tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır . Bu kapsamda, Kurumumuz tarafından şikayet konusuna ilişkin 23/ 02/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile Jandarma Genel Komutanlığı’ndan bilgi ve belge talep edilmiş olup 30 gün içinde cevap verilmemesi üzerine 25/ 04/ 2017 tarih ve sayılı tekit yazısı gönderilmek zorunda kalınmıştır . İdarenin bundan böyle Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazılarına ilişkin cevap verme süresini göz ardı etmeyeceği beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL AÇIKLAMA
18. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararı”nın başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili yargı merciine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi