|
ÖZET: Başvuran, Jean Monnet Burs Programı kapsamında girdiği sınavda beklediğinden düşük bir puan aldığını ve sınav sürecinde usul hataları yapıldığını iddia ederek sınav kağıdının yeniden incelenmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın sınav güvenliğinin ihlal edildiğine dair kanıt sunamadığını belirtmiş, sınav kağıtlarının isimleri kapatılarak değerlendirildiğini ve nihai puanlama aşamasında isimlerin açıklanmadığını ifade etmiştir. Başvuranın itirazı üzerine bilirkişi görevlendirilmiş ve bilirkişi raporunda, sınavın objektif değerlendirilmesi için önceden hazırlanmış bir cevap anahtarının gerekliliği vurgulanmıştır.
Bilirkişi, başvuranın sınav puanının, başarılı olan diğer adayların puanlarına yakın olması gerektiğini, ancak en yüksek ve en düşük puanlar arasında 15-16 puan farkı bulunduğunu tespit etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sınavda başarılı sayılması gerektiği değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvuranın sınav puanının yükseltilmesi talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, sınav sürecinin adil ve şeffaf bir şekilde yürütülmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/1342-S.21.2284
BAŞVURU NO : 2020/87276
KARAR TARİHİ : 22/01/2021
TAVSİYE KARARI
MERKEZİ FİNANS VE İHALE BİRİMİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Jean Monnet Sınav sonucuna itiraz hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 10/07/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , Jean Monnet Burs Programı 2020-2021 Akademik yılı kapsamında 29.02.2020 tarihinde aday numarasıyla “Ortak Ticaret Politikası (Gümrük
Birliği ve/veya Dış İlişkiler) müktesebatı özelinde sınava girdiğini, sınav kağıdının beklediğinden düşük geldiğini ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslarda da birtakım yanlışlıklar yapıldığını belirterek sınav kağıdının yeniden incelenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 29.09.2020 ve 25.12.2020 tarihlerinde Merkezi Finans ve İhale Birimi (MFİB) Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. İlgili Başkanlık tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 12.10.2020 ve
05.01.2021 tarihli cevabi yazılarda özetle;
– Yazılı Sınav Değerlendirme Komitesinin, AB Dış Yardımlar Rehberi (PRAG) Bölüm 2.9’da belirtilen esaslara göre ilgili Programın Yararlanıcısı olarak tanımlı Kuruluş tarafından aday gösterilen kişilerin Merkezi Finans ve İhale Birimi ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından sırasıyla onanmaları sonrasında oluşturulduğu,
– İlan edilen kurallara göre yazılı sınavda toplam 60 puan almış adayların başarılı sayılacağı, Sektör kotalarına göre kamudan 80 kişi, üniversitelerden 48 kişi, özel sektörden 32 kişinin kendi aralarında sıralanıp kota dolduktan sonra 60 puana kadar olan adayların yedek listesine dahil edildiği ve uygulamanın geçen senelerde de bu şekilde yapıldığı,
– Jean Monnet burs programının başvuru ve değerlendirme sürecinin Merkezi Finans ve İhale
Biriminin sorumluluğunda olduğu, Avrupa Birliği Başkanlığı bünyesindeki Proje Uygulama
Daire Başkanlığının, burs programının teknik uygulama, yönetim ve sürdürülebilirliğinden sorumlu olan Uygulama Makamı olduğunu, yukarıda belirtilen bütün sürecin ilgili mevzuat uyarınca Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonunun onayından geçtiğini, Delegasyon temsilcilerinin gözlemci olarak değerlendirme sürecine ve komite toplantılarına katıldıklarını, MFİB tarafından değerlendirmenin her bir aşamasını kapsayacak şekilde hazırlanan raporun
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından onaylandığını,
– İlan edilen kurallar gereği başvuruların MFİB’ye yapıldığı, başvuralar alındıktan sonra sırasıyla adayların sınava girmeleri için gerekli kriterleri taşıyıp taşımadıkları konusunda idari uygunluk denetimi yapıldığı, sonrasında idari açıdan sınava girmesine bir engeli olmayan kişilerin yazılı sınava çağırıldığı, yazılı sınavda adayların cevap kağıtlarının isimleri kapatacak şekilde teslim sınav sonunda teslim edildiği ve tüm değerlendirme süreci bitip nihai puanlama aşamasına gelindiğinde adayların isimlerinin açıldığı ve listelerin hazırlanarak
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonunun onayına sunulduğu, daha sonra adayların yerleşmek istedikleri program ile başvurularında belirttikleri alanların uygun bulunmasından sonra yerleştirme işleminin yapıldığı,
– Başvuru sürecinde aday bilgilerinin faydalanıcı kurum olan Avrupa Birliği Başkanlığı ile paylaşılmadığı, ancak adayların yukarıda bahsedilen süreç devam ederken okul kabulleriyle ilgili Avrupa Birliği Başkanlığı ile iletişime geçtikleri, burs programına başvurduklarına dair ilgili üniversiteye sunulmak üzere resmi yazı talebiyle ilgili Başkanlığa başvurabildikleri, bu durumlarda sadece adayın programa başvuru yapıp yapmadığı bilgisinin, adaya gerekli resmi yazıyı verebilmesi amacıyla Avrupa Birliği Başkanlığı ile paylaşıldığı,
Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.
4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.
5. Avrupa Birliği Uygulama Rehberinin (PRAG) “Temel Kurallar” başlıklı 2’nci
Bölümünün 9’uncu maddesinde; ön onay sürecine tabi durumlarda Değerlendirme Komitesi üyelerinin Sözleşme Makamı tarafından Delegasyonunun onayına sunulacağı ve
Delegasyonun onayından sonra üye olarak seçilecek kişilerin “Tarafsızlık ve Gizlilik” beyanı imzalayarak değerlendirme süresi boyunca yapılacak bütün işlemleri gizlilikle yürüteceğini ve bu sürecin sonunda beyana aykırı hareket etmelerinin anlaşılması durumunda kanunen sorumlu olacaklarını kabul ettikleri bildirilir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; sınav puanının beklediğinden düşük açıklandığını ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslarda da birtakım yanlışlıklar yapıldığını belirterek sınav kağıdının yeniden incelenmesini talep etmektedir.
8. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, başvuranın sınav güvenliğinin ihlal edildiğine ilişkin iddialarını kanıtlayıcı herhangi bir belge sunamadığı, yalnızca CV sinin bulunduğu bir sosyal medya platformunda CV sini inceleyen kişiler arasında Avrupa Birliği Başkanlığında çalışan kişilerin bulunduğunu belirten bir ekran görüntüsü aldığı, ancak bu kişilerin kimliklerine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı, bunun yanında ilgili İdare tarafından yapılan açıklamada sınav kağıtlarının başvuranların isimlerini kapatacak şekilde değerlendirmeye alındığı ve nihai puanlama yapılıp sınavı kazananların isimleri açıklanana kadar isimlerin Avrupa Birliği Başkanlığı ya da başka herhangi bir Kurumla paylaşılmadığı bilgisi verilmiştir.
9. Bununla birlikte, şikâyete konu uyuşmazlıklardan bir diğeri olan sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz konusu teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişi görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili bilirkişi görevlendirmesi yapılmıştır.
10. Görevlendirilen bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle;
– Bu tarz sınavlarda konunun objektif olarak değerlendirilebilmesi için önceden hazırlanmış bir cevap anahtarının olması gerektiği, – Başvuranın itirazı üzerine Komisyon tarafından verilen cevabın genel ve ucu açık olduğu, – En yüksek ve en düşük puan alan adaylar karşılaştırıldığında adayın puanının yüksek alan adaylara yakın olması gerektiği, zira süreci kronolojik ve doğru bilgiler vererek günümüze kadar değerlendirdiği, – Adayın sınav kâğıdında öncelikli olarak verdiği cevapta, AB’nin kuruluş felsefesini, Türkiye’nin başvuru sürecini, Ankara Antlaşmasını, yapılan zirveleri, alınan kararları özetleyerek ve güncel gelişmeleri de ayrıntılı bir şekilde yazdığı; puan kırılabilecek noktanın ise Soğuk Savaş dönemindeki gelişmelere yeterli düzeyde değinmemiş olmasının gösterilebileceğini, – Adayın sınav kâğıdında bilgi eksikliğinden ziyade değinilmeyen konular olduğunu, sonuçta bu tür sınavlarda cevap için belirli bir süre tanındığından bu durumun da normal karşılanması gerektiği, o nedenle bu tarz sınavlar hazırlanırken “değinilmesi gereken konular ya da başlıklar”ın net bir biçimde ortaya konularak istenilen cevapların daha spesifik hale getirilmesinin, değerlendirmenin daha objektif yapılabilmesi için gerekli olduğu,
Hususlarına yer verilmiştir.
11. Bilirkişi raporunun incelenmesi neticesinde, ilgili İdareden, başvuranın sınava girmiş olduğu müktesebat özelinde sınava girerek başarılı olmuş en yüksek ve en düşük puan alan ikişer sınav kağıdının puanlarının kaç olduğu ve sınava ait cevap anahtarının bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi ve belge talep edilmiştir.
12. İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda, başvuranın sınava girmiş olduğu müktesebat özelinde sınava girerek başarılı olan en yüksek ve en düşük puan alan ikişer adayın sınav puanlarının sırasıyla 78, 77,5, 62 ve 61 olduğu ve sınavın yazılı sınav olması nedeniyle önceden hazırlanmış bir cevap anahtarının bulunmadığı bilgileri verilmiştir.
13. İdareden edinilen yeni bilgi ve belgeler bilirkişi ile paylaşılmış ve bilirkişi başvuranın sınav puanının düşük ve yüksek puan ayrımı olmaksızın bütün kağıtların birbirine yakın olduğunu belirtmiş ve başvuranın sınav puanına itirazının haklı olduğu kanaatini yinelemiştir.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın Avrupa Birliği
Başkanlığı tarafından CV sinin incelenerek sınavda başarısız sayılmasına neden olunduğu hakkındaki iddiasının sübuta ermediği, bununla birlikte, bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede, başvuranın sınav puanının sınavda en yüksek puanı alan adaylara yakın olması gerektiği ve başarılı olanlar içinde en düşük puan alan adaylarla en yüksek puan alan adaylar arasında yaklaşık 15-16 puan farkı bulunduğu dikkate alındığında, başvuranın sınavda başarılı sayılması gerekeceği değerlendirildiğinden, başvuruya konu sınav hakkında sınav puanının yükseltilmesi talebinin İdare tarafından reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu gösterdiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA