|
ÖZET: Başvuru sahibi, 2021/22 Akademik Yılı Jean Monnet Burs Programı kapsamında girdiği yazılı sınavda aldığı puanın beklediği seviyenin altında olduğunu ve değerlendirme sürecinin şeffaf olmadığını belirterek sınav kâğıdının yeniden incelenmesini talep etmiştir. İdare, sınav sürecinin Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından denetlendiğini ve tüm değerlendirme süreçlerinin tarafsızlık ve gizlilik ilkelerine uygun yürütüldüğünü savunmuştur.
Ancak, bilirkişi raporu sonucunda, başvuranın sınav puanının 64’e yükseleceği tespit edilmiştir. Bu durum, başvuranın sınav puanının yeniden değerlendirilmesi talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna varılmasına yol açmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sınav puanının yeniden hesaplanması hususunda Merkezi Finans ve İhale Birimi Başkanlığına tavsiyede bulunmuştur. İdarenin bu karar üzerine 30 gün içinde işlem tesis etmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16990-S.21.27187
BAŞVURU NO : 2021/13028
KARAR TARİHİ : 02/12/2021
TAVSİYE KARARI
MERKEZİ FİNANS VE İHALE BİRİMİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 30/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuru sahibi, 2021/22 Akademik Yılı Jean Monnet Burs Programı
kapsamında, yazılı sınav puanların cevapların gerçek değerini yansıtmadığını, değerlendirme sürecinin detayları ile açıklanmadığını, sınav kâğıdına ilişkin ayrıntılı puanlamanın bildirilmediğini belirterek sınav kâğıdının yeniden incelenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 06/08/2021 tarih ve sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme
yazılarına istinaden Merkezi Finans Ve İhale Birimi Başkanlığı’nın 24/08/2021 tarih ve sayılı yazılarında;
2.1) Jean Monnet Burs Programının başvuru ve değerlendirme sürecinin Merkezi Finans ve İhale
Biriminin sorumluluğunda olduğu, Merkezi Olmayan Uygulama Sistemi ve Jean Monnet Burs
Programını uygulama esaslarını belirleyen ilgili mevzuat uyarınca Avrupa Birliği Başkanlığı ve Merkezi
Finans ve İhale Birimi tüm çalışmaları Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonunun onayı ile yürütüldüğünü, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonunu, Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki diplomatik temsilcisi olması sebebiyle Jean Monnet Burs Programı kapsamındaki uygulamaları her aşamada gözlemleyen ve onaylayan konumda olduğunu,
2.2) Tüm hibe programlarındaki değerlendirme süreçleri azami dikkat ve özen gösterilerek, gizlilik ve
tarafsızlık kuralları çerçevesinde yürütüldüğünü, İdari uygunluk kontrolünde; adayların başvuru belgelerinin uygunluğu incelendiği, yazılı sınava çağrılacak ve çağrılmayacak adayların isimleri ve çağrılmama nedenlerinin belirtildiği rapor onay makamı olan Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’na iletildiği, Yazılı sınav değerlendirmesinde, idari kontrol aşamasını geçen adaylar yazılı sınava alındığını,
adayların kimlik bilgileri tüm değerlendirme tamamlanıp nihai puanlar verilinceye kadar gizli tutulduğunu,
2.3) Yazılı sınav değerlendirme sürecinde her yazılı kâğıdı, adayların isimleri ve başvuru numaraları
kapalı olarak, her bir konunun kendi uzmanı ve AB uzmanı değerlendiriciler / Değerlendirme Komitesi tarafından değerlendirildiği, hem bağımsız değerlendiriciler hem de Değerlendirme Komitesi üyeleri, PRAG’ın 2.9.1 maddesi doğrultusunda teknik ve idari konularda alanı da yetkin kişilerden seçilmiş ve
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından da onaylanmış kişilerden oluştuğu, yazılı sınav kağıtları, DeğerIendirme Komitesi tarafından her müktesebat başlığı ve AB soruları için ayrı olarak hazırlanmış olan cevap anahtarlarına bağlı kalınarak değerlendirildiği, nihai puanların belirlenmesinden sonra isimler açılarak puanlar ve adayların eşleştirmesi yapılarak nihai listelerin hazırlandığı, bu listelerin yer aldığı rapor, onay makamı olan Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’na iletildiği,
2.4) Adayın yazılı sınav cevapları için yapılan değerlendirmeler kontrol edilmiş ve herhangi bir maddi
hata tespit edilmediği, değerlendirme ve onaya ilişkin, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu onayı dahil tüm süreçler tamamlanmış olduğu için sınav kâğıdının tekrar değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
2.5) Hem bağımsız değerlendiriciler hem de Değerlendirme Komitesi üyeleri, PRAG’ın 2.9.1 maddesi
doğrultusunda teknik ve İdari konularda alanında yetkin kişilerden seçilmiş ve Avrupa Birliği Türkiye
Delegasyonu tarafından da onaylanmış kişilerden oluştuğu, her alan (yani AB soruları ve çalışma alanı)
ikişer farklı değerlendirici (AB Sorularını AB konularında uzman iki farklı değerlendirici: Çalışma alanı sorusunu alanda deneyimli iki farklı değerlendirici) tarafından değerlendirildiği, adayın sınav kağıdının
AB soruları bölümü iki bağımsız değerlendirici tarafından değerlendirildikten sonra Komite kararıyla belirlenen puan farkının oluşması sonucu Komite tarafından değerlendirilmiş ve Komite değerlendirmesi sonucu belirlenen puan esas alındığı, adayın sınav kağıdının fasıl sorusu iki farklı bağımsız değerlendirici tarafından değerlendirilmiş ve bu puanların ortalaması esas alındığı, adayın Birime ilettiği itirazlara ilişkin cevaplardan da takip edilebileceği üzere adayın almış olduğu toplam puan 59 olup herhangi bir adayın yerleştirme sürecine geçebilmesi toplam puan 76 olduğu, daha önce de belirtildiği üzere, söz konusu burs programı kapsamında, değerlendirme ve onaya ilişkin Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu onayı dahil tüm süreçler tamamlanmış olup sınav kâğıdının tekrar değerlendirilmesinin mümkün görünmediği, Açıklamaları yapılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74’üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” ,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) Avrupa Birliği Uygulama Rehberinin (PRAG) “Temel Kurallar” başlıklı 2’nci Bölümünün
9’uncu maddesinde; ön onay sürecine tabi durumlarda Değerlendirme Komitesi üyelerinin Sözleşme
Makamı tarafından Delegasyonunun onayına sunulacağı ve Delegasyonun onayından sonra üye olarak
seçilecek kişilerin “Tarafsızlık ve Gizlilik” beyanı imzalayarak değerlendirme süresi boyunca yapılacak bütün işlemleri gizlilikle yürüteceğini ve bu sürecin sonunda beyana aykırı hareket etmelerinin anlaşılması durumunda kanunen sorumlu olacaklarını kabul ettikleri bildirilir.
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuru sahibi 2021/22 Akademik Yılı Jean Monnet Burs Programı kapsamında, yazılı sınav
puanların cevapların gerçek değerini yansıtmadığını, değerlendirme sürecinin detayları ile açıklanmadığını, sınav kâğıdına ilişkin ayrıntılı puanlamanın bildirilmediğini belirterek sınav kâğıdının yeniden incelenmesini talep etmektedir.
̆ ̆ ̆
8) Jean Monnet Burs Programı, T.C. Dış iş leri Bakanlıgı Avrupa Birligi Baş kanlıgı tarafından Hazine ve
̇
̆ ̈
Maliye Bakanlığı, Merkezi Finans ve İhale Birimi (MFIB) ve Avrupa Birligi Turkiye Delegasyonu ile iş
̆ ̈ ̈ birligi iç erisinde yürutulmektedir. Programın baş vuru ve değerlendirme süreci Merkezi Finans ve İhale
Birimi tarafından yürütülmektedir. Burs sözleşmesi, burs almaya hak kazananlar ile Merkezi Finans ve
̇ ̇
Ihale Birimi arasında imzalanmaktadır. Avrupa Birliğ i Baş kanlığ ı ve Merkezi Finans ve Ihale Birimi tüm ç alışmaları Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonunun onayı ile yü rü tmektedir.
9) Başvuru sahibi Jean Monnet Burs Programı kapsamında girdiği sınav aldığı puanın beklediğinin çok
altında kaldığını, değerlendirme sürecinin detayları ile açıklanmadığını, sınav kâğıdına ilişkin ayrıntılı puanlamanın bildirilmediğini belirterek sınav kâğıdının yeniden incelenmesini talebine İdare tarafından bütün sınav sürecinin Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki diplomatik temsilcisi olması sebebiyle Avrupa
Birliği Türkiye Delegasyonunu tarafından gözlemlendiği ve onaylandığı, tüm hibe programlarındaki değerlendirme süreçlerinin azami dikkat ve özen gösterilerek, gizlilik ve tarafsızlık kuralları çerçevesinde yürütüldüğünü,
10) Yazılı sınav değerlendirme sürecinde her yazılı kâğıdı, adayların isimleri ve başvuru numaraları
kapalı olarak, her bir konunun kendi uzmanı ve AB uzmanı değerlendiriciler / Değerlendirme Komitesi tarafından değerlendirildiği, hem bağımsız değerlendiriciler hem de Değerlendirme Komitesi üyeleri, teknik ve idari konularda alanında yetkin kişilerden seçilmiş ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu tarafından da onaylanmış kişilerden oluştuğu, yazılı sınav kağıtları, DeğerIendirme Komitesi tarafından her müktesebat başlığı ve AB soruları için ayrı olarak hazırlanmış olan cevap anahtarlarına bağlı kalınarak değerlendirildiği, nihai puanların belirlenmesinden sonra isimler açılarak puanlar ve adayların eşleştirmesi yapılarak nihai listelerin hazırlandığı, AB soruları ve çalışma alanı ikişer farklı değerlendirici, AB sorularını AB konusunda uzman iki farklı değerlendirici, çalışma alanı sorusunu alanda deneyimli iki farklı değerlendirici tarafından değerlendirildiği,
11) Adayın Birime ilettiği itirazlara ilişkin cevaplardan almış olduğu toplam puan 59 olup herhangi bir
adayın yerleştirme sürecine geçebilmesi için toplam puan 76 olduğu, daha önce de belirtildiği üzere, söz konusu burs programı kapsamında, değerlendirme ve onaya ilişkin Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu
onayı dahil tüm süreçler tamamlanmış olup sınav kâğıdının tekrar değerlendirilmesinin mümkün görünmediği belirtilmiştir.
12) Bununla birlikte, şikâyete konu uyuşmazlıklardan bir diğeri olan sınav kağıtlarının değerlendirilmesi
sonucu verilen sınav puanına itiraz konusu teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişi görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili bilirkişi görevlendirmesi yapılmıştır.
13) Görevlendirilen bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; cevap anahtarında yer alan
“cevabın analitik bir yaklaşım içinde verilmesi ve faslın terminolojisinin doğru kullanılması” kategorine göre daha çok betimleyici bir anlatım yapıldığı, sınav kâğıdının aynı alanda sınava girerek başarılı sayılan en yüksek ve en düşük puan almış diğer adayların sınav kağıtlarıyla karşılaştırıldığı, doğru ifadeler/yanıtlar cevap anahtarına uygun olarak puanlandırıldığı, sorulara cevapların yeniden değerlendirilmesi neticesinde AB 1 ‘inci soruda: 12 (oniki), 2’nci soruda: 14 (ondört), 3’üncü soruda: 7 (yedi), 4. Müktesebat Sorularında: 31 (otuzbir) toplamda 64 (altmışdört) olduğu tespiti yapılmıştır.
14) Jean Monnet Burs Programı 2021-2022 Akademik Yılı Başvuru kılavuzunda, Programın başvuru ve
değerlendirme sürecinin Merkezi Finans ve İhale Biriminin sorumluluğunda ve sözleşme makamı olduğu, “Burs Sayısı” bölümünde, “2021-2022 akademik yılı için yaklaşık 160 kişinin burstan faydalandırılması planlanmıştır. İmzalanacak sözleşme sayısı, tahsis edilmiş bütçe ile sınırlıdır. Bu bağlamda, kazananlar listesinde yer almış olmak sözleşme imzalanacağını garanti etmemektedir. Bursların %50’sinin kamu sektörüne, %30’unun üniversite sektörüne, %20’sinin ise özel sektöre tahsis edilmesi öngörülmektedir.
Yazılı sınavdan 100 üzerinden en az 60 puan alan adaylara, başarı sıralaması ve sektörel kotaların doldurulması esasına dayalı olarak burs verilecektir. Sektörlere ayrılan kotalar, bursların tamamının azami ölçüde kullanılabilmesi amacıyla birbirleri arasında kaydırılabilir.” olduğu belirtilmiştir.
15) İdareden temin edilen bilgi belgelerden başvuru sahibine ait sınav kağıtlarının bağımsız
değerlendiriciler ve değerlendirme komitesi tarafından değerlendirilmesi neticesinde, AB sorularına yanıtları için 31,5 (otuzbirbuçuk); Müktesebat sorularında 27,5 (yirmi yedi buçuk) olmak üzere toplam puan olarak da “59” (ellidokuz) hesaplanmıştır. Öte yandan üniversite sektörü asil listesindeki son adayın puanı ise “76” olarak kalmıştır.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme ve Bilirkişi raporu incelenmesi neticesinde, başvuranın sınav
puanının 64’e (altmışdört) yükseleceği ve bu nedenle sınav puanının yeniden değerlendirilmesi talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Bilirkişi raporu dikkate alınarak başvuranın Jean Monnet Burs Programı sınav puanının yeniden hesaplanması hususunda MERKEZİ FİNANS VE İHALE BİRİMİ BAŞKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
Merkezi Finans Ve İhale Birimi Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURANA ve MERKEZİ FİNANS VE İHALE BİRİMİ BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Sadettin KALKAN
Kamu Başdenetçisi V.