|
ÖZET: Bu karar, 2016-2017 akademik yılı Jean Monnet Burs Programı kapsamında başvuranın, sınav sonuçlarının değerlendirilmeden iptal edilmesi üzerine yaptığı başvurunun reddine ilişkindir. Başvuran, 15 Temmuz Darbe Teşebbüsü sonrası burs programının durdurulması nedeniyle sınav sonucunu öğrenme talebinde bulunmuş, ancak iptal edilen program kapsamında burs hakkı kazanamamıştır. İdare, 2017-2018 akademik yılı için herhangi bir ihale duyurusu yapılmadığını ve dolayısıyla 2016-2017 yılına ait bursların dağıtımının mümkün olmadığını belirtmiştir.
Hukuki değerlendirmede, Jean Monnet Burs Programı’nın yıllık bazda imzalanan Finansman Anlaşmaları çerçevesinde yürütüldüğü, iptalin ardından başvuranın herhangi bir burs hakkı kazanmadığı vurgulanmıştır. İdarenin, başvuranın taleplerine yanıt verme sürecinin makul sürede gerçekleştirildiği, ancak başvuru yollarının belirtilmediği için iyi yönetim ilkelerine tam uyulmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddi yönünde karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 11373-11373 |sayi|86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/17198 2017/ 17198
KARAR TARİHİ : 27/06/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Avrupa Birliği Bakanlığı
Hazine Müsteşarlığı Merkezi İhale ve Finans
Birimi
BAŞVURUNUN KONUSU : 29/ 11/ 2017 tarihli ve 30255 sayılı Resmi
Gazete”de yayımlanan “Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa
Komisyonu Arasında İmzalanan 2014 Yılı
Türkiye Aksiyon Programına Ait Özel
Koşulları İçeren Finansman Anlaşmasına
Değişiklik”in Onaylanması Hakkında
Kararın Jean Monnet Burs Programına ilişkin kısmının uygulanması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 27/12/2017 27.12.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza yapmış olduğu 27/ 12/ 2017 tarihli başvuruda; 2016 yılı Haziran ayında girmiş olduğu Jean Monnet Bursluluk sınavının sonuçlarını beklerken 15
Temmuz Darbe Teşebbüsünün gerçekleştiğini, bu sebeple 2016 – 2017 akademik yılı için tüm sınav sürecinin 05/ 08/ 2016 tarihinde iptal edildiğini, 29/ 11/ 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan bir
Karar ile 2017 – 2018 akademik yılı için iki nesil burs kazananların dikkate alınacağı varsayımının bulunduğunu, konu ile ilgili AB Bakanlığına BİMER üzerinden başvuruda bulunduğunu, kendisine
1 / 10bahse konu Karar ’ın bir planlama belgesi olduğunun, uygulama belgesi olmadığının söylendiğini,
2017 – 2018 akademik yılında yayımlanmış bir burs duyurusu bulunmadığından söz konusu
belgenin 2016 – 2017 akademik yılında başvuru yapmış adaylara doğrudan bir burs hakkı kazandırmadığının ifade edildiğini belirterek, 2016 – 2017 yılında girmiş olduğu Jean Monnet
Bursluluk Sınav sonucunun tarafına gönderilmesini ve 29/ 11/ 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Aksiyon Belgesine istinaden mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 06/ 03/ 2018 tarih ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Hazine Müsteşarlığı Merkezi Finans ve İhale Biriminin (MFİB) 06/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. “Jean Monnet Burs Programı’nın Avrupa Komisyonu ile Türkiye Hükümeti arasında imzalanan finansman anlaşmaları kapsamında yürütülmekte olan bir burs programı olduğu, MFİB’in söz konusu Program kapsamında Sözleşme Makamı olarak görev aldığı, Programın Faydalanıcı
Kurumunun ise Avrupa Birliği Bakanlığı olduğu; 2.2. Finansman Anlaşmalarının yıllık bazda imzalandığı, bahse konu Jean Monnet Burs Programının
‘ 2014 Finansman Anlaşması”nda yer aldığı, Jean Monnet Burs Programının programlamasının akademik takvim göz önünde bulundurularak yapıldığı, bu doğrultuda bursiyerlerin Finansman
Anlaşmasında veya eki olan Aksiyon Belgesinde belirtilen ilgili akademik yıl(lar) kapsamında öğrenimlerini gerçekleştirmelerinin gerektiği, Jean Monnet Burs Programının altında yer aldığı
“ 2014 yılı Finansman Anlaşması Demokrasi ve Yönetim Sektörü, Sivil Toplum Alı Sektör Faaliyet
Belgesi”nde 2016- 2017 akademik yılı ve 2017- 2018 akademik yılı için programlama yapıldığı, her akademik yıl için 170 kişilik hedef belirlendiği; 2.3. MFİB tarafından yürütülen tüm ihale süreçlerinin ilgili Finansman Anlaşmaları doğrultusunda yürütüldüğü, Jean Monnet Programı Burs Duyurularının (ihale duyurusu) yine aynı şekilde yürütüldüğü, itiraza konu burs duyurusunun Jean Monnet Burs Programının 2016 – 2017 akademik yılı için yapıldığı, burs duyurusu içerisinde ise başvuru sahipleri için istenen kriterlerin, başvuru belgeleri, değerlendirme süreçleri, yerleştirme süreçleri vb. ile ilgili detaylı bilgilerin yer aldığı, duyuru yapılmış olmasının (ihale çağrısının yayımlanmış olmasının) başvuru sahiplerine burstan yararlanma hakkı getirmeyeceği, İhale Makamı olarak MFİB’nin gerekli görülen hallerde (ihale prosedürlerinin tanımlandığı temel belge olan “Avrupa Komisyonu Dış Yardım Sözleşme Usulleri
Uygulama Rehberi”nde (PRAG) tanımlanan usuller uyarınca) ihaleleri feshetme yetkisine sahip olduğu, bu yetki çerçevesinde 2016- 2017 akademik yılı için yürütülen değerlendirme sürecinin iptal edildiği, MFİB’nin ve diğer ilgili kurumlarca ilgili alt-sektör ve program için ayrılmış olan fonlardan azami fayda sağlamak adına ilgili akademik yıl için başarılı bulunan kişilerin daha sonraki akademik yılda burstan yararlanabilmesi adına girişimlerin başlatıldığı, Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2014 yılı Finansman Anlaşması değişikliğinin bu kapsamda yapıldığı ancak 2017- 2018 akademik yılı için herhangi bir ihale çağrısı yayımlanmaması ve değişikliğin hazırlık ve onay süreçlerinin ilgili akademik yıl için fon kullanımını imkansız hale getirmiş olması (değişiklik sürecinin 2017- 2018 akademik yılı öncesinde sonlandırılamaması nedeniyle) sebepleriyle uygulanamadığı ve 2016- 2017 akademik yılı çağrısının feshine ilişkin kararın halen geçerli olduğu,
2 / 102.4. 2017 Jean Monnet Burs Programı hibe programının da içerisinde yer aldığı Katılım Öncesi
Yardım Aracı’nm (Instrument for Pre-Accession-IPA) kullanılmasına ilişkin genel kuralların, 21/ 12/ 2015 tarih ve 29393 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 08/ 05/ 2015 tarih ve 2015/ 7708 sayılı
Bakanlar Kurulu kararıyla onaylanan, 04/ 04/ 2015 tarih ve 6647 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan “Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA)
Çerçevesinde Birlik Tarafından Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Mali Yardımın Uygulanmasına
İlişkin Düzenlemeler Hakkında Çerçeve Anlaşma (Çerçeve Anlaşma) ile belirlendiği, “Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ile Avrupa Komisyonu Arasında İmzalanan Türkiye İçin Yıllık Aksiyon
Programı’na Ait Ekli Finansman Anlaşması” ( 2014 Finansman Anlaşması) ile bu anlaşma kapsamındaki 2016- 2017 Jean Monnet Burs Programı da dahil olmak üzere tüm programlar/ihaleler için bütçe ve genel uygulama esaslarının açıklandığı, Çerçeve Anlaşmanın 18’inci maddesi ve yine
Finansman Anlaşmasının Ek- 2 Genel Koşullar Bölümü Genel İlkeler Başlıklı birinci maddesinde söz konusu programların kısaca PRAG olarak bilinen ( Avrupa Birliği Dış Faaliyetleri Sözleşme
Prosedürleri için Uygulama Kılavuzu ) hükümlerine uygun olarak yürütüleceğinin vurgulandığı, 2.5. 2017 Jean Monnet Burs Programının ihaleye çıkılması, değerlendirilmesi ve iptal kararı alınması işlemlerinde Finansal Anlaşma ve Çerçeve Anlaşmanın yapmış olduğu atıflar doğrultusunda PRAG hükümlerinin uygulandığı, 29/ 11/ 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmış olan “2014 Yılı
Finansman Anlaşması Değişikliği” ile 2016- 2017 akademik yılı Jean Monnet Burs Programının değerlendirme sonuçlarının 2017- 2018 akademik yılı burs çağrısı kapsamında kullanılacağı ve iptal edilen çağrı kapsamındaki yazılı sınavı başarı ile geçen adayların 2017- 2018 akademik yılı burs kazananları listesine dahil edileceğinin belirtildiği, ancak, ilgili makamlarca yapılan tüm girişimlere ve çalışmalara rağmen 2017- 2018 akademik yılına ilişkin herhangi bir ihale duyurusunun yayımlanamadığı, bu sebeple, 2016- 2017 Akademik Yılı Jean Monnet Burs Programının iptaline ilişkin kararın halen geçerli olduğu, bu çağrı kapsamındaki yazılı sınava giren herhangi bir adayın sınav sonucunun açıklanması ve 2014 Yılı Finansman Anlaşması kapsamında herhangi bir akademik yıl için burstan yararlanmasının mevcut koşullar altında mümkün olmadığı, 2.6. Başvuran 2016- 2017 akademik yılı Jean Monnet Burs Programı kapsamında başvuru yaptığı, ilk değerlendirme aşaması olan “İdari Uygunluk” değerlendirme sürecini geçtiği, ikinci değerlendirme aşaması olan “Yazılı Sınav “a girdiği, söz konusu Yazılı Sınava toplam 599 adayın katıldığı, Yazılı
Sınav değerlendirme sürecinin tamamlanmasından önce (Değerlendirme Raporu’nun onay süreci tamamlanamadan), söz konusu İhale Süreci Programın Faydalanıcı Kurumu olan Avrupa Birliği
Bakanlığı’nın resmi görüşü doğrultusunda 05/ 08/ 2016 tarihinde iptal edildiği, 2.7. Daha sonra söz konusu Program kapsamında ilgili makamlarca (Avrupa Birliği Bakanlığı, Birimimiz ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu) Finansman Anlaşması değişikliği sürecinin yürütülmesi, Yazılı Sınav değerlendirme raporunun tamamlanması ve onaylanması da dahil olmak üzere bir çok girişimde bulunulduğu, ancak 2017- 2018 akademik takvimine uygun şekilde (Finansman Anlaşması kapsamında 2016- 2017 akademik yılı sınavında başarılı olan adayların 2018 akademik yılı kapsamında kazananlar listesine dahil edilmesi ve burstan faydalanabilmeleri) tüm ihale süreçlerinin tamamlanması mümkün olmadığından yeni bir ihale duyurusuna çıkılamadığı, bu doğrultuda Jean Monnet Burs Programının 2017- 2018 akademik yılının da iptal edildiği,
3 / 102.8. Herhangi bir başvuru sahibinin idari uygunluk kontrolü, yazılı sınav gibi aşamalardan geçmesi
ve yazılı sınav sonuçlarının değerlendirilmesinin bu kişinin ihale çağrısı kapsamında hibe almaya hak kazandığı anlamına gelmediği, ilgili akademik yıl ihale çağrısının iptal edilmemesi durumunda, yazılı sınav sonucu başarılı olan ve asil (ve yedek) listeye giren adaylardan Jean Monnet Burs
Programı hedefleri doğrultusunda bir akademik programa kabul almalarının bekleneceği, ancak kabul alınan bu programın İhale Makamınca uygun bulunup, kabul edilmesi ve başvuru sahibi ile hibe sözleşmesi imzalanması durumunda kişinin programdan yararlanmış olabileceği, ancak tüm bu ihale süreçlerinin tamamlanmadığı, 2.9. İlgili makamlarca yapılan tüm girişimlere ve çalışmalara rağmen 2017- 2018 akademik yılına ilişkin herhangi bir ihale duyurusunun yayımlanamadığı, bu sebeple, 2016- 2017 Akademik Yılı Jean
Monnet Burs Programının iptaline ilişkin kararın halen geçerli olduğu, bu çağrı kapsamındaki yazılı sınava giren herhangi bir adayın sınav sonucunun açıklanması ve 2014 Yılı Finansman Anlaşması kapsamında herhangi bir akademik yıl için burstan yararlanmasının mevcut koşullar altında mümkün olmadığı ifadelerine ye verilmiştir .
3. Kurumumuzun 06/ 03/ 2018 tarih ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Avrupa Birliği Bakanlığı’nın 18/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında; 3.1. “Jean Monnet Burs Programı’nın, çerçevesi Avrupa Komisyonu ve Türkiye Cumhuriyeti
Hükümeti arasında imzalanan Finansman Anlaşmaları ile çizilen, tüm finansmanı Avrupa Birliği (AB) tarafından sağlanan ve “Avrupa Komisyonu Dış Yardım Sözleşme Usulleri Uygulama
Rehberi”nde (PRAG) tarif edilen hibe uygulama esasları uyarınca yürütülen bir Burs Programı olduğu; 3.2. Avrupa Birliği tarafından aday ülkelere sağlanan Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for Pre-accession – IPA) kapsamında finanse edilen Jean Monnet Burs Programı’nın yıllık bazda imzalanan Finansman Anlaşmaları çerçevesinde hayata geçirildiği, sözü edilen Finansman
Anlaşmalarının eki olan Aksiyon Belgeleri’nin, Burs Programının temel uygulama prensiplerini (bursun genel hedefi, hedef gruplar, her akademik yılda kaç bursiyer destekleneceği, bursiyerlere sağlanacak toplam burs tutarı, vb.) ortaya koyan planlama dokümanları olduğu, her akademik yıl için münhasıran yayımlanan Burs Duyurusu ve ekleri ise Burs Programının uygulama ya da ihale belgeleri niteliğinde olduğu; 3.3. Burs Programının 2016- 2017 ve 2017- 2018 akademik yıllarına ilişkin finansman, “2014 Yılı
Finansman Anlaşması, Demokrasi ve Yönetişim Sektörü, Sivil Toplum Alt Sektörü Aksiyon
Belgesi” altında programlanmış olduğu, bahse konu her akademik yıl için 170 bursiyerin desteklenmesinin planlandığı, 3.4. Jean Monnet Burs Programının başvuru ve değerlendirme sürecinin MFİB’nin sorumluluğunda olduğu, MFİB’nin, aynı zamanda Burs Programının Sözleşme Makamı olduğu, burs sözleşmesinin, almaya hak kazananlar ile MFİB arasında imzalandığı, Avrupa Birliği Bakanlığı Proje burs
Uygulama Başkanlığı, Burs Programının teknik uygulama, yönetim ve sürdürülebilirliğinden sorumlu olan Uygulama Makamı olduğu, Burs Programının duyurulması ve tanıtılması, burs almaya hak kazananların uygun eğitim programlarına yerleştirilmesi, bursiyerlerin eğitimleri boyunca ve
4 / 10sonrasında izlenmesi, bursiyerlere her türlü desteğin sağlanması ve bursiyerlerle sürdürülebilir
iletişim kanallarının oluşturulması söz konusu birimin sorumluluğunda olduğu; 3.5. Avrupa Birliği Bakanlığı, tüm süreçleri ilgili Finansman Anlaşmaları doğrultusunda ve MFİB ile ortaklaşa yürüttüğü ve yönettiği, itiraza konu burs duyurusunun, Jean Monnet Burs Programının 2016- 2017 akademik yılı için yapıldığı, burs duyurusu içerisinde başvuru sahiplerinde aranan kriterler, başvuru belgeleri, değerlendirme süreçleri, yerleştirme süreçleri ile ilgili detaylı bilgilerin yer aldığı, duyurunun yapılmış olmasının (başka bir ifadeyle, ihale çağrısının yayımlanmış olmasının) başvuru sahiplerinin burstan yararlanma hakkı elde ettikleri anlamına gelmediğini, MFİB’nin PRAG’da tanımlanan usullere dayanarak gerekli görülen hallerde ihaleleri feshetme yetkisine sahip olduğu, bu yetkinin kullanılması ve Bakanlıklarının da nihai görüşü neticesinde, 2016- 2017 akademik yılı için yürütülen değerlendirme sürecinin iptal edildiği; 3.6. Bakanlıklarınca sivil toplum alt sektörü ve Jean Monnet Burs Programı için AB tarafından tahsis edilmiş olan fonlardan azami fayda sağlamak amacıyla ilgili akademik yıl için başarılı bulunan adayların daha sonraki akademik yılda burstan yararlandırılabilmesi amacıyla girişimlerin başlatıldığı, 29/ 11/ 2017 tarihli ve 30255 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2014 yılı Finansman Anlaşması değişikliğinin bu kapsamda yapıldığı, fakat 2017- 2018 akademik yılı için herhangi bir ihale çağrısının yayımlanmadığı, hedeflenen değişikliğin 2017- 2018 akademik yılının başlangıcından önce sonlandırılamadığı için uygulamaya konulamadığı, bu nedenle 2016- 2017 akademik yılı çağrısının feshine ilişkin kararın halen geçerli olduğu; 3.7. 21/ 12/ 2015 tarih ve 29393 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 08/ 05/ 2015 tarih ve 2015/ 7708 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla, 04/ 04/ 2015 tarih ve 6647 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan “ Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II)
Çerçevesinde Birlik Tarafından Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Mali Yardımın Uygulanmasına
İlişkin Düzenlemeler Hakkında Çerçeve Anlaşma (Çerçeve Anlaşma) ” ile 2016- 2017 Jean Monnet
Burs Programının içerisinde yer aldığı Katılım Öncesi Yardım Aracı’nın (Instrument for
Pre-Accession-IPA) kullanılmasına ilişkin genel kuralların belirlendiği; 3.8. “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Avrupa Komisyonu Arasında İmzalanan Türkiye İçin Yıllık
Aksiyon Programı’na Ait Ekli Finansman Anlaşması” ( 2014 Finansman Anlaşması) ile bu anlaşma kapsamındaki 2016- 2017 Jean Monnet Burs Programı da dâhil olmak üzere tüm programlar ve ihaleler için bütçe ve genel uygulama esaslarının açıklandığı, Çerçeve Anlaşmanın 18’inci maddesi ve yine Finansman Anlaşmasının Ek- 2 Genel Koşullar Bölümü Genel İlkeler Başlıklı Birinci maddesinde söz konusu programların PRAG hükümlerine uygun olarak yürütüleceğinin vurgulandığı; 3.9. 2016- 2017 Jean Monnet Burs Programının ihaleye çıkılması, değerlendirilmesi ve iptal kararı alınması işlemlerinde, 2014 Finansman Anlaşması ve Çerçeve Anlaşmanın yapmış olduğu atıflar doğrultusunda PRAG hükümlerinin uygulandığı; 3.10. 29/ 11/ 2017 tarihli ve 30255 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türkiye Cumhuriyeti
Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında İmzalanan ‘ 2014 Yılı Türkiye Aksiyon Programına Ait
Özel Koşulları İçeren Finansman Anlaşmasına Değişiklik’in Onaylanması Hakkında Karar” ile, iptal
5 / 10edilen 2016- 2017 akademik yılı Jean Monnet Burs Programının değerlendirme sonuçlarının
2017- 2018 akademik yılına aktarılarak, yazılı sınavı başarı ile geçen adayların burs kazananları listesine dâhil edileceğinin belirtildiği; 3.11. Bahse konu “ 2014 Yılı Finansman Anlaşması Değişikliği” bir planlama belgesi olduğu ancak buna yönelik bir uygulama belgesi yayımlandığı takdirde hayata geçebileceği, Jean Monnet Burs
Programı çerçevesinde ise uygulama belgesinin “Burs Duyurusu”na tekabül ettiği, ilgili makamlarca yapılan tüm girişimlere rağmen, 2017- 2018 akademik yılına ilişkin herhangi bir ihale duyurusu yayımlanamadığı, bu sebeple 2016- 2017 Akademik Yılı Jean Monnet Burs Programının iptaline ilişkin kararın halen geçerliliğini koruduğu, bu çağrı kapsamında yazılı sınava giren herhangi bir adayın sınav sonucunun açıklanamayacağı, 2014 Yılı Finansman Anlaşması Değişikliği kapsamında doğrudan bir burs hakkı kazanmasının söz konusu olmadığı; 3.12. Başvuru sahibi ’ün Jean Monnet Burs Programına 2016- 2017 akademik yılı çağrısı kapsamında başvurduğu, anılan akademik yıla ilişkin yazılı sınavın 25/ 06/ 2016 tarihinde gerçekleştirildiği, Burs Programının 2016- 2017 akademik yılı uygulamasının henüz burs almaya hak kazanan adaylar açıklanmadan 5/ 08/ 2016 tarihinde iptal edildiği, bu itibarla sınava kaç kişinin katıldığı, sınavın değerlendirilip değerlendirilmediği, değerlendirildi ise ‘ün sınav sonucunun ne olduğuna (başarılı bulunup bulunmadığına) ilişkin Bakanlıklarında herhangi bir bilgi bulunmadığı, yazılı sınav değerlendirme sürecinin bütünüyle MFİB’nin uhdesinde olduğu, tam bir gizlilik içerisinde yürütüldüğü, Bakanlıklarının ancak burs almaya hak kazanan adayların listesi belirlendikten ve listenin ilanına ilişkin gerekli onay süreçleri tamamlandıktan sonra bilgilendirildiği; 3.13. Bu çerçevede, programın yürütülmesinden sorumlu olan tüm tarafların fikir birliği içerisinde programın devamı için çaba sarf ettikleri ve 2018- 2019 akademik yılı Burs Duyurusunu yayımlayarak sürece devam etme iradesini en üst düzeyde gösterdikleri, Programın 2018- 2019 akademik yılı duyurusu 25/ 12/ 2017 tarihinde yayımlandığı, başvuruların 23/ 02/ 2018 tarihinde sona erdiği, ilgili yazılı sınavın 20/ 05/ 2018 tarihinde gerçekleştirilmesinin planlandığı, programın hem
Bakanlıkları hem de AB temsilcileri tarafından en üst düzeyde sahiplenildiği ifadelerine yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler … ” hükmüne , 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘ Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne, 6. 04/ 04/ 2015 tarih ve 6647 sayılı Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım
Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçevesinde Birlik Tarafından Türkiye Cumhuriyetine Yapılacak
6 / 10Mali Yardımın Uygulanmasına İlişkin Düzenlemeler Hakkında Çerçeve Anlaşmanın
Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile yürürlüğe giren Anlaşmanın 18’inci maddesinin birinci fıkrasında : “ Bütün IPA II politika alanları kapsamındaki yardımlar, Mali Tüzük’in
İkinci Kısmının IV . Başlığında bulunana dış eylem kuralarına ve Mali Tüzük’ün Uygulama
Kurallarına uygun olarak yönetilir .” denilmekte, ikinci fıkrasında; “ Sektörel Anlaşma ve Finansman
Anlaşmalarında aksine hüküm bulunmadıkça tüm hizmet, mal alımı ve yapım iş sözleşmeleri ve hibe anlaşmaları, söz konusu usulün başladığı dönemde yürürlükte olan, dış eylemlerin uygulanması için
Komisyon tarafından ortaya konulmuş ve yayımlanmış usullere ve standart belgelere göre yapılır ve yürütülür .” denilmektedir .
7. 29/ 11/ 2017 tarihli ve 30255 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında İmzalanan ‘ 2014 Yılı Türkiye Aksiyon Programına Ait Özel
Koşulları İçeren Finansman Anlaşmasına Değişiklik’in Onaylanması Hakkında Kararın Jean Monnet
Burs Programı ile ilgili olan Varsayımlar ve Koşullar Bölümünde; “ Devlet Kurumlarının 2017 yılında programın devam edeceğine dair taahhütleri tamdır . Dolayısıyla, bu eylemin bütçesi, 2017 –
2018 akademik yılı için 2 nesil burs kazananların dikkate alınacağı varsayımına dayanarak
sağlanacaktır . 2017 – 2018 akademik yılı için yeni duyurular, 2016 – 2017 yılları başvuru sahiplerinin seçilirken tabi oldukları kıyaslandığında yeni uygunluk kuralları getirmeyecektir . Bir önceki çağrının ( 2016 – 2017 akademik yılı dönemi) değerlendirme sonuçları kullanılacak ve bu çağrı kapsamındaki sınavı başarıyla geçen adaylar 2017 – 2018 akademik yılı burs kazananları listesine dahil edilecektir . Listeden herhangi bir ihraç gerekçelendirilecektir . Yukarıda belirtilen gerekliliklere uyulmasındaki bir ihlal, bu program altındaki fonların geri alınmasına ve/veya fonların yeniden tahsis edilmesine sebep olabilir .” denilmektedir .
8. MFİB’nin resmi internet sitesinden yapılan ‘Teklif Çağrısının İptali’ne ilişkin 05/ 08/ 2016 tarihli duyuru metninde (http : //www .cfcu .gov.tr/tr/article/ 64901) : “ Jean Monnet Burs Programı ( 2016- 2017 Akademik Yılı), Referans No TR 2014/DG/ 05/A 1- 01, Yayın tarihi 04/ 02/ 2016, Program başlığı : Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA II) – Yıllık Aksiyon Programı/Türkiye 2014 -Sektör 1-Demokrasi ve Yönetişim/Aksiyon 5 – Jean Monnet Burs Programı, Sözleşme makamı : Merkezi
Finans ve İhale Birimi (MFİB), Ankara, Türkiye, İptal nedeni : Türkiye’deki son gelişmelere bağlı olarak Programın hedef ve amaçlarına ulaşılmasının mümkün olmayacağı değerlendirilerek ihale süreci ( 2016- 2017 akademik yılı uygulama süreci) Programın itibarının tehlikeye atılmaması amacıyla iptal edilmiştir .” denilmektedir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuru, iptal edilen 2016 – 2017 akademik yılı Jean Monnet Burs Programında Bursiyer adayı olan başvuranın, 2014 yılı Türkiye Ülke Aksiyon Programına Ait Özel Koşulları İçeren Finansman
Anlaşmasında (IPA/ 2014/ 031- 874) Değişiklik yapılmasının Onaylanması hakkında Kararın
7 / 1029/ 11/ 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanması nedeniyle 2018 – 2019 akademik yılı burs
programının doğrudan kazananı olma talebine ilişkindir .
11. Başvuran, 2016 – 2017 akademik yılı Jean Monnet Burs Programına başvuruda bulunmuş, idari uygunluk aşamasını geçerek yazılı burs sınavına girmiş ancak sınav sonuçlarının değerlendirilme ve
Değerlendirme Komitesi tarafından onaylanması aşamasında gerçekleşen 15 Temmuz Darbe
Teşebbüsü nedeniyle, 05/ 08/ 2016 tarihinde Jean Monnet Burs Programına konu süreç AB
Bakanlığı’nın görüşü ile MFİB tarafından tek taraflı olarak durdurulmuştur . Başvuran, bu tarihten itibaren olmak üzere hem AB Bakanlığı hem de MFİB’ye gerek BİMER yolu ve gerek doğrudan olmak üzere başvurularda bulunmuş, sınav sonucunu öğrenme talebinde bulunmuştur . Ayrıca, burs programının Türkiye tarafından tek taraflı iptalini takiben MFİB www.cfcu .gov.tr adresinden bir
‘İptal Bildirimi’ yayımlamış (prg . 8), bu bildirime ilişkin 12/ 08/ 2016 tarihli ve sayılı resmi bir yazı başvurana gönderilmiştir .
12. Başvuran 09/ 08/ 2016 tarihli MFİB’ye iletmiş olduğu e-posta’da resmi yazışma ve dilekçe ile başvurma usul ve üslubuna uygun olmayan çeşitli ibareler ile ‘İptal Bildirimi’ni niteledikten sonra mesajın devamında sürdürdüğü üslupla birlikte resmi taleplerini; “ sınav kağıdının incelenip incelenmediği, incelendiyse iptal olan bu sınavdan kaç puan aldığı, incelenmediyse bu tarihe dek neden beklendiği, incelenen ve notlanan sınav kağıdının bir kopyasının tarafına iletilmesi ” şeklinde ifade etmiştir . Başvuran, 08/ 11/ 2016 tarihli MFİB’e vermiş olduğu dilekçesinde Ağustos 2016 tarihli, 2016 – 2017 eğitim – öğretim yılı Jean Monnet Burs Programının iptal kararının geri alınarak yazılı sınav sonuçlarının ilanını ve başarılı olup olmadığının, iptal kararının geri alınmaması halinde 25/ 06/ 2016 tarihli yazılı sınav sonucunun bir sonraki akademik yılda dikkate alınması ve işlem sonucunun tarafına bildirilmesi talep edilmektedir . Başvuran, benzer bir başvuruyu 10/ 08/ 2016 tarihinde AB Bakanlığına da iletmiştir . MİFB tarafından başvurana PRAG sürecinden bahsedilerek, burs adaylarının sınav sonuçları ya da sıralamaları ile ilgili herhangi bir bilginin paylaşılamayacağı bilgisi verilmiştir . AB Bakanlığı sınav ile ilgili bilgi edinme talepleri için MFİB ile iletişime geçilmesi gerektiğini belirtmiş, AB Bakanlığı tarafından 10/ 08/ 2016 tarihinde resmi internet sayfasından yayımlanan iptale ilişkin açıklama metnini ilave ederek yanıt vermişlerdir .
13. 2014 yılı Türkiye Ülke Aksiyon Programına Ait Özel Koşulları İçeren Finansman Anlaşmasında (IPA/ 2014/ 031- 874) Değişiklik yapılmasının Onaylanması hakkında Kararın 29/ 11/ 2017 tarihli
Resmi Gazete’de yayımlanmasını takiben başvuran, AB Bakanlığı’na taleplerini yinelemiştir . AB
Bakanlığı tarafından talebinin reddedilmesi neticesinde Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda bulunmuştur .
14. Türkiye ve AB’ye aday ülkeler üyeliğe hazırlık kapsamında Katılım Öncesi Yardım Aracı’ndan (IPA) faydalanmaktadır . Söz konusu yardım aracı AB ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan
Çerçeve Anlaşmasının ilgili Kanun ile onaylanması ve ilgili Bakanlar Kurulu Kararının onaylanarak yayımlanmasını takiben yürürlüğe girmektedir . Bu Çerçeve Anlaşmaları, anlaşmanın bileşenlerine ilişkin yıllık bazda imzalanan Finansman Anlaşmaları ile uygulanabilmektedir . Bu kapsamda, söz konusu burs programı özü itibariye bir hibe programı olup IPA II kapsamında Avrupa Komisyonu
Dış Yardım Sözleşme Usulleri Uygulama Rehberi’nde (PRAG) tarif edilen hibe uygulama esasları uyarınca burs hibesi dağıtılabilmektedir . Bu esaslara göre her akademik yıl için AB tarafından
8 / 10ayrılan bütçe o akademik yılda PRAG kurallarına göre dağıtılmaktadır . Bu kapsamda, burs duyurusu
her yıl için tekrarlanmakta olup söz konusu duyuru Burs Programının uygulama diğer bir deyişler ihale belgesi niteliğindedir .
15. Uyuşmazlığa konu Jean Monnet Burs Programı 2016 – 2017 ve 2017 – 2018 eğitim öğretim yıllarının dahil olduğu Finansman Anlaşmasında yer almakta olup 2016 – 2017 akademik yılında ihale sürecinin tek taraflı iptal edilmesinin bir sonraki dönemi de etkilediği, AB Bakanlığı ve
MFİB’nin çeşitli girişimlerine rağmen 2017 – 2018 akademik yılına ilişkin ihale sürecinin tamamlanamadığı, anlaşılmaktadır . Nitekim, AB Bakanlığı tarafından 2017 – 2018 akademik yılı için herhangi bir duyuru da yapılamamıştır .
16. Öte yandan, 2018 – 2019 akademik yılı için ilana çıkılmış ve burs hibesi süreci başlamıştır .
Ancak 2018 – 2019 akademik yılında dağıtılacak burs hibesine ilişkin planlama uyuşmazlığa konu
Finansman Anlaşmasında yer almamaktadır . Bu nedenle, 29/ 11/ 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Finans Anlaşması değişikliğinde yer alan Jean Monnet Burs hibesi fiilen uygulanabilir bir nitelikte değildir .
17. Diğer yandan, 2016 – 2017 akademik yılında sınava girmiş ve başarılı olmuş kişilerin sınav kâğıtlarının değerlendirme komitesi tarafından onaylanması, ardından bu kişilerin AB okullarından kabul alması ya da almış oldukları kabullerin ve bölümlerin AB Bakanlığınca uygun görülmesi, MFİB ve bursiyer arasında sözleşme imzalanması ve son olarak bursiyerin çalışmakta olduğu kamu kurumundan muvafakat alması koşulları sağlandığında bursiyer Jean Monnet burs hibesinden faydalanabilir hale gelmektedir . Ancak, mevcut uyuşmazlıkta başvuran bu aşamalardan sadece yazılı sınavı tamamlamış olup henüz sonuçlar değerlendirme komitesi tarafından onaylanmadan ihale dolayısıyla hibe süreci iptal edildiğinden başvuran tarafından herhangi bir edinim kazanılmadan süreç sonlanmıştır .
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde tüm dosya kapsamına göre; 2016 – 2017 akademik yılı Jean Monnet Burs programında yazılı sınavı geçen adayların 2017 – 2018 akademik yılı Jean Monnet Burs Programının kontenjanına eklenerek sürecin devam edeceği yönündeki 29/ 11/ 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Finansman Anlaşması Değişikliğinin 2018 – 2019 akademik yılı için uygulanmasının hukuken mümkün olmadığı, ayrıca bir önceki akademik yılda duyuruya çıkılamadığından 2016 – 2017 dönemi burs hibesinin dağıtılmasının fiilen imkansız olduğu görülmekte olup idarenin ret işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında, başvuranın dilekçelerine ilgili İdarelerce yanıtların süresinde verildiği, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdareler tarafından süresi içerisinde Kurumumuza gönderildiği, böylece “ makul sürede karar verme ” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede
9 / 10hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “ karara karşı başvuru yollarının
gösterilmesi ” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA, AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞINA ve HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI
MERKEZİ FİNANS VE İHALE BİRİMİNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi