Jeoloji mühendisinin iş deneyim belgesi, inşaat mühendisliği alanındaki ihalelerde yeterli kabul edilebilir mi (KİK)

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.09.2008 tarihinde pazarlık usulü ile ihalesi yapılan 2008/153374 ihale kayıt numaralı “Hozat-Karaoğlan Ayrımı Geyiksuyu (Tunceli-Ovacık) Ayrımı İl Yolu Toprak İşleri ve Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri Yapılması” işine ilişkin olarak Or-ken Yol Yapı San.ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.10.2008 tarihinde idareye yaptığı şikâyet başvurusunun reddi üzerine, başvuru sahibi 30.10.2008 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 03.12.2008 tarihli ve 2008/UY.III-4962 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına“karar verilmiştir.

Davacı Or-ken Yol Yapı San.ve Tic. Ltd. Şti tarafından Kamu İhale Kurulunun 03.12.2008 tarihli ve 2008/UY.III-4962 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 15’inci İdare Mahkemesi’nin 17.09.2009 tarih ve E:2009/180, K:2009/1088 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine, davacı tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

Temyiz incelemesi sonucunda, Danıştay 13’üncü Dairesinin 18.11.2014 tarih ve E:2010/97, K:2014/3560 sayılı kararı ile “Dava; Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.09.2008 tarihinde pazarlık usulü ile ihalesi yapılan “Hozat-Karaoğlan Ayrımı Geyiksuyu (Tunceli-Ovacık) Ayrımı İl Yolu Toprak İşleri ve Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri Yapılması” işine ilişkin olarak davacı şirketin 30.10.2008 tarihinde yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 03.12.2008 tarih ve 2008/UY.III-4962 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesi’nce; jeoloji mühendislerinin hizmetinden, inşa edilecek yolun geçeceği güzergâhta yapılacak jeolojik etüdlere yönelik istifade edilebileceği, karayolu üstyapısı ile ilgili çalışmaların ise inşaat mühendisliği disiplinini ilgilendirdiği, davacı şirket yetkilisi Orkun Okyay’ın Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 1990 yılında ihalesi yapılan Erciş-Muradiye-Çaldıran Devlet yolu inşaatında jeoloji mühendisi olarak şantiye şefi sıfatıyla görev yaptığı, bu iş dolayısıyla Orkun Okyay adına 27.10.2003 tarihli iş deneyim belgesinin düzenlendiği, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54. maddesinde; mühendisler veya mimarlar için iş denetleme belgesinin, kamu kuruluşlarında kendi meslekleri ile ilgili olarak mahallinde fiilen denetledikleri işlerde, sözleşme bedelinin en az yüzde ellilik bölümünde görev yapmış olmak şartıyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi, kontrol şefi, şantiye şefi, kontrol amiri ve bunlarla aynı teknik seviyede görev yapanlara iş sahibi idare tarafından tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenip verileceğinin belirtildiği, ancak jeoloji mühendisi olan Orkun Okyay’m adına düzenlenen iş deneyim belgesine ait sözleşmenin yüzde ellilik bölümünde kendi mesleği olan jeoloji mühendisliği ile ilgili olarak görev yapmadığı, ayrıca ihale konusu “İl Yolu Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri Yapılması” işinin inşaat mühendisliği ile ilişkilendirmesi karşısında jeoloji mühendisliği eğitimi alan bir kişinin yapım ağırlıklı işlerde şantiye şefi olarak çalışmasını kabul etmenin işin doğasına aykırı olacağı, dolayısıyla davacı şirket yetkilisi Orkun Okyay’a ait iş deneyim belgesinin yeterli bulunmaması nedeniyle yapılan itirâzen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

…

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket yetkilisi Orkun Okyay’m Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 1990 yılında ihalesi yapılan Erciş-Muradiye-Çaldıran Devlet yolu inşaatında jeoloji mühendisi olarak şantiye şefi sıfatıyla görev yaptığı, bu iş dolayısıyla Orkun Okyay adına 27.10.2003 tarihli iş deneyim belgesinin düzenlendiği, davacının Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.09.2008 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan Hozat-Karaoğlan Ayrımı Geyiksuyu (Tunceli-Ovacık) Ayrımı İl Yolu Toprak İşleri ve Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri Yapımı ihalesine başvurduğu, dava konusu ihaleye, iş deneyimini tevsik amacıyla şirket yetkilisi Orkun Okyay adına düzenlenmiş iş denetleme belgesinin sunulduğu, bahse konu ihaleye 13 isteklinin yeterlik başvurusunda bulunduğu, 10 isteklinin yeterlilik aldığı, davacı şirketin sunduğu iş deneyim belgesinin “iş deneyim belgesinin verilmesine ilişkin işin inşaat işi (yol ve köprü yapım işi) olduğu, jeoloji mühendisi Orkun Okyay’ın kendi mesleği ile ilgili olarak sözleşme bedelinin en az % 50’lik bölümünde fiilen görev yapmadığı, bu nedenle sunulan iş denetleme belgesinin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği” gerekçesiyle uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, davacı şirketin konuyla ilgili olarak 09.10.2008 tarihinde idareye şikâyet başvurusu yaptığı, şikâyet başvurusunun reddi üzerine, 30.10.2008 tarihinde davalı idareye itirazen şikâyet başvurusu yaptığı, anılan başvurunun da 03.12.2008tarih ve 2008/UY.III-4962 sayılı kararla, davacının iş deneyim belgesinin alındığı işe ilişkin sözleşmenin 22. maddesinde, “müteahhidin iş başında inşaatın teknik ve idari nezaretini yapmak üzere bu işin tekniğini bilen ve yeterliliği idarece kabul edilmiş bir yüksek mühendisi veya mühendisi şantiye şefi olarak bildireceği ve inşaatın devamı süresince de iş başında bulundurmaya mecbur olduğu”nun ifade edildiği, ancak yüksek mühendis veya mühendis unvanının belirtilmediği, bu durumun, idare, iş konusu ile ilgisiz mühendislik dallarına mensup mühendislerin şantiye şefi olarak çalıştırılacağı anlamına gelmeyeceği, jeoloji mühendislerine müteahhitlik karnesi verildiği gerekçesiyle işin yapım ağırlıklı imalat kalemleri dikkate alındığında bu kalemlerin tümünün jeoloji mühendisliği ile ilgili olarak değerlendirilemeyeceği, ihale konusu işin jeoloji mühendisliğinin aldığı akademik eğitimi kapsamadığı, belgenin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği gerekçeleriyle reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdarelerce ihale sürecinde iş deneyim belgesi istenilmesindeki amaç, isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili daha önceki tecrübesini kanıtlayabilmesidir. Anılan Kanun hükmü uyarınca iş denetleme veya iş yönetme belgesi verilebilmesi için kişinin mühendis veya mimar olması yeterli olup, mühendislik dallarına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54. maddesinde de, kendi meslekleri ile ilgili olarak, iş denetleme belgesi alınabilmesi için sözleşme bedelinin en az yüzde ellilik bölümünde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi, kontrol şefi ve şantiye şefine iş denetleme belgesi düzenleneceği belirtildiğinden, jeoloji mühendislerine iş deneyim belgesi düzenlenemeyeceğine ilişkin mevzuatta bir hüküm bulunmamaktadır.

Söz konusu ihaleye iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan iş denetleme belgesinin sahibi Orkun Okyay’ın Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 1990 yılında ihalesi yapılan Erciş-Muradiye-Çaldıran Devlet Yolu inşaatında jeoloji mühendisi olarak şantiye şefi sıfatıyla görev yaptığı ihtilafsız olduğundan, ihaleyi yapan idare tarafından, işin ne kadarlık kısmının jeoloji mühendisliği alanı ile ilgili olduğu, iş denetleme belgesinin sahibi olan Orkun Okyay’ın işin ne kadarlık kısmında kendi mesleği ile ilgili fiilen görev yaptığının tespiti yapılmadan, Orkun Okyay’ın kendi mesleği ile ilgili olarak sözleşme bedelinin en az % 50’lik bölümünde fiilen görev yapmadığı, bu nedenle sunulan iş denetleme belgesinin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu durumda, dava konusu ihaleye, iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan iş denetleme belgesinin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği gerekçesiyle davacının değerlendirme dışı bırakılması işleminde ve buna karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından; anılan işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca Ankara 15. İdare Mahkemesi’nin 17/09/2009 tarih ve E:2009/180, K:2009/1088 sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 03.12.2008 tarihli ve 2008/UY.III-4962 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda itirazen şikâyet başvurusunun esasının yeniden incelenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.