|
ÖZET: Başvuran, Adana’nın Karataş ilçesindeki bir kafeteryanın kaçak elektrik kullanım bedelinin yeniden hesaplanmasını talep etmiştir. 2015 yılında kiraya verilen kafeterya, kiracının tahliyesinin ardından 2019’da kaçak elektrik kullanımı nedeniyle 1.742,98 TL’lik bir fatura ile karşılaşmıştır. Başvuran, COVID-19 nedeniyle kafeteryanın kapalı olduğu dönemde 19.584,94 TL tutarında yeni bir fatura düzenlendiğini, bu fatura için yapılan itirazın ardından sayacın arızalı olduğu tespit edilerek iptal edildiğini belirtmiştir. Yeni abonelik sözleşmesi ile 2020’de yapılan tüketim bedellerinin, yönetmelik gereği doğru hesaplanmadığını savunmuştur.
Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş., başvurana gönderdiği yazıda, kaçak elektrik tüketiminin tespitine ilişkin yönetmelik hükümlerine atıfta bulunarak, fatura tahakkuklarının mevzuata uygun olduğunu ifade etmiştir. Ancak, yapılan hesaplamaların kurulu güç yerine sözleşme gücüne göre yapıldığı ve bu durumun hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kabulü ile birlikte, kaçak elektrik tahakkuk hesaplamasının yeniden yapılmasını ve doğru tüketim değerlerinin dikkate alınarak fatura tutarının belirlenmesini önermiştir. Sonuç olarak, Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye, yönetmelik hükümlerine uygun olarak tüketim değerinin yeniden hesaplanması ve başvurana bildirilmesi talimatı verilmiştir. İdarenin, başvuru süreçlerinde daha şeffaf ve bilgilendirici olması gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/3938-S.22.5969
BAŞVURU NO : 2021/17325
KARAR TARİHİ : 22/03/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : TOROSLAR ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Kaçak elektrik kullanım bedelinin yeniden hesaplanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; Adana ili Karataş ilçesine bağlı Sitesine ait kafeteryanın yaz sezonlarında 3 ay süre ile hizmet verdiğini, 2015 yılı yaz sezonunda çalıştırılması için kiraya verildiğini, kiracının Ağustos 2015 tarihinde sezon bitmeden kafeteryayı tahliye ettiğini, numaralı tesisata ait kafeteryada 04.09.2015 tarihinde gerçekleştirilen tahliye sonrası süre ile yaklaşık 3,5 yıl sonra 29.05.2019 tarihinde seri numaralı kaçak tutanağı ile usul ve yasaya aykırı olarak yönetmeliğin 42.maddesinin 1.fıkrasının (a)bendi uyarınca enerjinin kesik olduğu dönemde sayacın kaydetmiş olduğu 1654,67 kWh’lık tüketim bedeli olarak 1.742,98TL tutarında bedel tahakkuk ettirildiği, tahakkuk ettirilen bu bedelin ödendiğini, COVİD-19 salgın hastalık gerekçesiyle kiraya verilemediğinden dolayı kafeteryanın
Haziran, Temmuz ve Ağustos 2020 aylarında site halkının ortak kullanımına açıldığı, Toroslar Elektrik
Dağıtım A.Ş. yetkililerince yükümlülüklerin yerine getirilmediği ve tüketime devam edildiği gerekçesiyle
23.07.2020 tarihinde usul ve yasaya aykırı olarak 30.07.2019 – 23.07.2020 tarihleri arasını kapsayan
seri numaralı usulsüz (kaçak) elektrik tutanağı düzenlenerek taraflarına 19.584,94TL fatura tahakkuk ettirildiğini, usul ve yasaya aykırı düzenlenen ve sebepsiz zenginleşmeye yönelik olan 23.07.2020 tarih ve seri nolu 19.584,94TL’ye 03.09.2020 tarih ve Barkod numaralı ve evrak no ile yapmış oldukları itiraz sonucu elektrik sayacının bozuk olduğunun teknik raporlarla
tespit edildiği gerekçesiyle itirazlarının yerinde görülerek usul ve yasaya aykırı düzenlenen ve sebepsiz zenginleşmeye yönelik fatura ilgili firma tarafından iptal edildiğini, söz konusu kafeteryaya 24.07.2020 tarihinde Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. yetkililerinin talimatları doğrultusunda Enerjisa Toroslar Elektrik
Parakende Satış A.Ş. ile görüşülerek / / / nolu yeni abonelik sözleşmesi yapıldığını, bu yeni abonelik sözleşmesi ile hizmet alınan kafeteryaya en aktif çalıştığı dönem olan 08/2020 döneminde 250,00TL, 09/2020 döneminde ise 105,00 TL elektrik tüketim bedeli tahakkuk ettirildiğini, bu 08/2020-09/2020 aylarına ait tüketim bedeli içerisine 165,00TL güvence bedelinin yansıtılmış olup bu güvence bedeli düşüldüğünde aylık elektrik tüketim bedelinin yaklaşık 100 TL’ye tekabül ettiğini, Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin 18.09.2020 tarihinde geriye dönük olarak(25.04.2020 –
23.07.2020 tarih aralığı) seri numaralı fatura ile 8.176,72 TL elektrik tüketim bedeli
düzenlediğini, söz konusu dönemde kafeteryanın zaten kapalı olduğunu, firma tarafından düzenlenen faturanın mevzuata aykırı olduğunu Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 37/2 maddesinde izah edilen “sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait günlük ortalama tüketim değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılır.” hükmüne göre fatura hesaplamasının yanlış yapıldığını ifade ederek numaralı 8.176,72 TL tutarındaki faturanın iptal edilmesini, Yönetmeliğinin 37/2 maddesine uygun olarak 08/2020-09/2020 dönemlerine ait elektrik tüketim bedelinin sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait ortalama günlük tüketim değerlerinin dikkate alınarak hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş’nin konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 02/02/2022 tarihli yazı ve eklerinden özetle;
2.1. numaralı tesisatta 04/09/2015 tarihinde gerçekleştirilen tahliye nedeniyle enerji kesme işlemi sonrasında tüketim yapıldığının tespiti üzerine Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42. maddesinin “Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri” başlıklı 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan; “MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” Hükmüne istinaden 29/05/2019 tarihinde Işık Sitesi Yönetimi adına seri numaralı kaçak tutanağı düzenlendiği, düzenlenen kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağına istinaden Yönetmeliğin 44′ üncü maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan; “Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması” başlıklı 44’üncü maddesinin birinci fıkrasına göre; “MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre hesaplanır.” Hükmü uyarınca enerjinin kesik olduğu kesik dönemde sayacın kaydetmiş olduğu 1654,67 kWh’lık tüketim faturalandırılarak 1.742,98 TL tutarında bedel tahakkuk ettirildiği, tahakkuk ettirilen bu bedelin başvuranca ödendiği, 2.2. 23/07/2020 tarihinde yeniden yapılan incelemede yükümlülükler yerine getirilmeden sözleşmesiz tüketime devam edildiğinden Yönetmeliğin 42. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında seri numaralı kaçak tutanağı düzenlenerek Yönetmeliğin 44′ üncü maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca
fatura tahakkuk ettirildiği, ilgili tesisat için düzenlenen tutanak, fatura ve kaçak hesap detayları ekte iletildiği, ayrıca ekte tarafınıza iletilen laboratuvar sonucundan da görüleceği üzere sayacın arızalı olduğu ve bu arızanın tüketime etki ettiği tespit edildiğinden, enerjinin kesik olduğu döneme güç esaslı yapılan hesaplama sonrasında 19.584,94 TL bedel tahakkuk ettiği, 2.3. Ancak sonraki dönemlerde yapılan itiraz ile yeniden değerlendirme yapılarak 19.584,94 TL tutarlı fatura iptal edilerek Yönetmeliğin “Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre” başlıklı 45. Maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “MADDE 45 – (1)
Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.” hükmü doğrultusunda 8,35 kw sözleşme gücü esaslı 90 günlük süre ve perakende satış sözleşmesiz olduğundan 9,6 saatlik süre esas alınarak yapılan hesaplama sonrasında 8.176,72
TL tutarında bedel tahakkuk ettiği, 2.4. Bu itibarla, 8.176,72 TL tutarlı kaçak faturasının Yönetmeliğe uygun olmadığı iddiasının doğru olmadığı, 2.5. Kaçak faturası yukarıda izah edilen Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak (90 gün X 8,35 KW güç X 0,6 kullanım faktörü X 9,6 saat ) değerleri ile hesaplanarak 4.328,64 kWh’lık tüketim değeri ile tahakkuka bağlandığı, 1 numaralı başlıkta değinildiği üzere kaçak hesap detaylarının Kamu Denetçiliği Kurumuna sunulduğu, 2.6. Yapılan hesaplama işleminin Yönetmeliğin “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi” başlıklı yedinci bölümünde yer alan hükümler dikkate alınarak yapıldığı, ayrıca kaçak tutanağı öncesinde ve sonrasında sayaçta ortalama değer alınabilecek sağlıklı bir tüketim değeri bulunamadığı, kaçak kullanım öncesinde ihtilafsız aynı dönem tüketimi bulunmadığı, sonrasında ise ilk ay (24.07.2020-25.08.2020 aralığında) 117,50 kWh, ikinci ay ise (26.08.2020-30.09.2020 aralığında) sadece 31,91 kWh’lık endeks ilerlemesi bulunduğu, bu değerlerin yazın yoğun döneminde faaliyet göstermiş olan bir market için gerçeğe uygun ve itibar edilebilir endeks değerleri olmadığı, nitekim, müşterinin 07/10/2020 tarihinde yapmış olduğu müracaatı ile diğer başvurularında tahakkuka konu yerin market olarak kullanıldığı, genellikle Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında faaliyet gösterildiği, pandemi döneminde sürekli açık olmadığı gibi beyanları da dikkate alındığında bu endeks değerlerine itibar edilemeyeceğinin açık olarak görüldüğü, 2.7. Yukarıda detaylı olarak izah edildiği üzere, Yönetmeliğin 42 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) alt bendi gereği “Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi” nedeniyle kaçak tutanağı düzenlendiği, tutanaklara istinaden Yönetmelikte belirtilen 44 ve 45 inci maddeler esas alınarak tahakkuk işlemleri yapıldığı, İfadelerine yer verildiği görülmektedir.
/
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 30/05/2018 tarihli ve 30436 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri
Yönetmeliği’nin;
5.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, tüketicilere hizmetlerin yeterli, kaliteli ve sürekli olarak sunulması için; a) Tedarikçiler ile tüketimi düşük serbest tüketiciler arasında yapılacak ikili anlaşmada yer alacak asgari usul ve esaslara, b) Görevli tedarik şirketleri ile serbest olmayan tüketiciler ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketiciler arasında yapılacak perakende satış sözleşmesinde yer alacak asgari usul ve esaslara, c) Dağıtım şirketleri ile tüketiciler ve tedarikçiler arasında;
1) Sayaç ve sayaca erişim, okunmasına ve kontrolüne,
2) Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımının tespiti ve bu kapsamda yapılacak iş ve işlemlere,
3) Elektriğin kesilmesi ve bağlanmasına,
ç) Tüketici şikâyetlerinin yapılması, bu şikâyetlerin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ile tüketicilerin bilgilendirilmesine yönelik usul ve esaslara, d) Tüketicilerin hak ve yükümlülüklerine, ilişkin hükümleri kapsar.”
5.2.“Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte geçen;…c) Bağlantı gücü: Bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün, kullanma faktörü ile çarpılması suretiyle hesaplanan güç miktarını,…ifade eder.”
5.3. “Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri ” başlıklı 42 nci maddesinde; “ (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, …
kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.”
/
5.4. “Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci ” başlıklı 43 üncü maddesinde; “1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir….”
…
(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır…”
5.5. “Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması” başlıklı 44 üncü maddesinde; “(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre, b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. (2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın; a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak, b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.”
5.6. “Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre” başlıklı 45 inci maddesinde; “ (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır…
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri; a) Meskenlerde; 5 saat, …
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır…”
5.7. “Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması” başlıklı 46 ncı maddesinde; “(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, Adana ili, Karataş ilçesine bağlı Işık Tatil Sitesine ait no’lu tesisat için düzenlenen seri numaralı tutanağın ve tutanağa tahakkuk eden bedelin iptal edilerek sayaç değişikliği yapıldıktan sonraki günlük tüketim değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
8. İdarenin açıklamaları ile Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden; başvuranın 2015 yılında tahliye nedeniyle enerji kesme işlemi sonrasında perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın elektrik enerjisi kullanıldığı, bu kapsamda Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri
Yönetmeliğinin Yedinci Bölümünde(42 md-49.md) yer alan “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi” hakkındaki hükümlerin başvuru konusu olayda uygulanabilir olduğu, nitekim Yönetmeliğin 42 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edileceğinin düzenlendiği bu hükme istinaden 29/05/2019 tarihinde
Işık Sitesi Yönetimi adına seri numaralı kaçak tutanağı düzenlendiği, kaçak tüketim miktarının hesaplanmasında ise Yönetmeliğin 44′ üncü maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre hesaplama yapılacağının düzenlendiği ve bu doğrultuda enerjinin kesik olduğu dönemde sayacın kaydetmiş olduğu 1654,67 kWh tüketimin faturalandırıldığı ve 1.742,98 TL tutarında tahakkuk ettirilen bedelin başvuranca ödendiği,
9. 23/07/2020 tarihinde yeniden yapılan incelemede yükümlülükler yerine getirilmeden yine sözleşmesiz olarak enerji tüketimine devam edildiğinin tespit edilmesi üzerine Yönetmeliğin 42 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi kapsamında numaralı kaçak tutanağı düzenlendiği ve fatura tahakkuk ettirildiği, bu tutarın 19.584,94 TL olduğu ancak yapılan incelemelerde sayacın arızalı olması, sonraki dönemde yapılan itirazlar ile yeniden değerlendirmeler sonrasında söz konusu tutarın iptal edilerek yeni bir hesaplama yapılarak 8.176,72 TL tutarındaki kaçak elektrik tahakkuku belirlendiği, 9.1. Bu hesaplamada esas alınacak sürenin Yönetmeliğin 45 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi uyarınca doğru bulgu ve kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlanan tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasında kalan sürenin somut olayımızda doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması(sayaçta arıza bulunması)
nedeniyle 90 gün olarak alındığı, bu bakımdan kaçak kullanım faturalandırılmasında esas alınacak sürenin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.
9.2. Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak ortalama günlük çalışma saatinin ise Yönetmeliğin 45 inci maddesinin 3 üncü fıkrası (ç) bendi doğrultusunda 8 saat olarak alındığı, ayrıca aynı maddenin 4 üncü fıkrası uyarınca da çalışma saatinin %20 oranında artırılarak uygulandığı, neticede ilgili Şirket tarafından günlük çalışma saati olarak 9,6 saat olarak belirlenmesinde bir hatanın bulunmadığı değerlendirilmiştir.
9.3. Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında ise; Yönetmeliğin 44 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına göre tüketim miktarının hesaplanamayacağı zira kaçak tutanağı öncesinde ve sonrasında sayaçta ortalama değer alınabilecek sağlıklı bir tüketim değeri bulunamadığı gibi kaçak kullanım öncesi ihtilafsız aynı dönem tüketiminin bulunmadığı, buna göre ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre de hesaplama yapılamayacağı, bu nedenle birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri bulunmaması nedeniyle 44 üncü maddenin 2 inci fıkrasına göre hesaplama yapılmasının mevzuata uygun olduğu, “diğer tüketici” gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değerin bağlantı gücü olarak kabul edileceği ve bu değerin 3 kW’ın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanacağı, bu bakımdan kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değerin bağlantı gücü olarak somut olayımızda; (Kurulu güç) X (kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0.6) = Bağlantı gücü olarak alınarak; Bağlantı gücü X Günlük çalışma saati X Gün = Tüketim değeri, şeklinde yapılan hesaplama yöntemi doğru olmakla beraber; 9.4. İlgili İdarenin, kurulu gücü sözleşme gücü, sözleşme gücünü de 8.35 kW olarak alarak; “90 gün X 8,35
KW güç X 0,6 kullanım faktörü X 9,6 saat şeklinde hesaplanarak 4.328,64 kWh’lık tüketim değerine ulaşarak 8.176,72000 tutarında bir fatura tutarı belirlediği, fakat Kurumumuza da sunulan Kaçak Elektrik Tahakkuk
Hesap Detayında; kaçak elektrik tespiti sırasında kurulu gücün 5 kWh olarak tespit edildiği ancak tüketim miktarı hesaplamasında ve dolayısıyla tahakkuk işlemlerinde yer verilen hesaplamadan ve idarenin açıklamasından anlaşıldığı kadarıyla sözleşme gücüne göre hesaplama yapıldığı, sözleşme gücüne göre hesaplama yapmanın ise ilgili mevzuata göre mümkün olmadığı gibi 23/07/2020 tarihinde kaçak tüketim
tespiti yapıldığı başvuranın ise abonelik sözleşmesinin 24/07/2020 tarihinde yaptığı dikkate alındığında fiili duruma da uygun düşmeyeceği anlaşılmış, bu bakımdan söz konusu kaçak elektrik tahakkuk hesaplamasında tüketim değerinin yeniden hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır.
10. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın kaçak elektrik kullanımının
Yönetmeliğin 37 maddesi doğrultusunda hesaplama yapılması talebinin mümkün olamayacağı zira kaçak elektrik enerjisi tüketim hallerinin ve bu hallere göre hesaplamaların nasıl yapılacağının söz konusu
Yönetmeliğin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi” başlıklı yedinci bölümünün 44 – 45 ve 46 ıncı maddelerinde düzenlendiği ve İdarenin bu hükümler doğrultusunda işlem yapmasının hukuka uygun olduğu ancak ilgili İdarenin yapmış olduğu hesaplama işleminin somut olayımızda kurulu güç konusunda “kaçak elektrik tahakkuk hesap detayında” yer verilen kurulu güce göre değil sözleşme gücüne göre hesaplamasının hukuka uygun olmadığı bu bakımdan İdarenin Yönetmeliğe uygun olarak kaçak elektrik tahakkuk hesaplamasında tüketim değerinin yeniden hesaplanması ve Yönetmeliğe uygun düşecek şekilde başvurana tahakkuk etmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
12. . 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Adana Karataş İlçe Tüketici
Hakem Heyetinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
numaralı kaçak tutanağına göre yapılan “Kaçak Elektrik Tahakkuk Hesap Detayı” nda yer verilen kurulu gücün dikkate alınarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine uygun bir biçimde tüketim değerinin yeniden hesaplanarak başvuranın ödeyeceği fatura tutarının belirlenmesi,
hususunda Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş’ye TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA VE TOROSLAR ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş’ye tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi