|
ÖZET: Başvuran, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından kaçak elektrik kullanımı gerekçesiyle kendisine tahakkuk ettirilen 28.057,00 TL ve 43.183,00 TL tutarındaki borçların hatalı olduğunu belirterek, bu durumun düzeltilmesini talep etmiştir. Başvurusunda, 27/12/2019 ile 24/06/2020 tarihleri arasında gelen faturalarında herhangi bir tüketim bedeli belirtilmediğini ifade etmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, 21/12/2020 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, tesisatta kayıtlı sayaçtan bağımsız olarak harici hat çekilerek enerji kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne uygun olarak kaçak elektrik kullanımı olarak değerlendirilmiştir.
İdare, başvuranın kaçak elektrik kullanımı nedeniyle oluşan borçlarının hesaplamalarını, ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirmiştir. Yapılan hesaplamalarda, kaçak elektrik kullanım süresi 180 gün olarak belirlenmiş ve bu süre içinde tüketilen elektrik miktarı ile ilgili detaylı bir faturalama yapılmıştır. İncelemeler sonucunda, başvuranın iddialarının hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı, dolayısıyla başvurunun reddine karar verilmiştir. Ayrıca, idarenin başvurana hangi mercilere başvurabileceği konusunda yeterli bilgi vermediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesine karar verilmiş ve bu karar, başvurana iletilmiştir. Başvuran, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13070-S.21.20981
BAŞVURU NO : 2021/6187
KARAR TARİHİ : 13/09/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
Başvuranın kaçak elektrik kullanımı hususundaki itirazları
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; 27/12/2019 ile 24/06/2020 tarihleri arasında gelen faturalarının az tüketim bedeli olarak herhangi bir tutar yazılmadığını, kendisinin 186 nolu hatta yaptığı başvurular sonucunda; kaçak elektrik kullanıldığı ve elektriğinin kesildiğinin tarafına bildirildiğini, kendisine
28.057.00 TL ve 43.183.00 TL borç geldiğini ifade ederek yapılan hatanın düzeltilerek mağduriyetinin en
kısa sürede giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş’nin konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 08/09/2021 tarihli yazı ve eklerinden özetle;
2.1. no.lu tüketim noktasında 21/12/2020 tarihinde yapılan kontrolde tesisatta kayıtlı no.lu sayaçtan geçirilmeksizin harici hat çekilerek enerji kullanıldığı tespit edilerek Elektrik
Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (EPTHY.) 42. Maddesi 1-b bendine istinaden kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilerek no.lu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiği, 2.2. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (EPTHY.) 45. Maddesi 1-b bendine istinaden kaçak no.lu tutanak için harici hatta bağlı cihazların gücüne göre 21.12.2020 – 24.06.2020 tarihleri arasında 180 x 20,06 kW x 8 h= 29707 kWh karşılığı 43.183,36 TL kaçak fatura tahakkuku oluşturulduğu,
2.3. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (EPTHY.) 45. Maddesi 1-ç bendinin 1. paragrafına istinaden kaçak no.lu tutanak için harici hatta bağlı cihazların gücüne göre 24.06.2020 –
27.12.2019 tarihleri arasında 180 x 20,06 kW x 8 h= 29707 kWh karşılığı 28.057,98 TL normal tüketim
tahakkuku oluşturulduğu, 2.4. Mevcut bilgilere göre ilgili adreste sayaç haricindeki hattan enerji kullanılması sebebiyle tanzim edilen kaçak tespit tutanağında ve fatura bilgilerinde hata olmadığı anlaşıldığı, İfadelerine yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 30/05/2018 tarihli ve 30436 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici
Hizmetleri Yönetmeliği’nin;
5.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, tüketicilere hizmetlerin yeterli, kaliteli ve sürekli olarak sunulması için; a) Tedarikçiler ile tüketimi düşük serbest tüketiciler arasında yapılacak ikili anlaşmada yer alacak asgari usul ve esaslara, b) Görevli tedarik şirketleri ile serbest olmayan tüketiciler ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketiciler arasında yapılacak perakende satış sözleşmesinde yer alacak asgari usul ve esaslara, c) Dağıtım şirketleri ile tüketiciler ve tedarikçiler arasında;
1) Sayaç ve sayaca erişim, okunmasına ve kontrolüne,
2) Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımının tespiti ve bu kapsamda yapılacak iş ve işlemlere,
3) Elektriğin kesilmesi ve bağlanmasına,
ç) Tüketici şikâyetlerinin yapılması, bu şikâyetlerin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ile tüketicilerin bilgilendirilmesine yönelik usul ve esaslara, d) Tüketicilerin hak ve yükümlülüklerine, ilişkin hükümleri kapsar.”
5.2. “Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri ” başlıklı 42 nci maddesinde; “ (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, …
kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.”
5.3. “Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci ” başlıklı 43 ünci maddesinde; “1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir….”
…
(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
…
(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.”
5.4. “Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması” başlıklı 44 ünci maddesinde; “ …
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.”
5.5. “Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre” başlıklı 45 inci maddesinde; “(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
…
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
…
ç) Birincifıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
…
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri; a) Meskenlerde; 5 saat, …
ç)Diğer tüketicilerde; 8 saat
olarak kabul edilir.”
5.6. “Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması” başlıklı 46 ncı maddesinde; “(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, kaçak elektrik kullandığı gerekçesiyle elektriğinin kesildiğini ve kendisine 28.057.00 TL ve 43.183.00 TL borç geldiğini ifade ederek bunun hatalı bir işlem olduğu ve düzeltilmesi istemiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
8. İdarenin açıklamalarından, kurumumuza sunduğu belgeler ve görüntüler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden; başvuranın terzihane olarak işlettiği işyerinin bulunduğu no.lu tüketim noktasında 21/12/2020 tarihinde yapılan kontrolde tesisatta kayıtlı no.lu sayaçtan geçirilmeksizin harici hat çekilerek enerji kullanıldığının tespit edilmesi üzerine Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri
Yönetmeliğinin 42 inci maddesinin 1-b bendine istinaden kaçak elektrik kullanıldığının tespitinin yapılarak no.lu kaçak tespit tutanağı düzenlendiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 45 inci maddesinin 1-b bendinde; kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada esas alınacak sürelerin Söz konusu Yönetmeliğin 42 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresinin esas alınacağının ve bu süresinin 180 günü geçemeyeceği, nitekim başvurana da bu doğrultuda 21/12/2020-24/06/2020 tarih aralığı için 180 gün üzerinden hesaplamanın yapıldığı, bu hesaplama yapılırken Yönetmeliğin 44 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasına uygun olarak ayrı hat çekilerek kaçak olarak beslenmiş elektrikli cihazların kurulu gücünün dikkate alınarak hesaplandığı,
somut olayımızda bunların Kurumumuza sunulan görüntüler ile kaçak tespit raporundan görüldüğü üzere; duvar tipi klima(1.780 Watt), başka bir duvar tipi klima(2.200 Watt), elektrikli çaycı(1.650 Watt), 2 adet kazanlı askara(7.500 Watt) olmak üzere toplam gücün 20.630 Watt olduğu, kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatlerinin ise aynı Yönetmeliğin 45 inci madde 3 üncü fıkrasının ç bendine göre 8 saat olduğu, özetle bu veriler doğrultusunda yapılan “180 x 20,06 kW x 8 h= 29707 kWh” şeklindeki hesaplamada bir hata olmadığı anlaşılmıştır.
9. Yine 45 inci maddenin 1 inci fıkrasının (ç) bendinde; belirlenen bu sürenin tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın ilgili bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabının yapılacağının da düzenlendiği, somut olayımızda bu tarih aralığının 24/06/2020-27/12/2019 olduğu, yine harici hattaki cihazların güne göre “180 x 20,06 kW x 8 h= 29707 kWh” şeklindeki hesaplamaya göre normal tüketim tahakkuku oluşturulduğu anlaşılmıştır.
10. 8 ve 9 uncu paragrafta yer verilen usulüne uygun hesaplamaların aynı Yönetmeliğin Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması başlıklı 46 ncı maddesinde belirtilen düzenlemeye uygun düşecek şekilde başvurana tahakkuk ve tebliğ edildiği yani; normal tüketim olan 1.5 katı ile çarpılarak (somut olayımızda normal tüketim hesaplamasında birim fiyat= 0,525515 iken, kaçak tüketim hesaplanmasında birim fiyat=0.839881’dir.) bulunduğu anlaşılmıştır.
11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; ilgili İdarenin gerçekleştirdiği işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İSTANBUL TÜKETİCİ MAHKEMELERİNDE yargı yolu açıktır.
/
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş’ ye tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi