|
ÖZET: Başvuru, Bahçelievler Belediyesi’ne ait bir oto yıkama işletmesinin kapatılması veya oto yıkama işlemlerinin bodrum katta gerçekleştirilmesi talebiyle yapılmıştır. Başvuran, yıllardır bu işletmenin gürültüsünden rahatsız olduklarını ve şikayetlerine rağmen herhangi bir çözüm bulunmadığını belirtmiştir. Oto yıkama işletmesinin, otopark hizmeti de sunduğu ve bodrum katında oto yıkama yapılması halinde gürültü sorunundan kurtulabilecekleri ifade edilmiştir.
Bahçelievler Belediyesi, başvuranın şikayetlerini dikkate alarak, oto yıkama işletmesinin gürültü düzeyinin yönetmelik sınırları içinde olduğunu ve işletmenin ruhsatlandırma sürecinin devam ettiğini bildirmiştir. Ayrıca, yapılan denetimlerde işletmenin gerekli önlemleri aldığı ve gürültü seviyesinin yasal sınırların altında kaldığı tespit edilmiştir. Başvuranın, işletme ile kişisel bir husumeti olduğu yönünde de değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesine karar vermiştir. İlgili idarenin, ruhsatlandırma sürecini hızlandırması ve başvuranın hak arama özgürlüğüne ilişkin bilgilendirme yapması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuru sahibi, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/10784-S.21.17353
BAŞVURU NO : 2021/1144
KARAR TARİHİ : 17/07/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BAHÇELİEVLER BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, kaçak olarak işletilen oto yıkama işletmesinin kapatılması ya da oto yıkama işlemlerinin işletmenin otoparkının bulunduğu bodrum katta yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, yaklaşık 20-25 senedir kaçak olarak işletilen oto yıkama işletmesinin gürültüsünden
Apartmanı sakinleri olarak şikâyetçi olduklarını, Bahçelievler Mah. Deli Hüseyin Paşa Cad. Ödül Sok.
No: adresindeki apartmanın karşısında bulunan oto yıkama işletmesinden yıllardır rahatsız olup defalarca
Belediyeye gerek yazılı gerekse sözlü olarak şikâyetlerini apartman yönetimi olarak bildirdiklerini fakat hiçbir sonuç alamadıklarını, her defasında gerekli uyarılarda bulunduk cevabı verildiğini fakat mağduriyetlerinin giderilmediğini, oto yıkama işletmesinin oto yıkama faaliyetleri dışında otopark hizmeti de verdiğini, otoparklarının işletmenin bulunduğu apartmanın bodrum katında olduğunu, oto yıkama işlemlerini bodrum katta yapmaları durumunda gürültüden kurtulabileceklerini, oto yıkama işletmesi yüzünden trafiğin ve gürültünün daha da arttığını ifade ederek kaçak olarak işletilen oto yıkama işletmesinin kapatılmasını ya da oto yıkama işlemlerinin işletmenin otoparkının bulunduğu bodrum katta yapılmasını
Kurumumuzdan talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Bahçelievler Belediye Başkanlığından
15.02.2021 tarih, sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen Belediye’nin
26.02.2021 tarih ve – – sayılı cevabi yazısında;
2.1. Bahsi geçen İstanbul, Bahçelievler İlçesi, Bahçelievler Mah. Ödül Sok. kapı sayılı yerde bulunan oto yıkama işyerinin tarafından sürekli şikayet edildiği,
2.2. Oto yıkama işyerinin daha önce iki ayrı işletmeci tarafından işletildiği, bu işletmecilerin terk-i ticaret ettiği, en son Temizlik Turizm Otomotiv İnşaat Tic. Ltd. Şti. tarafından oto yıkama olarak faaliyet gösterdiği,
2.3. tarafından ses ve gürültü yaptığı belirtilerek şikayet edilmesi üzerine, İstanbul
Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğünden inceleme yapılmasının istendiği, İstanbul
Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü teknik elemanlarınca yapılan denetimde, gerekli önlemlerin alındığı ve araç yıkama esnasında oluşan gürültünün yönetmelikte belirtilen sınır değerinin altında kaldığı,
2.4. Oto yıkamanın, sokağın karşı çaprazında bulunan binada ikamet ettiği, binanın kentsel dönüşüm kapsamında boşaltıldığı, şikayet ilgilisinin başka bir adres olan Talatpaşa Cad. No: kapı sayılı binaya taşınmış olmasına rağmen şikayetlerine devem ettiği, Zabıta Müdürlüğü yazısında, şikayet eden şahsın işyeri ilgilileri ile kişisel husumeti olduğu kanaati oluştuğu belirtildiği,
2.5. Şikayet ilgilisinin, müteakip defalar Müdürlüklerine geldiğinde, işyerine ortak olmak istediğini
Müdürlük ortasında açık açık beyan ettiği, 9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmeliğe göre 3. Sınıf Gayri Sıhhi Müessese (3,8,9) kapsamında kalan bu işyeriyle ilgili bulunduğu binadaki kat malikleri tarafından verilmiş muvaffakatname mevcut olup, yasal mevzuatlara göre ruhsatlandırma işleminin devam ettiği bilgilerinin verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 9/8/1983 tarih ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun Gürültü başlıklı 14 üncü maddesinde; “Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturulması yasaktır. Ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimin yönetmeliklerle belirlenen standartlara indirilmesi için faaliyet sahipleri tarafından gerekli tedbirler alınır.”,
6. 10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına
İlişkin Yönetmeliğin Tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinde;
b) Gayrisıhhî müessese: Faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseleri,
e) (Değişik:RG-17/4/2021-31457-C.K.-3835/1 md.) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin yanında açılabilmesi için sıhhî nezarete tabi tutulması yeterli olan müesseseleri, j) Çevre sağlığı: İnsan sağlığının çevredeki fizikî, kimyevî, biyolojik, sosyal ve psiko-sosyal faktörlerle tespit edilen yaşam kalitesini,
n) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı: Yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni …ifade eder.
6.1. İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler başlıklı 23 üncü maddesinde; “(Değişik : 19/3/2007
– 2007/11882 K.) İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder. Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır. Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz. İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.
Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır.”
6.2. Denetim başlıklı 24 üncü maddesinde; “Gayrisıhhî müesseseler, çevre ve toplum sağlığı açısından yetkili idareler tarafından denetlenir. Yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği kişi gerekli tedbirleri almak veya aldırmakla sorumludur.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idareye yüklenen pozitif sorumluluklar birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin ilgili İdare tarafından dikkate alınıp başvuranın mağduriyetinin giderilmesi noktasında gerekli iş ve işlemlerin yapılması yönünde hazırlanan
“Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. 1 no.lu paragrafta ayrıntılı açıklandığı üzere; başvuran, kaçak olarak işletilen oto yıkama işletmesinin kapatılmasını ya da oto yıkama işlemlerinin işletmenin otoparkının bulunduğu bodrum katta yapılmasını talep etmektedir.
9. İlgili idare; oto yıkama işyerinin başvuran tarafından sürekli şikayet edildiğini, işyerinin Temizlik
Turizm Otomotiv İnşaat Tic. Ltd. Şti. tarafından oto yıkama olarak faaliyet gösterdiğini, yapılan denetimde araç yıkama esnasında oluşan gürültünün yönetmelikte belirtilen sınır değerinin altında kaldığını ve işyerinin bulunduğu binadaki kat malikleri tarafından muvaffakatname verilip yasal mevzuatlara göre ruhsatlandırma işleminin devam ettiğini, Zabıta Müdürlüğü yazısında şikayet eden şahsın işyeri ilgilileri ile kişisel husumeti olduğu kanaati oluştuğunu, müteakip defalar Müdürlüğe geldiğinde işyerine ortak olmak istediğini açık bir şekilde beyan ettiğini belirtmektedir.
10. Oto yıkama işletmesinde teknik elemanlarca mahallinde yapılan denetimde ise;
– Araç temizliğinde kullanılan elektrik süpürgesinin değiştirilip Bosch Relax x marka 66 dB(A) gürültü üreten süpürge alınıp kullanıldığı,
– İşyerine girişin orta kısmının tamamen kapalı hale getirildiği ve iç kısmında duvar örüldüğü,
– İşyerine girişin sol tarafına katlanabilen kapı yapıldığı ve araç yıkama esnasında kapalı tutulduğu,
– İşyerine girişin sağ tarafının 1 m branda ile kapalı tutulduğu ve bu kısımda araç yıkanmadığı,
– İşyerindeki tüm açık yerlerin kapatıldığı,
– Basınçlı araç yıkama tabancasının 100 bar olan motor gücünün 50 bar’a düşürüldüğü ve 50 barda araç yıkandığı hususları tespit edilmiş ve fotoğraflar tarafımıza sunulmuştur.
11. Ayrıca İdare tarafından Kurumumuza iletilen belgelerin incelenmesinden, söz konusu iş yeri sahibi işyerinde araç yıkama yapılırken giriş ön kapısını kapalı tutacağını, süpürgenin arıza yapması halinde aynı özelliklere sahip süpürge kullanacağını, basınçlı araç yıkama tabancasıyla 50 barda araç yıkayacağını
Bakırköy 35. Noterde hazırlanan taahhütname ile taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.
12. Başvuranın belirttiği oto yıkama işletmesi yüzünden trafiğin ve gürültünün daha da arttığı, kaçak olarak işletilen oto yıkama işletmesinin kapatılması ya da oto yıkama işlemlerinin işletmenin otoparkının bulunduğu bodrum katta yapılması gerektiği hususları hakkında KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMUNCA yerinde inceleme yapılmış olup, yapılan inceleme sonucunda; Başvuranın oto yıkama firmasının gürültüsünden rahatsız olduğu iddiası bakımından işletmeye girmeden araç yıkama işleminden dolayı su basınç sesinden kaynaklanan bir sesin olduğu görülmekle birlikte ilçe Belediyesinin yetki alanında bulunan işletme ile ilgili Büyükşehir Belediyesi teknik elemanlarınca cihazlarla desibel ölçümü yapılarak sesin gürültü eşiğini aşmadığı kanaatine varıldığından Büyükşehir Belediyesi’nin tespitine itibar edilmesi gerektiği,
12.1. Ticari işletmenin trafik sıkışıklığına yol açtığı iddiası bakımından söz konusu sokağın Bağcılar ile
Bakırköy ilçesini birbirine bağlayan ana güzergâh olduğu, yerinde inceleme esnasında fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere Cuma günü gün ortası saatlerinde olmasına rağmen dikkat çekecek ölçüde bir yoğunluğun göze çarpmadığı, işletmenin hemen ilerisinde trafik lambası bulunduğu, sokağın tek yönlü ulaşıma açık olduğu, bu kapsamda başvuranın trafiğin yoğunlaşmasıyla gürültünün de arttığı şeklindeki iddiasını destekleyecek bir bulguya ulaşılmadığı,
12.2. İşletmenin yaklaşık 20-25 senedir ruhsatsız faaliyet gösterdiği iddiası bağlamında dosya kapsamında yapılan incelemede, ticari işletmenin birkaç defa el değiştirdiği, ara ara bazı dönemlerde ruhsatsız faaliyette
bulunulduğu için işletmenin mühürlendiği ancak önceki işletmeler tarafından ruhsatın ikmal edildiği, şikayete konu işletmenin daha sonra devralındığı, daha önceki işletmelerin durumunun mevcut işletme sahibini bağlamayacağı, başvuranın talebinin şu anki koşullar bakımından değerlendirilmesi gerektiği,
12.3. Bahçelievler Belediyesinden temin edilen belgelerin incelenmesi neticesinde ruhsat başvurusunun ne zaman yapıldığı, başvuru neticesinde eksiklik bulunup bulunmadığı yönüyle yapılan bir tespitin bulunup bulunmadığı, mevcut işletmeci ile ilgili idari tedbir uygulanıp uygulanmadığı yönüyle başvurunun incelenerek ruhsat denetiminin yapılması ve ruhsat başvurusu bakımından eksiklik bulunmuyor ise ruhsatlandırma sürecinin hızlandırılması için Bahçelievler Belediye Başkanlığı’na tavsiyede bulunulabileceği tespit edilmiştir.
13. Kurumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 9/8/1983 tarih ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun
Gürültü başlıklı 14 üncü maddesinde; “Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturulması yasaktır. Ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimin yönetmeliklerle belirlenen standartlara indirilmesi için faaliyet sahipleri tarafından gerekli tedbirler alınır.”, hükmü uyarınca idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazılar ile teknik elemanlarca mahallinde yapılan denetim dikkate alındığında iş yeri sahibinin gerekli düzenlemeleri yaptığı, yapılan bu düzenlemelerin Bakırköy 35. Noter nezdinde de taahhüt edildiği, giriş ön kapısı kapalı vaziyette araç yıkama sırasında oluşan gürültünün ilgili mevzuatta belirtilen sınır değerin altında kaldığı, bu haliyle idarenin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği değerlendirilerek başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuruya ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin gerekçeli bir şekilde
Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak söz konusu karara karşı hangi mercilere ve hangi süre içinde başvurabileceği hususuna değinilmediği, dolayısıyla “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı anlaşılmış olup, idareye bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
15. Öte yandan, Anayasa’nın 48nci maddesi ile Devletin özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alması gerektiği ifade edilip; ayrıca İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23 üncü maddesi ile “…İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır” denmek suretiyle ilgili İdareye yüklenen pozitif sorumluluklar birlikte değerlendirildiğinde idare tarafından gönderilen cevabi yazılarda belirtilen iş yerinin yasal mevzuatlara göre ruhsatlandırma işleminin halen devam ettiği hususunda Bahçelievler Belediye
Başkanlığı tarafından ruhsat denetiminin yapılması ve ruhsat başvurusu bakımından eksiklik bulunmuyor ise ruhsatlandırma sürecinin hızlandırılması için gerekli çalışmaların yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile BAHÇELİEVLER BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi