Kadastral parselin ihyasına yönelik tapu iptali taleplerinin idari yargı yoluyla çözülmesi gerektiği yönündeki Yargıtay değerlendirmesi nedir (Yargıtay)

7. Hukuk Dairesi         2024/2089 E.  ,  2024/3927 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/236 E., 2023/441 K.
KARAR : Davanın ve birleştirilen davanın kabulüne

Taraflar arasında görülen asıl ve birleştirilen kadastral parselin ihyasına dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı birleştirilen davada davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacı vekili; müvekkiline ait 206 ada 24 parsel sayılı taşınmazın yapılan imar uygulaması sonucu 206 ada 41, 42 ve 43 parsel sayılı taşınmazlara şuyulandırıldığını, idari yargı yerince yapılan imar uygulamasının iptaline yönelik verilen kararın kesinleştiğini ileri sürerek imar uygulaması öncesi kadastral mülkiyet durumunun ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleştirilen dava dilekçesinde; imar uygulamasını yapan Belediye’yi davaya dahil etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkeme ilk kararında, davanın kabulüne karar vermiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 03.12.2019 tarihli 2019/718 Esas ve 2019/8172 Karar sayılı ilamı ile “..Belediye ve … mirasçılarının davaya dahil edilmediği gerekçesiyle taraf teşkili eksik olduğundan hükmün bozulmasına” karar vermiştir.

B. Mahkemece Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar
Mahkeme yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; “..davanın kabulü ile 206 ada 41, 42 ve 43 parsel sayılı taşınmazların imar uygulaması ile oluşturulan tapu kayıtlarının iptali ile imar öncesi kadastral parsel olan 206 ada 24 parsele dönüştürülmesine” karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen davada davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Birleştirilen davada davalı … vekili; dava konusu 43 No.lu parselde kat mülkiyeti kurulduğundan geri dönüşüm işlemi yapılamadığını, müvekkil kuruma atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, aleyhe hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava ve birleştirilen dava, kadastral parselin ihyasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 20 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 7 nci maddesiyle 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18 inci maddesine eklenen yeni fıkraya göre; 3194 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi kapsamında yapılmış imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle davaya konu parselin imar planı kararları ile umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara denk gelmesi veya iptal edilen uygulama ile tahsis ve tescil edilmiş parsellerde hak sahiplerince yapı yapılmış olması ve benzeri hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti hâlinde, öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edileceği veya anlaşma olmaması hâlinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değerinin ödeneceği belirtilmiştir.

2. 3194 sayılı Yasa’ya eklenen bu hüküm gereğince dava konusu uyuşmazlığın, idareye başvuru yoluyla çözülmesi gerekmektedir.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut olaya gelince; yukarıda belirtilen 3194 sayılı Yasa’ya eklenen bu hüküm uyarınca dava konusu uyuşmazlığın idareye başvuru yoluyla çözülmesi gerektiğinden imar parselinin kadastral parsele ihyasına yönelik dava konusu talebin, kanun değişikliği nedeniyle reddine karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Birleştirilen davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

18.09.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.