|
ÖZET: Başvuru, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı’nda görev yapan bir çalışanın kademe ilerlemesi ve ilave derece talebine ilişkindir. Başvuran, 15.11.2006 tarihinde 657 sayılı Kanunun 4/C maddesi kapsamında göreve başlamış, daha sonra 4/B ve 4/A statüsüne geçmiştir. Başvurusunda, görev süresi boyunca disiplin cezası almadığını belirterek, 657 sayılı Kanunun 64. maddesi gereğince bir kademe ilerlemesi ve 3. Dönem Toplu Sözleşmenin 28. maddesi uyarınca ilave dereceden yararlandırılmasını talep etmiştir. Ancak, Türkiye İstatistik Kurumu, başvuranın talebinin yasal dayanağı olmadığını ve ilgili mevzuatın bu talepleri karşılamadığını belirtmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, başvuranın geçici ve sözleşmeli personel olarak çalıştığı süreler, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi için dikkate alınmamaktadır. 657 sayılı Kanunun 64. maddesi, yalnızca memur statüsünde geçirilen süreleri kapsamakta ve başvuranın kadrolu memur olarak görev yaptığı süre, bu düzenlemelerin yürürlükte olmadığı bir döneme denk gelmektedir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, mevzuat çerçevesinde reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. Başvuru sahibi, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. Karar, başvuran ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı’na tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/508-S.24.815
BAŞVURU NO : 2023/14373
KARAR TARİHİ : 17.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI
657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bir
BAŞVURUNUN KONUSU :
kademe ilerlemesi uygulanması ile 3. Dönem Toplu Sözleşmenin 28 inci maddesine istinaden ilave dereceden yararlandırılması taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 07.09.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığında 15.11.2006 tarihinde 657 sayılı Kanunun 4
üncü maddesinin C fıkrası kapsamında göreve başladığını, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4/B statüsüne, 7433 sayılı Kanun ile memur statüsüne geçtiğini, görev süresi boyunca herhangi bir disiplin cezası almamasına rağmen ve kadroya geçerken hizmetleri derece ve kademesine sayılmasına karşın 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına göre değerlendirilmesi gereken bir kademesinin dikkate alınmadığını, ayrıca 15.11.2016 tarihinde TÜİK Bursa Bölge Müdürlüğünde görevde olduğu halde
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017
Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin “İlave derece verilmesi” başlıklı 28 inci maddesine istinaden ilave dereceden faydalandırılmadığını, 15.06.2023 tarihinde iki ayrı dilekçe ile Türkiye İstatistik
Kurumu Başkanlığına konuya ilişkin yaptığı başvurusuna 20.06.2023 tarihinde gelen cevabi yazıda, ilave bir kademe ve bir dereceden faydalandırılamayacağının belirtilmiş olduğunu ifade etmiş olup söz konusu derece ve kademe ilerlemesinin yapılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 25.09.2023 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine istinaden
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 05.10.2023 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Adı geçenin, Kurumda 15.11.2006-01.04.2018 tarihleri arasında (aralıklı olarak) 657 sayılı Kanunun
4/C (mülga) maddesi kapsamında geçici personel olarak, 02.04.2018-14.04.2023 tarihleri arasında 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak, 15.04.2023 tarihinden itibaren de halen Anketör unvanıyla kadrolu memur (657 sayılı Kanunun 4/A maddesi) statüsünde görev yaptığı,
2.2) 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 sayılı listesi ile (Kuruma ilişkin listenin 23. satırı) kamu
görevinden çıkarıldığı, ancak 697 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 sayılı listesi gereği (Kuruma ilişkin listenin 2. satırı) göreve iade edildiği, 15.11.2006 tarihinden 25.09.2023 tarihine kadar disiplin cezası almadığı,
2.3) Sözleşmeli personelin kadroya geçiş işlemlerinin 7433 sayılı Kanun ve Cumhurbaşkanlığı İdari İşler
Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 28.02.2023 tarihli ve sayılı yazısı uyarınca gerçekleştirildiği, anılan Kanun ve yazıda; sözleşmeli personelden memur kadrolarına atananların Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin
2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşme ile verilen 1 dereceden yararlandırılması
ve 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasından yararlanması hakkında bir hüküm bulunmadığından, başvuruya konu talepler yönünde işlem yapılamadığı,
2.4) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve
2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşmenin “Yürürlük süresi ve tereddütlerin giderilmesi”
başlıklı 3 üncü maddesinde “(1) Bu Toplu Sözleşme, 1/1/2016-31/12/2017 tarihleri arasında uygulanır.
(2) Bu Toplu Sözleşmenin uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye, ilgisine göre Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığı görevli ve yetkilidir.” şeklinde olduğu,
2.5) Başvuranın bahse konu Toplu Sözleşmenin yürürlükte olduğu 01.01.2016-31.12.2017 tarihleri arasında
(aralıklı olarak) 657 sayılı Kanunun 4/C (mülga) maddesi kapsamında geçici personel olarak görev yaptığı, dolayısıyla memurlar için geçerli olan 657 sayılı Kanunun derece ve kademeye ilişkin hükümlerinin 4/C kapsamındaki geçici personel için uygulanması mümkün bulunmadığından, bahse konu Toplu Sözleşmenin
28 inci maddesi uyarınca verilen 1 derece yükseltilmesi uygulamasının anılan Toplu Sözleşmenin
yürürlükte olduğu süre içinde adı geçen hakkında da uygulanmasının mümkün olamadığı, zira başvuranın
15.04.2023 tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 4/A maddesi kapsamında kadrolu Devlet memuru olduğu
ve anılan tarihte bahse konu Toplu Sözleşme hükümlerinin yürürlükte olmadığı,
2.6) 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin
cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.” hükmüne yer verildiği, anılan hükmün son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlar hakkında uygulanabileceği, başvuranın 15.04.2023 tarihi itibarıyla kadrolu Devlet memuru olduğu ve bu tarihten itibaren henüz sekiz yıl geçmediği göz önünde bulundurularak belirtilen mevzuat hükmünden yararlanmasının mümkün bulunmadığı,
2.7) Başvuru konusuna dair Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel
Müdürlüğüne görüş yazısı yazıldığı, fakat cevabi yazının henüz gelmediği, 7433 sayılı Kanun ile
Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 28.02.2023 tarihli ve sayılı yazılarına istinaden, başvuranın talebi yerine getirilmediğinden, başvurunun dostane çözüm yolu ile sonuçlandırılmasının taraflarınca mümkün görülmediği belirtilmiş ve talep edilen beleğeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128
inci maddesinde “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.
Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel
İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge
Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.
Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır.”,
5.2) “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet
şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.”,
5.3) “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinde (Değişik:13/2/2011- 6111/100 md.)
“Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.
Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.
72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan
memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar.
Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler.
Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir.
Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir.”,
5.4) “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesinin (A) fıkrasında “A) Derece
yükselmesi yapılabilmesi için:
a) (Değişik: 26/6/1984 – KHK 241/4 md.) Üst derecelerden boş bir kadronun bulunması, b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş, c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş, d) (Mülga: 13/2/2011 – 6111/101 md.)
olması şarttır.”,
5.5) “Derece değişikliğinde verilecek aylık” başlıklı 161 inci maddesinde “Derece yükselmesi veya daha
aşağı bir dereceye atama halinde, A) (Değişik: 26/6/1984 – KHK-241/8 md.) Bulunduğu dereceden yukarı derecelere atanan memur; a) 68 nci maddenin (B) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesine, b) Yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesi evvelce iktisap ettiği göstergeden düşük ise, iktisap ettiği göstergeye eşit olan kademenin göstergesine, Tekabül eden aylığı alır.
Alt derecede eşit göstergeli kademede geçirilen süre dikkate alınır.
B) Kazanılmış hak aylık derecelerinden daha aşağı bir dereceye atanan memur, kazanılmış hak aylık dereceleri saklı kalmak kaydıyla, a) Atandığı derecede eski derecesinde almakta olduğu kademe göstergesine, b) Atandığı derecede eşit gösterge yok ise, eski göstergesine en yakın kademenin göstergesine, Tekabül eden aylığı alır.”,
6) 25.02.2011 tarihli ve 27857 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6111 sayılı Bazı
Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve
Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
“Yürürlük” başlıklı 215 inci maddesinde “(1) Bu Kanunun; j) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.”,
7) 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin
“Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı” ara başlığı altında yer alan “Personel ve Prensipler Genel
Müdürlüğü” başlıklı 8 inci maddede “(1) Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:…
j) (Ek:RG-21/4/2021-31461-CK-73/1 md.) Memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermek,…”,
8) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016
ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşmenin;
8.1) “Yürürlük süresi ve tereddütlerin giderilmesi” başlıklı 3 üncü maddesinde “(1) Bu Toplu
Sözleşme, 1/1/2016-31/12/2017 tarihleri arasında uygulanır.
(2) Bu Toplu Sözleşmenin uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye, ilgisine göre Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığı görevli ve yetkilidir.”
8.2) “İlave derece verilmesi” başlıklı 28 inci maddesinde “(1) 457 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen mülga ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddeler ile 2/2/2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanlardan 15/1/2016 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında da uygulanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığında 657 sayılı Kanunun 4/C maddesi kapsamında göreve başlayan
ve 696 sayılı KHK ile 4/B statüsünde görev yapmaktayken 7433 sayılı Kanun düzenlemesiyle memur statüsüne geçiş yapan başvuran tarafından; görev süresi boyunca herhangi bir disiplin cezası almadığından bahisle 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bir kademe ilerlemesi uygulanması ve 15.11.2016 tarihinde TÜİK Bursa Bölge Müdürlüğünde görevde olduğundan bahisle de
2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin 28 inci maddesine istinaden ilave dereceden
yararlandırılması talep edilmektedir.
11) İdare tarafından; başvuranın 15.11.2006-01.04.2018 tarihleri arasında (aralıklı olarak) 657 sayılı
Kanunun 4/C (mülga) maddesi kapsamında geçici personel olarak, 02.04.2018-14.04.2023 tarihleri arasında
657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yaptığı, 15.04.2023
tarihinden itibaren de Anketör unvanıyla 657 sayılı Kanunun 4/A maddesi kapsamında memur statüsünde görev yapmakta olduğu, sözleşmeli personelin kadroya geçiş işlemlerinin gerçekleştirilmesine dayanak olan
7433 sayılı Kanun ile Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün
28.02.2023 tarihli ve sayılı yazısında; sözleşmeli personel statüsünden memur
kadrolarına atananların, 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşme ile verilen 1 dereceden yararlandırılmasına ve 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasından yararlanmasına ilişkin bir ifade olmadığından başvuruya konu taleplere dair işlem yapılamadığı ifade edilmiştir.
12) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve
2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşmede; bu Toplu Sözleşmenin 01.01.2016-31.12.2017
tarihleri arasında uygulanacağı düzenlenmiş olup anılan Toplu Sözleşmenin uygulandığı tarih aralığında
başvuranın 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel olarak görev yapmakta olduğu anlaşılmaktadır.
13) Farklı kamu kurumlarının görüş talebi üzerine hazırlanmış olan, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler
Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 15.09.2023 tarihli ve sayılı yazısında özetle; 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde kademe ilerlemesinin en az 1 yıl çalışma şartına bağlanmış olması hasebiyle özel bir düzenleme bulunmadıkça memurların kademe ilerlemelerinin bulundukları memur kadrosunda görev yapılan süreler üzerinden gerçekleştirilmekte olduğu, Devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademe hesabında değerlendirilebilmesinin ancak bu yönde bir yasal düzenleme bulunması şartına bağlı olduğu, zira 657 sayılı Kanunda ve ilgili mevzuatta memur kadrolarına atananların, kazanılmış hak aylık derece ve kademe hesabında değerlendirilebilecek sürelerin belirtilmiş olduğu, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının lafzı ve düzenleme amacı bakımından, memuriyet statüsü dışında çalışılan bir sürenin kazanılmış hak aylık derece ve kademede değerlendirilmesinin, bu sürenin disiplin cezası almaksızın geçirilen sekiz yıllık sürenin hesabında değerlendirilmesine olanak sağlamadığı, disiplin cezası alınmaksızın geçirilen sekiz yıllık sürenin hesabında memur olarak görev yapılan sürelerin dikkate alınmasının 657 sayılı Kanunun düzenlenme amacı ve sistematiği açısından uygun olacağının değerlendirildiği, Devlet memurları statü hukukuna tabi olmanın gereği olarak yapma ve yapmama biçiminde 657 sayılı Kanunda belirtilen kurallara uygun davranma külfetiyle görev yürütürken, sözleşmeli personelin 7433 sayılı Kanun hükümleri yürürlüğe girmeden önce böyle bir külfete katlanmadan görev yaptığı, bu açıdan sözleşmeli personel pozisyonunda görev yapmaktayken memur kadrolarına atananlara, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında ilave kademe verilmesinin nimet-külfet dengesini ihlal edici hakkaniyetsiz bir durum oluşturacağının değerlendirildiği, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonlarında geçen hizmet sürelerinin de 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası hükmü kapsamında değerlendirilmesinin uygun olmayacağının değerlendirildiği ifade edilmiş, sonuç olarak; 7433 sayılı Kanun uyarınca memur kadrolarına atananların, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel pozisyonlarında ve anılan Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında geçici personel pozisyonlarında geçen hizmet sürelerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde yer alan “son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almama” süresi kapsamında değerlendirilmesinin uygun olmayacağının mütalaa edildiği yönünde görüş bildirilmiştir.
14) Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrası kapsamında
ataması yapılan ve daha önce söz konusu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) ve (C) fıkraları kapsamında görev yapmış olanların, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi düzenlemesi uyarınca, son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası alınmadığı gerekçesiyle, bir kademe ilerlemesi uygulanması talepli şikâyet başvuruları hakkında; konuya ilişkin mahkeme kararları ve (mülga) Devlet Personel Başkanlığı görüşleri çerçevesinde,
657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) ve (C) fıkraları düzenlemeleri kapsamında görev yapan personel
hakkında, 657 sayılı Kanun hükümlerinin referans norm olarak uygulanabileceğinden bahisle, başvuranlar için ilgili dönemde uygulanabilecek bir disiplin veya benzeri yaptırım düzenlemesi bulunmuyorsa Ret
Kararı, başvuranlar için ilgili dönemde uygulanabilecek bir disiplin veya benzeri yaptırım düzenlemesi bulunuyorsa ve başvuru sahibi için bir yaptırım uygulanmadıysa Tavsiye Kararı verildiği görülmektedir.
15) 657 sayılı Kanunda; bu Kanunun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl
Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanacağı, sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümlerin uygulanacağına; Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve
yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenleyeceğine hükmedilmiş olup anılan Kanunda kademenin; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerleme olarak tanımlandığı ve derece yükselmesinin de bulunulan derecenin üst derecesine terfi edilmesi olduğu anlaşılmış olup söz konusu tanımlardan, derece ve kademe hakkındaki düzenlemelerden 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrası kapsamındaki memur statüsündeki personelin yararlanabileceği anlaşılmaktadır.
16) Bu kapsamda; 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesi gereğince derece yükselmesinin yapılabilmesi için
üst derecelerden boş bir kadronun bulunması, derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunulmuş olması ile kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen niteliklerin elde edilmiş olması gerektiği, anılan Kanunda yer alan derece yükselmesine ilişkin düzenlemelerin memurlara ilişkin olduğu, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi gereğince memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartlarının aranması gerektiği, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermekle görevli olan Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü’nün konuya ilişkin 15.09.2023 tarihli görüş yazısında belirtilen açıklamalar ve 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrası kapsamında memur olarak atanmadan önce bahsi geçen Kanunun 4 üncü maddesinin (B) ve (C) fıkraları kapsamında görev yapmış olanlara, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bir kademe ilerlemesi uygulanmasının yanı sıra 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin 28 inci maddesine istinaden ilave dereceden yararlandırılmasına ilişkin özel bir düzenlemeye rastlanılmadığı hususları gözetilerek, memur kadrosunda görev yapmadığı süreler üzerinden başvuranın, bir kademe ilerlemesi ve ilave dereceden yararlandırılması taleplerinin reddedilmesine ilişkin işlemin mevzuat çerçevesinde tesis edildiği sonucuna varılmıştır.
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A)
fıkrası kapsamında memur olarak atanmadan önce bahsi geçen Kanunun 4 üncü maddesinin (B) ve (C)
fıkraları kapsamında görev yapmış olan başvuranın, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bir kademe ilerlemesi uygulanması ile 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu
Sözleşmenin 28 inci maddesine istinaden ilave dereceden yararlandırılması taleplerinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi