|
ÖZET: Başvuran, 02/11/2009 tarihinden itibaren E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz ve Koruma Memuru olarak görev yapmaktadır. 02.11.2023 tarihinde 3. derecenin 1. kademesine terfi etme hakkı kazanmasına rağmen, bu atamanın yapılmadığını ve bu nedenle hususi pasaport alamadığını ifade ederek, atamanın gerçekleştirilmesini talep etmiştir. Adalet Bakanlığı, başvuranın kadro talebinin reddedilmesine ilişkin açıklamalarda bulunmuş ve 3. derece kadro tahsisinin sınırlı olduğunu belirtmiştir.
Bakanlık, 18.03.2022 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile infaz ve koruma memuru kadrolarının ilk defa 3. ve 4. derecelere yükseltildiğini, ancak başvuranın kadro talebinin, daha önce göreve başlayan diğer personelin de kadrosuzluk nedeniyle atama alamaması sebebiyle mümkün olmadığını vurgulamıştır. Ayrıca, kadro ihdas etme yetkisinin Cumhurbaşkanlığına ait olduğu ve bu süreçte başvuranın talebinin dikkate alınacağı ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine dair kararın hukuka uygun olduğunu belirtmiş ve idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun hareket ettiğini, ancak başvuranın hangi mercilere başvurabileceği konusunda bilgilendirilmediğini tespit etmiştir. Bu nedenle, idarelerin bu ilkelere daha dikkatli bir şekilde uyması gerektiği önerilmiştir. Başvuranın, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5307-S.24.8372
BAŞVURU NO : 2023/19559
KARAR TARİHİ : 16.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Kadro tahsisine ilişkin işlemler hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 29.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, 02/11/2009 tarihi itibariyle E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz ve
Koruma Memuru olarak görev yapmakta olduğunu, 02.11.2023 tarihi itibariyle 3. derecenin 1. kademesine yükselmeye hak kazandığını, ancak söz konusu dereceye atamasının yapılmadığını ve bu sebeple hususi pasaport alamadığını belirterek söz konusu atamanın yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adalet Bakanlığının 22/12/2023 tarihli ve E- – sayılı cevabi yazısında; Genel
Kadro ve Usulü Hakkında 2 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 7 inci maddesi gereğince,
18.03.2022 tarihli ve 31782 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2022/119 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı
ile infaz ve koruma memuru kadrosunun ilk defa 3 üncü ve 4 üncü kadroya yükseltildiği,
2.1. Söz konusu Karar ile ihdas edilen 500 adet 3 üncü, 500 adet 4 üncü derece olmak üzere toplam 1000 adet infaz ve koruma memuru kadrosunun ilgili unvanındaki tüm personelin öğrenim durumu, kıdemi ve kazanılmış hak aylığı dereceleri dikkate alınarak 30.04.2022 tarihli Bakanlık Oluru ile personele tahsis edildiği,
2.2. Başvuranın incelenen özlük dosyasına göre, kazanılmış hak aylığı derece ve kademesinin 3 üncü derecenin 1 inci kademesinden maaş aldığı, ihdas edilen 3 üncü derece infaz ve koruma memuru kadrosunun sınırlı olduğu, personelin kendisinden önce göreve başlayan ve kazanılmış hak aylığı derece ve kademesi 1 inci derecenin 4 üncü kademesinden maaş alan personele bile kadrosuzluk sebebiyle 3 üncü derece kadro tahsis edilemediğinden, başvurana şu aşamada 3 üncü derece kadro tahsis edilmesine imkan bulunmadığı,
2.3. Genel Kadro ve Usulü Hakkında 2 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ilgili hükümleri gereğince kadro ihdas etme yetkisi Cumhurbaşkanlığında olduğundan, kazanılmış hak aylığı yönünden 3 üncü ve 4 üncü derece kadrolara atanma şartını sağlayan personelin taleplerinin kadro değişikliği çalışmalarında değerlendirilmek üzere not alınmış olduğu belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kademe ve Kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinde; “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.
72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan
memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar…”
6. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin;
6.1. “Kadro İhdası” başlıklı 5 inci maddesinde; “Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşların kadroları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle ihdas edilir.”
6.2. “Kadro Değişikliği” başlıklı 7 inci maddesinde; “Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlara verilmiş bulunan ve ekli cetvellerde gösterilen dolu kadrolarda derece değişikliği
Cumhurbaşkanlığınca yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlara verilmiş bulunan ve ekli cetvellerde gösterilen kadrolardan boş olanların; a) Hizmetlerin ifası için ihtiyaç duyulan kadroların karşılanması amacıyla sınıf, unvan ve derecelerinin değiştirilmesi, b) İptali, Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili veya ilişkili kurum ve kuruluşun veya bakanlığın talepleri üzerine Cumhurbaşkanınca yapılır.(3) Bu değişiklik işlemleri her kurum için yılda en fazla iki defa yapılır.”
hükümleri yer almaktadır.
/
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 02/11/2009 tarihi itibariyle E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz ve Koruma
Memuru olarak görev yapmakta olduğunu, 02.11.2023 tarihi itibariyle 3. derecenin 1. kademesine yükselmeye hak kazandığını, ancak söz konusu dereceye atamasının yapılmadığını ve bu sebeple hususi pasaport alamadığını belirterek söz konusu atamanın yapılmasını talep etmektedir.
9. Şikayet konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesinden; başvuranın E Tipi Kapalı
Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz ve Koruma Memuru olarak görev yapmakta olduğu, 02.11.2023 tarihi itibariyle 3. derecenin 1. kademesine yükselmeye hak kazanması sonrasında 3. Dereceye atanma talebinde bulunduğu,
10.1. Genel Kadro ve Usulü Hakkında 2 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 7 inci maddesi gereğince, 18.03.2022 tarihli ve 31782 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2022/119 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararı ile infaz ve koruma memuru kadrosunun ilk defa 3 üncü ve 4 üncü kadroya yükseltildiği,
10.2. Cumhurbaşkanlığınca ihdas edilen 3 üncü derece infaz ve koruma memuru kadrosunun sınırlı olduğu, başvurandan önce göreve başlayan, kazanılmış hak aylığı derece ve kademesi 1 inci derecenin 4 üncü kademesinden maaş alan personele bile kadrosuzluk sebebiyle 3 üncü derece kadro tahsis edilemediği, başvurana kazanılmış hak aylığı derece ve kademesinin 3 üncü derecenin 1 inci kademesinden maaş ödendiği,
10.3. Kazanılmış hak aylığı yönünden 3 üncü ve 4 üncü derece kadrolara atanma şartını sağlayan personelin taleplerinin kadro değişikliği çalışmalarında değerlendirilmek üzere idarece dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.
11. Bilindiği üzere, idarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilmektedir. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda
Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Dergisi Cilt 1, Sayı 2,Aralık 1997). İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olmakla birlikte bu durum, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, yasanın öngördüğü amacın dışında başka bir amaç için kullanamaması ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanması hukuk devleti açısından zorunluluktur(Şeref Gözübüyük, Yönetim Hukuku, Eylül/1991 s.204).
/
12. Genel Kadro ve Usulü Hakkında 2 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ilgili hükümleri gereğince kadro ihdas etme yetkisinin Cumhurbaşkanlığının takdir yetkisinde olduğu açıktır.
Cumhurbaşkanlığınca kullanılan kadro tahsisi yetkisi ise ülke çapında Kurumların ihtiyaçları doğrultusunda yapılmaktadır.
13. İdarece gerçekleştirilen 3. Dereceye atama iş ve işlemlerinin Cumhurbaşkanlığınca tahsis edilen kadro kapsamında gerçekleştiği, infaz ve koruma memurlarına 3. Dereceye atanabilme imkânı sağlandığı ve söz konusu yapılan atamalarla 3. Dereceye ihdas edilen kadroların dolu olması sebebiyle başvuranın atamasının yapılamadığı görülmektedir. Yapılan atama işlemlerinin Cumhurbaşkanlığınca tahsis edilen kadro kapsamında gerçekleştiği anlaşılmış olup başvurana yönelik gerçekleşen idari işlemde hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarelerin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak
İdarelerin, şikâyetçiye verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarelerin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yetkili İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi