Kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen emniyet müdürüne üst rütbe zam ve tazminatları ödenebilir mi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, 2. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde bulunmasına rağmen kadrosuzluk nedeniyle terfi edemediğini ve bu nedenle, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun 55. maddesi gereğince, bir üst rütbede emsali olan 1. Sınıf Emniyet Müdürü ve Polis Başmüfettişine ödenen zam ve tazminatların kendisine de ödenmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın talebinin reddedilmesine gerekçe olarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddelerini ve makam tazminatının yalnızca belirli kadrolara atanmış personele ödenebileceğini belirtmiştir.

Danıştay, başvuranın talebinin hukuka aykırı olmadığını değerlendirerek, idarenin açıklamalarını dikkate almış ve başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen personelin, üst rütbeye terfi eden emsallerine ödenen zam ve tazminatları alma hakkının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığına hükmedilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/6785-S.23.11145

BAŞVURU NO : 2022/19231

KARAR TARİHİ : 02/06/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde olan başvuranın, kadrosuzluk

BAŞVURUNUN KONUSU :

nedeniyle terfi edemeyen personel arasında bulunduğundan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun 55 inci maddesinin 17 nci fıkrası hükmü kapsamında, bir üst rütbede emsali olan 1. Sınıf Emniyet

Müdürü, Polis Başmüfettişine ödenen tüm zam ve tazminatların ödenmesi talebi.

BAŞVURU TARİHİ : 24/12/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde olduğundan ve bir üst rütbeye terfi etmek için belirlenen şartları taşımakla birlikte belirlenen rütbedeki kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen personel arasında bulunduğundan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun 55 inci maddesinin 17 nci fıkrası hükmü kapsamında, bir üst rütbede emsali olan 1. Sınıf Emniyet Müdürü, Polis Başmüfettişine ödenen tüm zam ve tazminatların herhangi bir ayrıma gidilmeksizin, eksiksiz olarak tarafına verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu talep hakkında Emniyet Genel Müdürlüğünün 27/01/2023 tarih, sayılı ve 30/01/2023 tarih, cevabi yazılarında ve eklerinde; 2.1. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 55 inci maddesinin 17 nci fıkrasında; “Bir üst rütbeye terfi etmek için belirlenen diğer şartları taşımakla birlikte, belirlenen rütbedeki kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen personele bir üst rütbeye terfi eden emsallerine ödenen ek gösterge, zam ve tazminatlar ödenir.” hükmünün yer aldığı,

2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 26 ncı maddesinde “Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu tazminattan yararlananlara ayrıca yüksek hakimlik tazminatı ödenmez.” hükmünün yer aldığı, 2.3. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde; “…Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz…” denilmiş, aynı Kanunun 152 nci maddesinin “III- Ortak

Hükümleri” başlıklı bölümünde; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayısının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.” ifadesine yer verilmiş; 2020 yılında da uygulanmasına devam edilen 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Görevin fiilen yapılması” başlıklı 6 ncı maddesinde de; “Zam ve tazminatların ödenebilmesi için I, II ve III sayılı cetvellerde gösterilen personelin, kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmetleri kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapması zorunludur.” hükmüne yer verildiği, 2.4. Ayrıca, söz konusu IV sayılı cetvele göre; Emniyet Hizmetleri Sınıfı içerisinden sadece “Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Polis Akademisi

Başkanı, İl Emniyet Müdürü, Polis Başmüfettişi ve Polis Müfettişi” kadrolarına atanan personelin makam tazminatından faydalandığı, buna bağlı olarak görev veya temsil tazminatından da aynı kadrolardaki personelin yararlandığı, 2.5. Kanuna ekli IV sayılı cetvelden anlaşılacağı üzere; makam tazminatının, hizmet sınıfı ayırt etmeksizin tüm kamu idarelerini kapsayacak şekilde, rütbe esasına göre değil ilgili kadrolara atanmak şartıyla unvan ve görev esasına göre düzenlendiği, 2.6. Bu nedenle; başvurana 10.11.2022 tarihli İçişleri Bakanı Onayı esas alınmak üzere üst 1.Sınıf Emniyet

Müdürü rütbeye ilişkin ek gösterge, zam ve tazminat ödemesinin yapılabileceği, ancak Polis Başmüfettişi kadrosuna atanan personelin hak kazandığı makam tazminatı, görev tazminatı ve denetim tazminatının ödenmesinin mümkün bulunmadığı, açıklamalarında bulunulmuştur.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun “Terfi ve atama” başlıklı 55 inci maddesinin 17 nci fıkrasında; “Bir üst rütbeye terfi etmek için belirlenen diğer şartları taşımakla birlikte, belirlenen rütbedeki hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan terfi edemeyen personele bir üst rütbeye terfi eden emsallerine ödenen ek gösterge, zam ve tazminatlar ödenir.”

6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 6.1. “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde; “…Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz…” 6.2. “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III- Ortak Hükümleri” başlıklı bölümünde; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayısının

Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı

Kararı ile yürürlüğe konulur…” 6.3. Ek 26 ncı maddesinde; “a) Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu tazminattan yararlananlara ayrıca yüksek hakimlik tazminatı ödenmez…” 7. 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin

Kararın “Görevin fiilen yapılması” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Zam ve tazminatların ödenebilmesi için, I, II ve III sayılı cetvellerde gösterilen personelin, kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmetleri kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapması zorunludur.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın, Polis Başmüfettişi kadrosuna atanan personelin hak kazandığı makam tazminatı, görev tazminatı ve denetim tazminatı ödenmesi talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 2. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde olduğundan ve bir üst rütbeye terfi etmek için belirlenen şartları taşımakla birlikte belirlenen rütbedeki kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen personel arasında bulunduğundan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun 55 inci maddesinin 17 nci fıkrası hükmü kapsamında, bir üst rütbede emsali olan 1. Sınıf Emniyet Müdürü, Polis Başmüfettişine ödenen tüm zam ve tazminatların herhangi bir ayrıma gidilmeksizin, eksiksiz olarak tarafına verilmesini talep etmektedir.

10. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 55 inci maddesinin 17 nci fıkrasında; bir üst rütbeye terfi etmek için belirlenen diğer şartları taşımakla birlikte, belirlenen rütbedeki kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen personele bir üst rütbeye terfi eden emsallerine ödenen ek gösterge, zam ve tazminatların ödeneceğine hükmedilmiştir.

11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 26 ncı maddesinde; bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödeneceği hükmüne yer verilmiştir.

12. 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinde; bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde

/

ve 154 üncü madde uyarınca katsayısının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanacağı ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulacağına hükmedilmiştir. Bu kapsamda yürürlüğe konulan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın görevin fiilen yapılmasına ilişkin 6 ncı maddesinde; zam ve tazminatların ödenebilmesi için I, II ve III sayılı cetvellerde gösterilen personelin, kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmetleri kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

13. İdare tarafından başvuru konusuna ilişkin yapılan açıklamada; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

43 üncü maddesi kapsamında ek göstergelerin, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece

ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmadığı ifade edilmiş olup; söz konusu IV sayılı cetvel kapsamında Emniyet Hizmetleri Sınıfı içerisinden sadece Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Polis Akademisi Başkanı, İl Emniyet Müdürü, Polis Başmüfettişi ve Polis Müfettişi kadrolarına atanan personelin makam tazminatından faydalandığı, buna bağlı olarak görev veya temsil tazminatından da aynı kadrolardaki personelin yararlandığı belirtilmiştir.

14. İdarece, Kanuna ekli IV sayılı cetvelden anlaşılacağı üzere, makam tazminatının, hizmet sınıfı ayırt etmeksizin tüm kamu idarelerini kapsayacak şekilde, rütbe esasına göre değil ilgili kadrolara atanmak şartıyla unvan ve görev esasına göre düzenlendiği, bu nedenle başvurana 10/11/2022 tarihli İçişleri Bakanı

Onayı esas alınmak üzere üst 1.Sınıf Emniyet Müdürü rütbeye ilişkin ek gösterge, zam ve tazminat ödemesinin yapılmakta olduğu, ancak Polis Başmüfettişi kadrosuna atanan personelin hak kazandığı makam tazminatı, görev tazminatı ve denetim tazminatının ödenmesinin mümkün olmadığı açıklamasında bulunulmuştur.

15. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; makam tazminatının, hizmet sınıfı ayırt etmeksizin tüm kamu idarelerini kapsayacak şekilde, rütbe esasına göre değil ilgili kadrolara atanmak şartıyla unvan ve görev esasına göre düzenlendiği anlaşılmakta; bu kapsamda başvurana, Polis Başmüfettişi kadrosuna atanan personelin hak kazandığı makam tazminatı, görev tazminatı ve denetim tazminatı ödenmemesi yönündeki işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Emniyet Genel Müdürlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi