|
ÖZET: Başvuran, Kahramanmaraş ilinde görev yapan bir uzman doktor olarak, 6 Şubat 2023 tarihindeki deprem sonrası Sağlık Bakanlığı’na, hizmet puanının %100 artırımlı verilmesi talebinde bulunmuştur. Başvurusunun üzerinden uzun bir süre geçmesine rağmen, Bakanlık tarafından herhangi bir yanıt verilmemiştir. Başvuran, ilgili yönetmelik gereği, deprem bölgesinde fiilen çalıştığı süre boyunca bu haktan yararlanma hakkına sahip olduğunu belirtmiştir.
Sağlık Bakanlığı, başvuruya verdiği yanıtta, hizmet puanlarının artırımı için gerekli sürelerin belirlenmediğini ifade etmiştir. Bu nedenle başvurunun işleme alınmadığı belirtilmiştir. Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yapılan incelemede, başvuranın deprem sırasında ve sonrasında sağlık hizmetlerine katkıda bulunduğu, dolayısıyla hizmet puanının artırılması için gereken şartların sağlandığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Sağlık Bakanlığı’na, başvuranın talebinin değerlendirilmesi için gerekli sürelerin belirlenmesi hususunda tavsiyede bulunmuştur. Bu kararın, başvurana ve Sağlık Bakanlığı’na tebliğ edilmesi gerekmektedir. Bakanlık, bu karar doğrultusunda 30 gün içinde gerekli işlemleri bildirmekle yükümlüdür. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10866-S.24.16591
BAŞVURU NO : 2024/4970
KARAR TARİHİ : 08.10.2024
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Hizmet puanı hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 17.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran adına başvuruda bulunan
: Uzman Doktor
Sendikası’na üyesi olduğunu ve Kahramanmaraş ili
İlçesinde görev yaptığını, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş depreminde de burada görev yapmaya devam ettiği, bu süreçte yoğun bir mesai harcaması nedeni ile Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinde kendisine tanınan haklardan yararlanmak istediği, bu haklardan biri de madde
9 fıkra 4 ‘te düzenlenen hizmet puanının %100 artırımlı verilmesi hakkı olduğu, bu haktan yararlanmak için
Sağlık Bakanlığına başvuruda bulunduğu ancak Bakanlıkça başvurusuna bir cevap verilmediği, 10/04/2023 tarihinden beri deprem felaketinden en çok etkilen yerlerden ve ikinci depremin merkez üssü olan /Kahramanmaraş’da ikamet etmekte ve yine bu ilde fiilen görevini ifa ettiği,
1.1. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin Hizmet Puanının Hesaplanması başlıklı 9.maddesinin 4.fıkrasında “Genel hayatı etkileyen; savaş, deprem, sel ve yangın gibi doğal afetlerin meydana geldiği yerleşim yerlerinde görev yapan personele, doğal afetin meydana geldiği tarihten itibaren, o yerde fiilen çalışılması kaydıyla Bakanlıkça belirlenen süre için en yüksek hizmet puanı % 100 fazlasıyla verilebilir.” hükmü yer aldığını ifade ederek, ilgili yönetmelik maddesinde yer alan mezkûr hüküm uyarınca, deprem bölgesinde ikamet etmesi/görevini ifa etmesi ve ilgili bölgede sağlık hizmet koluna ilişkin her türlü göreve fiilen katılım göstermesi sebebiyle bu bölgede çalıştığı süre boyunca en yüksek hizmet puanının %100 fazlasının verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden gönderilen Sağlık Bakanlığı’nın 12.07.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazısında: “Kahramanmaraş Devlet Hastanesinde
Hastalıkları Uzmanı olarak görev yapmakta olan 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş depremine istinaden hizmet puanının %100 artırımlı verilmesi hakkındaki ilgi yazı incelendiği, 2.1. Hizmet puanları Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’ nin 9 uncu maddesi 4.
fıkrasında “Genel hayatı etkileyen; savaş, deprem, sel ve yangın gibi doğal afetlerin meydana geldiği yerleşim yerlerinde görev yapan personele, doğal afetin meydana geldiği tarihten itibaren, o yerde fiilen çalışılması kaydıyla Bakanlıkça belirlenen süre için en yüksek hizmet puanı %100 fazlasıyla verilebilir.” hükmü gereğince Bakanlıkça belirlenen süre bulunmadığından ilgi talebe herhangi bir işlem yapılamamıştır” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi dinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 26.03.2013 tarih ve 28599 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliği’nin “Hizmet Puanının Hesaplanması” başlıklı 9 uncu Maddesinin; 5.1. 1 inci fıkrasında: “Hizmet puanının hesaplanmasında (Mülga ibare:RG-9/2/2019-30681) (…) İl ve
İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Tabloları esas alınır. (Değişik cümle:RG-9/2/2019-
30681) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamına giren bir kurumda veya kamu kurum ve
kuruluşlarında fiilen çalışılan her yer ve yıl için İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması endeksindeki sıra numarası 1000 rakamıyla toplanarak ilçe sıralaması puanı elde edilir. Bu rakama Ek 1’de bulunan İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralamasının Hizmet Puanına Katkısı Cetvelinin öngördüğü puan eklenerek hizmet puanı bulunur.”, 5.2. 4 üncü fıkrasında: “Genel hayatı etkileyen; savaş, deprem, sel ve yangın gibi doğal afetlerin meydana geldiği yerleşim yerlerinde görev yapan personele, doğal afetin meydana geldiği tarihten itibaren, o yerde fiilen çalışılması kaydıyla Bakanlıkça belirlenen süre için en yüksek hizmet puanı % 100 fazlasıyla verilebilir.”, Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, 2023 yılında meydana gelen depremde Kahramanmaraş ili İlçesinde görev yapması ve akabinde sağlık hizmet koluna ilişkin her türlü göreve fiilen katılım göstermesi sebebiyle bu bölgede çalıştığı süre boyunca en yüksek hizmet puanının %100 fazlasının verilmesini talep etmektedir.
8. İlgili mevzuatın incelenmesi neticesinde; İl ve İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması esas alınarak hesaplanan Hizmet Puanında, savaş, deprem, sel ve yangın gibi doğal afetlerin meydana geldiği yerleşim yerlerinde görev yapan personele, doğal afetin meydana geldiği tarihten itibaren, o yerde fiilen çalışılması kaydıyla, Bakanlıkça belirlenen süre için, en yüksek hizmet puanı % 100 fazlasıyla verilebilmekte olduğu, anlaşılmıştır.
9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, İlgili mevzuat kapsamında en yüksek hizmet puanının %100 fazlasının verilmesi için mevzuatta belirtildiği üzere Bakanlık tarafından ilgili sürenin belirlenmiş olması gerektiği ancak mezkur sürenin belirlenmemiş olmaması nedeniyle hizmet puanının
%100 fazlasının verilmesi imkanı bulunmadığı, ifade edilmiştir.
10. Somut olayda; başvuranın, ilgili afet sırasında ve sonrasında, Kahramanmaraş ili İlçesinde görev yaptığı, dolayısıyla en yüksek hizmet puanı %100 fazlasıyla verilebilme imkanı bulunduğu, diğer taraftan, İdare ilgili mevzuatta ‘hizmet puanın %100 fazlasıyla ödenmesi’ için Bakanlık tarafından bir uygulama süresi belirlenmesi gerektiğini ancak bu hususta bir işlem tesis edilmediği, bu nedenle ödemenin yapılamayacağı gerekçesiyle talebin reddedildiği anlaşılmıştır.
11. Yapılan değerlendirme neticesinde; Mezkur deprem felaketi nedeniyle çok sayıda vatandaşımızın hayatını kaybettiği ve pek çok kişinin evsiz kaldığı, bu denli büyük bir felakette sağlık çalışanlarının görevleri başında bulunduğu ve sağlık sorunları yaşayan insanlara tıbbi müdahalede bulundukları, diğer taraftan, ilgili mevzuatta belirtilen hizmet puanının %100 fazlasının verilmesi uygulamasının bu denli zor şartlarda hizmet etmeye devam eden kamu personellerine bir teşvik niteliğinde olduğu, aksi bir durumda, kamu personelinin çalışma şevkinin azalacağı ve kamu hizmetinin verimsiz bir şekilde verilmesi sonucunu doğurması nedeniyle kamu yararına aykırılık teşkil edeceği hususları göz önünde bulundurulduğunda, mezkur talebin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa)
/
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvurana ilgili bölgede deprem sonrasında görev yaptığı süre boyunca en yüksek hizmet puanının % 100 fazlasıyla verilmesini teminen mevzuatta belirtilen sürenin tespit edilmesi hususunda, SAĞLIK
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın, BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
SAĞLIK BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi