|
ÖZET: Başvuru, Adalet Bakanlığı’na yönelik bir nakil talebi ve mobbing iddialarını içermektedir. Başvuran, Kahramanmaraş doğumlu olup, deprem sonrası ailesinin durumunu göz önünde bulundurarak Kahramanmaraş Türkoğlu Açık Cezaevi Müdürlüğü’ne tayin edilmesini istemektedir. Ancak, Adalet Bakanlığı, başvuranın daha önceki görev yerinde hizmet gereği olarak atanmasının ve mevcut cezaevinde personel ihtiyacının bulunmamasının gerekçesiyle talebi reddetmiştir.
Başvuranın iddiaları, Adalet Bakanlığı’nın gönderdiği belgelerle incelenmiş ve başvuranın, görev yaptığı kurumda mobbing uygulandığına dair yeterli kanıt bulunamamıştır. Ayrıca, başvuranın daha önceki görev yerindeki disiplin cezaları ve idari soruşturmalar da dikkate alınarak, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklilikleri doğrultusunda kullandığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddi yönündeki karar, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuş, başvuru sahibinin itiraz yolları hakkında yeterli bilgi verilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin iyi yönetim ilkelerine tam olarak uymadığını göstermektedir. Başvuran, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/731-S.24.1252
BAŞVURU NO : 2023/12845
KARAR TARİHİ : 22.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Naklen tayin talebi ve mobbing iddiaları hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 10.08.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan şikayet başvurusunda başvuran dilekçesinde özetle; “ Açık Cezaevi
Müdürlüğü bünyesinde elektrik teknisyeni olarak görev yapmakta olduğunu, aslen Kahramanmaraş doğumlu olduğunu, anne/babası ve kardeşlerinin 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremden olumsuz etkilendiklerini, kendisinin bu süreçte on beş gün izin kullanarak yanlarında olduğunu, ancak tekrar görev yerine dönmek zorunda kaldığını, İdare tarafından kendisine idari izin kullandırılmadığını, Tarsus 2 Nolu
T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda görev yaparken hizmet gereği adı altında 20.06.2022 tarihinde sürgün niteliğinde Açık Cezaevi Müdürlüğüne gönderildiğini, Tarsus Adliyesinde görev yaptığı süreler içerisinde tarafına defalarca mobbing uygulandığını, Pozantı ilçesinden mahkeme kararı ile 2019 yılında tekrardan Tarsus Açık Cezaevinde görevine başlatılmış olması gerekçesiyle kendisine defalarca soruşturma açıldığını, en son deprem nedeniyle Kahramanmaraş iline tayin istemesine de olumsuz cevap verildiğini iddia ve ifade ederek ailesinin durumu da göz önünde bulundurularak Kahramanmaraş Türkoğlu Açık
Cezaevi Müdürlüğüne tayininin yapılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Adalet Bakanlığı
Cezaevleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 22/11/2023 tarih ve sayılı cevabi yazılarda özetle;
2.1. Başvuranın, Tarsus 2 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda elektrik teknisyeni olarak görev yapmakta iken 20.06.2022 tarihli ve / sayılı Bakanlık Olur’u ile hizmet gereği Açık
Ceza İnfaz Kurumuna atanarak 11.08.2022 tarihinde görevine başladığı,
2.2. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde belirtilen
“Hizmet gereği olarak atananlardan; atandığı yerde göreve başladığı tarihten itibaren en az üç yıl görev yapması, aynı komisyon içinde bir yere atananlar önceki görev yerine, komisyon dışı bir yere atananlar önceki görev yerinin bağlı olduğu merkez ve mülhakatına, atamaları komisyonlarca teklif edilenler dışında kalanlar önceki görev yerinin il ve ilçelerine beş yıl dolmadan atanamazlar” şartlarını taşımaması, görev yaptığı ceza infaz kurumunda hizmetine ihtiyaç duyulması ve atanmayı talep ettiği kurumda barındırılan hükümlü ve tutukluların 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş ili ve çevresinde meydana gelen deprem sebebi ile başka ceza infaz kurumlarına nakledilmesi nedeniyle söz konusu kurumun personel ihtiyacının bulunmadığı, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde adı geçenin talebinin uygun görülmediği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 10.07.2003 tarihli ve 25164 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin “Hizmet Gereği Atama” başlıklı 29 uncu maddesinde “(Değişik birinci fıkra:RG-14/7/2012-28353) Adlî veya idarî soruşturma ya da denetim elemanlarınca düzenlenen raporlara göre olumsuzluğu tespit edilmiş olanlar veya tutum ve davranışları nedeniyle o yerde kalmaları, ilgisine göre Bakanlıktaki birim amiri, Cumhuriyet başsavcısı, bölge idare mahkemesi başkanı veya Adlî
Tıp Kurumu Başkanınca uygun görülmeyip gerekçeli olarak atanmaları teklif edilenler, bu Yönetmelikte belirtilen zorunlu çalışma sürelerini tamamlamadan (Değişik ibare:RG-21/11/2015-29539) ve yer değiştirme sureti ile atanma dönemi beklenmeksizin hizmet gereği olarak başka bir yere atanabilirler.
Memurun görev yaptığı yerde ihtiyaç bulunmaması halinde diğer yerlere de ataması yapılabilir.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Açık Cezaevi Müdürlüğü bünyesinde elektrik teknisyeni olarak çalışmakta olduğunu, çalışmış olduğu kurumda kendi rıza dışında kurumunun değiştirildiğini, kendisine mobbinge varan işlemler tesis edildiğini iddia ederek Kahramanmaraş Türkoğlu Açık Cezaevi Müdürlüğüne tayininin yapılmasını talep etmektedir.
8. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, Tekirdağ, 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumunda sözleşmeli olarak 24/24/2012 tarihinde elektrik teknisyeni olarak göreve başlayan başvuranın, 02/10/2013 tarihinde kadroya geçirildiği, 10/06/2016 tarihli onayla Tarsus, (Kapatılan) Kadın Kapalı Ceza
İnfaz Kurumuna naklen tayininin yapıldığı, ve en son olarak 18/07/2022 tarihli onayla Açık Ceza
İnfaz Kurumuna hizmet gereği naklen atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.
9. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde, adlî veya idarî soruşturma ya da denetim elemanlarınca düzenlenen raporlara göre olumsuzluğu tespit edilmiş olanların veya tutum ve davranışları nedeniyle o yerde kalmalarının, ilgisine göre Bakanlıktaki birim amiri, Cumhuriyet başsavcısı, bölge idare mahkemesi başkanı veya Adlî Tıp Kurumu Başkanınca uygun görülmeyip gerekçeli olarak atanmaları teklif edilenlerin, bu Yönetmelikte belirtilen zorunlu çalışma sürelerini tamamlamadan ve yer değiştirme sureti ile atanma dönemi beklenmeksizin hizmet gereği olarak başka bir yere atanabileceği, memurun görev yaptığı yerde ihtiyaç bulunmaması halinde diğer yerlere de atamasının yapılabileceği öngörülmektedir.
10. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi hükmü metninde yer alan “… hizmet gereği olarak başka bir yere atanabilirler.” ibaresinden de anlaşılacağı üzere, hakkında adli veya idari soruşturma yürütülen personelin hizmet gereği başka bir yere atanması ilgili idarenin takdir yetkisi dahilinde bulunmaktadır. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla
Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
11. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
12. Somut olayda, yukarıda anlatılan bilgiler ışığında, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri kapsamında kullanılıp kullanılmadığı incelendiğinde, hakkında idari soruşturma hasebiyle hizmet gereği Açık Cezaevi Müdürlüğü atandığı, Başvuranın müteaddit defalar (11/03/202 uyarma, 04/01/2022 kınama, 14/01/2022 kınama, 03/03/2023 uyarma, 16/03/2023 kınama) cezalarıyla tecziye edildiği, Bakanlık Makamınca 20.06.2022 tarihli ve / sayılı olur ile hizmet gereği Açık Ceza İnfaz Kurumuna atamasının yapıldığı, diğer taraftan başvuranın nakil talebinde bulunduğu Kahramanmaraş Türkoğlu Açık Cezaevi Müdürlüğü hükümlülerinin başka cezaevlerine naklinden dolayı personel ihtiyacının bulunmadığı hususları birlikte ele alındığında, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri kapsamında kullanıldığı değerlendirilmektedir.
13. Diğer taraftan başvuranın mobbing iddialarıyla ilgili yapılan değerlendirmede; Mobbingin var olabilmesi için kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerin olması gerekmekte olup, şikayet konusu bilgi ve belgelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucu başvuranın iddiaları kapsamında mobbing tespiti yapılamamıştır.
14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgi idarece tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın başvurana ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi