|
ÖZET: İskenderun Teknik Üniversitesi’nde mühendis olarak görev yapan başvuran, yürüttüğü Kapalı Spor Kompleksi Yapım İşinde geçici kabul komisyonu başkanı olarak çalıştığını ve bu nedenle özel hizmet tazminatı talep etmiştir. Ancak, idare, başvuranın görevini, faal durumdaki hizmet binalarında gerçekleştirdiği için açık çalışma mahalli olarak değerlendirmemiş ve tazminat talebini reddetmiştir.
Danıştay, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E Bölümünün 6’ncı maddesine atıfta bulunarak, ek özel hizmet tazminatının ödenebilmesi için yapılan çalışmaların açık çalışma mahallerinde, yani faal durumdaki hizmet binalarından bağımsız bir yerde olması gerektiğini belirtmiştir. Başvuranın çalışmaları, kampüs içerisinde gerçekleştiğinden, bu şartları karşılamadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın özel hizmet tazminatı talebinin reddi, hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, kamu görevlilerinin tazminat haklarının belirlenmesinde, çalıştıkları yerin niteliğinin önemini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1409-S.23.2406
BAŞVURU NO : 2022/11164
KARAR TARİHİ : 02/02/2023
RET KARARI ,TCKN:20287080052
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Özel hizmet tazminatı talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 05/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; İskenderun Teknik Üniversitesi Yapı işleri ve
Teknik Daire Başkanlığında Mühendis olarak görev yaptığını, tarafına yapılan 28.12.2021 tarih, sayılı görevlendirmeye binaen Kapalı Spor Kompleksi Yapım İş’inin 28.12.2021–07.03.2022 tarihleri arasında geçici kabul komisyonunda komisyon başkanı olarak görev yaptığını, bahse konu yapım işinde bulunan işlerin projeye uygunluğu, sistemlerin testleri ile istenilen verileri sağlayıp sağlamadığı, binanın işletmeye açılması durumunda sorunsuz çalışması ve işletme esnasında insan hayatına risk oluşturacak etmenlerin bulunup bulunmadığı vb. inceleme ve denemeler yaparak inşaat alanında fiilen çalışmalar yürüttüğünü, yürütmüş olduğu çalışmalar ile ilgili olarak görev yapmakta olduğu İdareye söz konusu çalışmalarından ötürü oluşan ek özel hizmet tazminat hakkının tarafına ödenmesi için 10.05.2022 tarih, sayılı dilekçe ile başvuruda bulunduğunu fakat yürütmüş olduğu şantiye çalışmalarının kontrollük hizmeti olmadığı belirtilerek talebinin reddedildiğini,
2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki II Sayılı Cetvelin (E) maddesinin 6 Numaralı alt bendinde
“Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dâhil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. ” hükmünün yer aldığını ve bu Karara göre; arazi, şantiye, inşaat gibi açık çalışma mahallinde fiilen çalışanlara özel hizmet tazminatının ödenmesi gerektiğinin açıkça yazdığı, sadece kontrollük hizmeti yapanlara bu tazminatın ödeneceğine dair kısıtlayıcı
bir yorum yapan İdarenin Bakanlar Kurulu Kararına aykırı hareket ettiğini iddia ederek, özel hizmet tazminatının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden İskenderun Teknik Üniversitesi
Rektörlüğünün cevap yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/a maddesi uyarınca Üniversitenin Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı bünyesinde teknik hizmetler sınıfına tabi mühendis unvanı ile görev yaptığı,
2.2. 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki II Sayılı Cetvelin (E) maddesinin 6 Numaralı alt bendinde “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dâhil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. ” hükmünde açıkça belirtildiği üzere hizmet binaları dışında olmak şartıyla ödeneceğinin belirtildiği,
2.3. Başvuranın, bahse konu Kapalı Spor Kompleksi Yapım İşi kapsamında yapımı tamamlanan binanın
Geçici Kabul Komisyonunda görevlendirildiği, yapımı tamamlanan binanın arazide çalışma şartını sağlamadığı, ayrıca geçici kabul işlerinin kontrollük faaliyeti olmadığı, söz konusu işin idareye teslimi ve kullanılması ve/veya işletilmesine engel nitelikte olup olmadığının tespiti amacıyla yerine getirilen görev olduğu ve kontrollük faaliyeti olarak değerlendirilmesinin uygun olmayacağından kısıtlayıcı bir yorum yapmaktan ziyade talebin Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olduğu,
hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.””,
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
5.1. 152’nci maddesinde (152/II-A-c); “…(Ek paragraf: 21/3/2006 5473/3 md.) Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler İtibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir…”,
5.2. 152’ nci maddenin “III – Ortak Hükümler” başlığı; “ Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…)(1) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur…”
6. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar Bakanlar Kurulu
Kararının; Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırası; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dâhil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.”
hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’a ekli II sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümünün 6’ıncı sırası uyarınca
Ek Özel Hizmet Tazminatının ödenmesini talep etmektedir.
9. İdare bu konuda, başvuranın görevinin Kapalı Spor Kompleksi yapım işi kapsamında yapımı tamamlanan binanın Geçici Kabul Komisyonunda olduğu, yapımı tamamlanan binanın arazide çalışma şartını sağlamadığı ve açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyeceği, başvuranın icra ettiği geçici kabul işlerinin kontrollük faaliyeti olmadığı, söz konusu işin idareye teslimi ve kullanılması ve/veya işletilmesine engel nitelikte olup olmadığının tespiti amacıyla yerine getirilen görev olduğu ve kontrollük faaliyeti olarak değerlendirilmesinin uygun olmayacağından ödeme yapılmasının mümkün olmadığı açıklamalarında bulunmuştur.
10. 657 sayılı Kanunun 152’nci maddesinde yer alan hüküm ile görevin önemi, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim düzeyi gibi hususlar göz önüne alınarak, hangi işi yapanlara, hangi görevlerde bulunanlara ne oranda özel hizmet tazminatı ödeneceğinin belirlenmesi ve bunların ödeme koşulları hususunda düzenleme yapma konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiye istinaden 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılmıştır. Kararın ekinde yer alan (II) sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı maddesinde, Teknik Hizmetler
Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebileceği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu maddede açık çalışma mahallinin ise; arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol biçiminde sayıldığı, faal durumdaki hizmet binalarının ise açık çalışma mahalli kapsamı dışında tutulduğu görülmektedir.
11. Uyuşmazlığın, İskenderun Teknik Üniversitesi Yapı işleri ve Teknik Daire Başkanlığında Mühendis olarak görev yapan başvuranın çalıştığı mahallin (Kapalı Spor Kompleksi Yapım İşi) 2006/10344 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki (II) sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında açık çalışma mahalli olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve söz konusu çalışmaları karşılığında başvurana ek özel hizmet tazminatının ödenip ödenmeyeceği hususundan kaynaklandığı görülmektedir.
12. Danıştay 2. Dairesi, 27/10/2014 tarihli ve E:2014/2826, K:2014/8613 sayılı kararında; “…Adana ili, Sarıçam ilçesi, İncirlik, 10. Tanker Üs Komutanlığı İstihkam Bakım Tabur Komutanlığı’nda sivil memur statüsünde teknisyen olarak görev yapan davacının, görev yaptığı komutanlığa ait açık arazide bulunan jeneratörlerin bakım ve onarımını yapması nedeniyle tarafına ödenmekte olan ek özel hizmet tazminatının ödenmesinin durdurulması üzerine söz konusu işleminin iptali ile ödenmeyen özel hizmet tazminatlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; … 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E. Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında çalışan personele ek özel hizmet tazminatı ödenebilmesi için, anılan personelin faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışması gerekmektedir. Bu durumda, İncirlik, 10. Tanker Üs Komutanlığı İstihkam Bakım
Tabur Komutanlığında görev yapan davacının, arazide yapmış olduğu çalışmalara yönelik olarak her hangi bir görevlendirme yazısının bulunmadığı gibi, kışla alanı içindeki çalışmalarının, 2006/10344 sayılı Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının eki II sayılı Cetvelin E.
Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında da olmaması nedeniyle, davacıya anılan madde
kapsamında ek özel hizmet tazminatının ödenmesine hukuken olanak bulunmadığından aksi yönde verilen
Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.” şeklinde karar vermiştir.
13. Danıştay 2. Dairesi 25/03/2013 tarihli ve E:2009/3677, K:2013/1700 sayılı başka bir kararında
“Dosyanın incelenmesinden, ….Üniversitesinde Bilgi İşlem Daire Başkanlığında Tekniker olarak görev yapan davacının, telefonla ilgili tüm alt yapı ve santralden sorumlu olması nedeniyle üniversite kampüsü ile yan kampüslerde arazide görev yaptığından bahisle, 2008 yılının Ocak ayından itibaren ödenmeyen ek özel hizmet tazminatının verilmesi amacıyla yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır…2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E.
Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesinde de, “açık çalışma mahalli” nin, arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol biçiminde örneklenerek sayıldığı, faal durumdaki hizmet binalarının ise açık çalışma mahalli kapsamı dışında tutulduğu görülmektedir. Buna göre, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E. Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında çalışan personele ek özel hizmet tazminatı ödenebilmesi için, anılan personelin faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışması gerekmektedir. Bu durumda, …Üniversitesinde görev yapan davacının, arazide yapmış olduğu çalışmalara yönelik olarak 1.10.2007 tarihinden sonrası için her hangi bir görevlendirme yazısının bulunmadığı gibi, kampus alanı içindeki çalışmalarının, 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının eki II sayılı Cetvelin E. Teknik
Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında da olmaması nedeniyle, davacıya anılan madde kapsamında ek özel hizmet tazminatının ödenmesine hukuken olanak bulunmadığından aksi yönde verilen Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.” şeklinde hüküm kurmuştur.
14. Bu çerçevede, yukarıda da açıklandığı üzere şikayete konu Bakanlar Kurulu Kararının eki II sayılı
Cetvelin E Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı maddesi kapsamında Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenebilmesi için yapılan çalışmaların, hizmet binaları dışında açık çalışma mahallinde yapılması gerekmektedir. Anılan düzenlemede, hizmet binası kavramının tam olarak neyi ifade ettiği açıkça belirtilmemekle birlikte uygulamada nasıl kabul edilmesi gerektiğini Danıştay kararlarından anlayabilmekteyiz. Danıştay bu konuda, Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenebilmesi için yapılan çalışmaların
“faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde olması gerektiği” değerlendirmesinde bulunmaktadır. Bu sebeple de “kışla alanı içindeki çalışmalar” veya “kampüs alanı içindeki çalışmalar” için Ek Özel Hizmet
Tazminatı ödenemeyeceği şeklinde kararlar vermiştir.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın yaptığı çalışmaların aynı kampüs içerisinde gerçekleştirilmiş olmasından dolayı 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvel Özel Hizmet Tazminatı
E Bölümü 6’ncı maddesindeki şartları tam olarak karşılamaması nedeniyle Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenmemesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi