|
ÖZET: Başvuran, OHAL kapsamında kamu görevinden çıkarıldıktan sonra, görevine döndüğü tarihe kadar mahrum kaldığı banka promosyonunun ödenmesini talep etmiştir. Başvuru, 1 Ağustos 2019 tarihinde yapılmış olup, ilgili idareye yönlendirilen talep üzerine, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan bilgi istenmiştir. Bakanlık, promosyon ödemelerinin, görevde bulunan personel için geçerli olduğunu ve başvuranın ihraç edildiği dönemde bu ödemeden yararlanamadığını belirtmiştir.
İlgili protokol kapsamında, başvuranın görevde olmadığı süre boyunca banka promosyonu ödemelerinin yapılmadığı ve bu durumun hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. Başvuran, görevden çıkarıldığı tarihten göreve başladığı tarihe kadar olan süredeki promosyon tutarının ödenmesini istemekte ve bu talep, idarenin hatalı işlemi nedeniyle oluşan mağduriyetin giderilmesi açısından önem taşımaktadır. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilerek, başvuranın mahrum kaldığı promosyon tutarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi için Milli Eğitim Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin bu karara uygun hareket etmesi ve gerekli işlemleri 30 gün içinde tamamlaması beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/1567-S.20.2422
BAŞVURU NO : 2019/13511
KARAR TARİHİ : 28/01/2020
TAVSİYE KARARI
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, kamu görevinden çıkarıldığı tarihten göreve başladığı tarihe kadar olan sürece ilişkin olarak mahrum kaldığı promosyon tutarının ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Ankara Yenimahalle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Mehmet Rüştü Uzel
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde görev yapmakta iken, OHAL kapsamında ihraç edildiğini ve iki yıl yedi ay sonra ihraç edilen görevine geri döndüğünü, Ankara Yenimahalle İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğü’ne geçmişe yönelik banka promosyonu için talepte bulunduğunu, talebinin kabul edilmediği iddiasıyla geçmişe yönelik banka promosyonunun tarafına ödenmesi için 22/05/2019 tarih ve 2019/10372 şikâyet numaralı başvuru ile Kurumumuza müracaat ettiğini, Kurumumuz tarafından 12/06/2019 tarih ve 2019/4282-S.6252 sayılı Gönderme Kararı ile konu
Yenimahalle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne iletildiğini; ancak ilgili idare tarafından 60 gün içinde cevap verilmediğini belirterek geçmişe dönük banka promosyonunun tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuz tarafından, konu ile ilgili Milli Eğitim Bakanlığı’ndan bilgi-belge isteme
talebinde bulunulmuştur. Bilgi-belge isteme yazısına istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı’ndan (Strateji Geliştirme Başkanlığı) alınan 24/10/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden;
2.1) Milli Eğitim Bakanlığı’na ulaşan çok sayıdaki yazıda; bankalarla maaş promosyon
anlaşması yapıldığı, anlaşma neticesinde elde edilen banka promosyonun personele dağıtımından sonra; birimlerinde ilk defa veya nakil yoluyla ataması yapılıp yeni göreve başlayan personele promosyon ödemesi yapılmadığı için konunun yargıya taşındığı, ilgili mahkemeler tarafından personel lehine promosyon ödenmesi yönünde kararlar verildiği, söz konusu personele kazanılan bu davalarla ilgili ödenmesi istenilen promosyon ücretlerinin nasıl ödeneceği hakkında, bilindiği üzere, kamu görevlilerinin aylık ve ücretleri, Maliye
Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün (6) sıra Nolu Genel Tebliğinde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde bankalar vasıtasıyla ödendiği, bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar arasında aylık ve ücret ödeme protokolleri yapıldığı, bu protokoller uyarınca verilecek bankacılık hizmetlerinin yanı sıra “promosyon” adı altında ayni ve/veya nakdi ek mali imkânlar da sağlanabildiği,
2.2) Kamu personelinin maaşlarının ödenmesine aracılık eden bankalar tarafından sağlanan
ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Başbakanlık tarafından 20 Temmuz 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmî Gazete’de 2007/21 sayılı Genelge yayımlandığı, söz konusu Genelgenin 2 nci maddesinde; “Aylık ve ücretlerin hangi banka aracılığı ile ödeneceği, oluşturulacak üç kişilik bir komisyon tarafından istekli bankalardan teklif alınmak suretiyle tespit edilecektir.
Komisyon, kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili biriminin harcama yetkilisinin başkanlığında söz konusu birimde görev yapan toplam personelin en az % 10’unun sendikalı olması halinde yetkili sendikadan bir üye ile merkez teşkilatında üst yönetici; taşra teşkilatında ise o birimin bağlı bulunduğu bir üst amir tarafından ilgili birimde görev yapanlar arasından seçilecek bir üyeden oluşacaktır. Yetkili sendikadan üye bulunmadığı durumlarda üçüncü üye ilgili birimde görev yapan personel arasından harcama yetkilisi tarafından seçilecektir. Protokol, komisyon tarafından belirlenen banka ile harcama yetkilisi tarafından imzalanacaktır.” hükmünün yer aldığı,
2.3) Buna göre, Başbakanlığın 2007/21 sayılı Genelgesi ile oluşturulan Komisyonun;
“ l- İdare ile banka arasında promosyon sözleşmesi imzalanmasından sonra idarelerine açıktan veya naklen atanacak ya da geçici görevle görevlendirilecek yeni personellerin de olabileceğini göz önünde bulunduracak ve gerekli tedbirleri alacaktır.
2- Promosyon sözleşmelerinde; “Banka; anlaşma yapıldığı tarihten sonra Kuruma naklen, açıktan ve ilk defa atama yoluyla göreve başlayanlar ile aylıksız izinden dönen personelin, göreve başlama tarihi baz alınarak hesaplanan promosyon tutarını, izleyen aybaşında peşin olarak tek seferde ödeyecektir.”
“Banka; Kurum’dan ayrılan (emekli olan, naklen atanan, istifa eden, ücretsiz izne ayrılan v.s.)
personelden promosyon tutarını geri istemeyecektir.” hükümlerinin yer almasını sağlayacaktır.
5070 sayılı Devlet Memurları Kanununun 137. maddesi gereğince görevden uzaklaştırıldığı ve
22/12/2016 tarihinde kendisine tebliğ edildiği,
2.9) Şikâyetçi 07/02/2017 tarih ve 29972 sayılı mükerrer Resmi Gazetede
yayımlanan 686 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Devlet Memurluğundan ihraç edildiği ve 17/02/2017 tarihinde kendisine tebliğ edildiği,
2.10) Daha sonra, OHAL Komisyonunca sürdürülen tahkikat neticesinde
görevine iade edilmesi yönünde karar verildiği ve Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğün
25.04.2019 tarih ve sayılı emirleri gereği 26.04.2019 tarihinde İl Milli Eğitim
Müdürlüğünde göreve başlatıldığı, 13/05/2019 tarihi itibariyle Altındağ İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü’ne bağlı Zübeyde Hanım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde göreve başladığı,
2.11) ihraç edilmeden önce görev yaptığı Mehmet Rüştü Uzel Mesleki ve
Teknik Anadolu Lisesi mutemeti ile yapılan şifahi görüşmede, 2016-2019 yılları arasında
Halkbank ile yapılan protokol kapsamında 3 yılllık, kişi (personel) başı 1.050,00 TL promosyon ödemesi yapıldığı, protokol gereğince Banka tarafından 4 ayda bir 116,64
TL promosyon bedelinin personelin maaş hesabına yatırıldığı ve protokolün başlamasından itibaren ihraç edildiği tarihe kadar 4 taksiti aldığı, geri kalan
5 taksiti alamadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının;
3.1) “ “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde;“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
3.3) “Yargı yolu” başlıklı 125 inci maddesinin son fıkrasında; “İdare, kendi eylem ve
işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 23/07/1965 tarih ve 12056 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Aylığın Ödeme Zamanı ve Esasları” başlıklı 164 üncü maddesinin son fıkrasında;
“(Ek: 5/7/1991 – KHK-433/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/5/1992 tarihli ve E.
1991/33, K. 1992/32 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/7 md.)
Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir”
6) 08/03/2018 tarihli ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7098 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun (12/01/2018 tarihli ve 30299 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 697 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken
Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname);
6.1) “İade hükümleri” başlıklı 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “ İlgili kanun
hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır…”,
7) 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 nolu
Başbakanlık Genelgesinin;
7.1) 4 üncü maddesi, “ (10/08/2010 tarihli ve 27668 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
2010/17 nolu Başbakanlık Genelgesi ile değişik) Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır.”,
7.2) 5 inci maddesi, “ (05/08/2008 tarihli ve 26958 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
2008/18 nolu Başbakanlık Genelgesi ile değişik) Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir.”,
7.3) 7 nci maddesi, “Genelge çerçevesinde yapılacak uygulamalar kurum personelinin
rahatlıkla bilgi edinebileceği şekilde ilan panoları ve internet siteleri yoluyla ilan edilecek, aleniyet ilkesine titizlikle riayet edilecektir”,
8) Yenimahalle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 2016-2019 Yılları Maaş Ödeme
Protokolünün;
8.1) “Personele hesap açılması ve ATM kartı verilmesi” başlıklı 3 üncü maddesinin 3.1.
inci fıkrasında; “ 3.1. Kurum, maaş ödeyeceği personelin Banka’ ca istenen bilgilerini protokolün imzalandığı tarihten itibaren en geç 5 gün içerisinde istenen dosya deseninde bir liste halinde ve aynı zamanda elektronik bilgi aktarımı yolu ile veya disket/cd aracılığı ile de Banka’ nın ekli listede yer alan Şubelerine yazılı olarak bildirecektir. Kurum, kadrosuna yeni katılan personel ile Kurum’ la ilişkisi kesilen personele ait bilgileri 15 gün önceden Banka’ ya bildirmekle yükümlüdür…”
8.2) “Ödeme bilgilerinin bankaya iletimi” başlıklı 4 üncü maddesinin 3.3., 4.4. ve 4.5.
inci fıkralarında; “ 4.3. Banka, Kurum personeline protokol içeriğinin gerçekleşmesi ve 15/02/2016 tarihinden itibaren ilk maaş ödemesinin yapılması şartı ile protokole dahil olacak her okula ilk maaş ödemesi sonrası kişi (personel) başı aylık 29,16.-TL üzerinden yapılacak hesaplama ile mevcut olduğu bildirilen 7.791 personele 4 ayda bir taksitler halinde toplam 4.818.158.-TL promosyon ödemesi yapacaktır.
Promosyon ödemeleri yapılırken; Bankamızla devam eden bir protokol kapsamında daha önce taksitli promosyon alan personele promosyon aldığı taksit döneminin bitiş tarihi ile iş bu protokolün bitiş tarihi arasındaki süre için, peşin promosyon alan personellere ise önceki kurumun protokol bitiş tarihi ile iş bu protokolün bitiş tarihi arasındaki süre için kişi başı belirlenen aylık promosyon tutarı üzerinden kıst usulü hesaplama yapılarak ödenecek olup, bu durumda arta kalan promosyon tutarları banka uhdesinde bırakılacak ve hiçbir surette ödenmeyecektir. Promosyon tutarının protokol süresi içerisinde ödenmesi esastır. Protokol bitiş tarihinden sonra iş bu protokol kapsamında hiçbir surette promosyon ödemesi yapılmayacaktır.
4.4. Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren 2007/21, 2008/18 ve 2010/17 sayılı
“Banka Promosyonları” konulu Kamu Kurum ve Kuruluşları personelini kapsayan
Başbakanlık Genelgeleri hükümlerine göre yapılacak ödemelerde, ödeme yapılacak personel listesi, ödemeyle ilgili bilgiler ve ödeme talebini içeren yazı Madde 4.1′ deki esaslar dâhilinde
Kurum tarafından Bankaya bildirilecektir. 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgesi hükümlerine göre promosyon tutarının tamamı personele ödenecektir. Kurum Personelinin promosyon ödemeleri ile ilgili itirazlarından, hukuki konulardan ve bu türden olabilecek dava ve sonuçlarından Bankanın hiçbir sorumluluğu olmayacaktır. Kurum, gerek kendisi gerekse personeli tarafından Bankaya bu nedenle herhangi bir talep veya itiraz yöneltilemeyeceğini personelinin bu gibi durumlarda vaki olabilecek taleplerine kendisinin muhatap olacağını kabul beyan ve taahhüt eder.
4.5. Promosyon ödeme dönemlerinde mevcut personel sayısının azalması veya artması halinde, Madde 4.3. de belirtilen şartlar doğrultusunda kişi başı aylık 29,16.-TL üzerinden
4 aylık taksit ödeme döneminden hesaplama yapılarak promosyon taksitleri ödenecek olup,
ara dönemlerde promosyon ödemesi yapılmayacaktır. Personel sayısının azalmasından dolayı protokol süresi sonunda arta kalan promosyon tutarları banka uhdesinde bırakılacak olup hiçbir surette ödenmeyecektir. Kurum, protokol süresi içinde Banka’ dan başka promosyon talebinde bulunmayacaktır. Protokol süresi içerisinde kurumdan ayrılarak maaş ödemeleri bankamız aracılığıyla yapılmayan personellerden promosyon iadesi talep edilmeyecektir…”
8.3) “Süre ve fesih” başlıklı 11 inci maddesinde;
“ İş bu protokol imza tarihinden itibaren 3 yıl süreyle 14/02/2019 tarihine kadar geçerli ve yürürlükte olup, süre sonunda kendiliğinden sona erer. KURUM, işbu protokolde yazılı taahhütlerinden herhangi birini gününde ve tam olarak yerine getirmediği veya protokol süresi içinde protokol uygulamasını fiilen durdurduğu, vazgeçtiği yada protokolü süresinden önce feshettiği taktirde Banka’ nın fazlaya dair zararlarını talep hakkı saklı kalmak kaydıyla fesih tarihi itibari ile o güne kadar ödenmiş olan toplam promosyon tutarı kadar cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Kurum bu durumda Banka’ ya karşı hiçbir itiraz ve talep hakki bulunmadığını kabul, beyan ve taahhüt eder.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis
edilen idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuru, Ankara, Yenimahalle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Mehmet Rüştü Uzel
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde görev yapan OHAL kapsamında çıkarılan KHK ile 17/02/2017 tarihinde meslekten ihraç edilmesi ve 25/04/2017 tarihinde geri görevine iade edilmesi sürecinde Kurum ile Halkbankası arasında (15/02/2016-15/02/2019)
yapılan protokol kapsamında ihraç edildiği döneme ilişkin promosyonun tarafına ödenmesi talebini içermektedir.
11) Bilindiği üzere, kamu görevlilerinin aylık ve diğer özlük hakları bankalar ile kamu
görevlisinin çalıştığı kurum arasında yapılan sözleşme ve protokoller çerçevesinde bankalar aracılığıyla ödenmekte, bankalar maaşları ekonomik piyasa şartlarına göre kullanmak suretiyle gelir elde etmekte ve bu gelirin karşılığı olarak maaşını kullandığı kamu görevlilerine veya kurum çalışanlarına promosyon adı altında mali imkanlar sunulmaktadır. Bankalar tarafından sunulan bu ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla halen yürürlükte olan Başbakanlık Genelgeleri düzenlenmiştir.
12) Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvuran hakkında
15/12/2016 tarihinde görevden uzaklaştırma kararı alındığı ve 22/12/2016 tarihinde kendisine tebliğ edildiği, 07/02/2017 tarihinde yayımlanan 686 sayılı KHK ile Devlet Memurluğundan ihraç edildiği ve daha sonra OHAL Komisyonu kararı ile 25/04/2019 tarihinde Ankara İl Milli
Eğitim Müdürlüğü emrinde göreve başladığı, 13/05/2019 tarihi itibariyle Altındağ İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı Zübeyde Hanım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne atandığı anlaşılmıştır.
13) Başvuran, kamu görevlisi iken, Yenimahalle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ile Türkiye Halk
Bankası AŞ’nin ilgili şubesi arasında 15/02/2016 ile 14/02/2019 tarihlerini kapsayan maaş ödeme protokolü yapılmıştır. Söz konusu Protokolün 4 üncü maddesinin 4.3. no.lu fıkrasına göre, Kurum personeline protokol içeriğinin gerçekleşmesi ve 15/02/2016 tarihinden itibaren ilk maaş ödemesinin yapılması şartı ile protokole dâhil olacak her okula ilk maaş ödemesi sonrası kişi (personel) başı aylık 29,16.-TL üzerinden yapılacak hesaplama ile ödeme yapılması kararlaştırılmıştır. Bu kapsamda idare tarafından iletilen bilgilere göre, 2016-2019 yılları arasında Halkbank ile yapılan protokol kapsamında 3 yıl için kişi (personel) başı 1.050,00 TL promosyon ödemesi yapılmıştır. Protokol gereğince okulda mevcut bulunan personele, Banka tarafından 4 aylık 116,64 TL promosyon hesaplarına yatırılmıştır. Bu kapsamda protokolün başlamasından itibaren ihraç edildiği tarihe kadar 4 taksit ödenmiş, geri kalan 5 taksit ise ödenmemiştir.
14) Başvuruya konu olayda, akdedilen protokol yürürlükte iken Yenimahalle İlçesi, Mehmet
Rüştü Uzel Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde çalışan ve promosyondan yararlanan şikayetçinin protokol süresi içinde 686 sayılı KHK ile ihraç edilmesi nedeniyle promosyon ödemesinin bir kısmından faydalanamaması durumu söz konusudur.
15) Bilindiği gibi Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve
hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede ülkemizde 15
Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açısından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiş, alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzenini korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmışlardır.
16) Diğer yandan alınan tedbirler nedeniyle idarî işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan
muhtel olanların mağduriyetlerini gidermek amacıyla da ilgililerin kamu görevine dönmesini öngören OHAL KHK’larıyla düzenleme yapılarak, görevine iade edilmesine karar verilenler açısından çıkarılmaya ilişkin Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerin tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
17) Ayrıca 23/1/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 685
sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Komisyonun Oluşumu” başlıklı 1 inci maddesinde; “Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/712016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet
Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik
Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü
Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur ” hükmü ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonu kurulmuştur.
18) Ancak 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamede ilgililerin göreve iadesi durumunda kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödenmesine ilişkin hüküm bulunmaması nedeniyle OHAL Komisyonuna yapılan başvurunun kabulü sonucu kamu görevine iade usulü ile anılan Komisyon kurulmadan önce olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri ile yapılan iade usulü farklılığını gidermek amacıyla 25/7/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 7075 sayılı Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
19) Bu doğrultuda, kamu görevinden çıkarılan ancak OHAL İnceleme Komisyonunun Kararı
ile göreve iade edilen başvuranın görevde olmadığı dönemde idare ile banka arasındaki protokol kapsamında yapılan promosyon bedeli ödemelerinin beş taksitinden faydalanamadığı anlaşılmıştır. Başvuranın idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle bu imkandan mahrum kaldığı dikkate alındığında idarenin hatalı işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği, başvuranın eksik kalan promosyon ödemelerinin hakkaniyet gereği idare tarafından karşılanması gerektiği tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin promosyon talebi ile ilgili başvuruya ilişkin bilgi ve belge talebi yazımıza verdiği cevabın yetersiz ve eksik olduğu, söz konusu eksiklerin ancak telefon ile talep edilerek giderilebildiği tespit edilmiş, bu konuda ilgili idarenin Kurumumuza ve vatandaş başvurularına daha hassas davranması gerektiği değerlendirilmiştir. Ayrıca idarenin başvuruya ilişkin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvurana, kamu görevinden çıkarıldığı tarihten göreve başladığı tarihe kadar olan sürece ilişkin olarak mahrum kaldığı promosyon tutarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünde yeni bir işlem tesisi için MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi