Kamu görevinden ihraç edilen memurun görevde bulunmadığı süreler için özel hizmet tazminatı talebi ve hukuki değerlendirme. (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/64070-S.20.69332

BAŞVURU NO : 2020/950

KARAR TARİHİ : 06/07/2020

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Açıkta kaldığı ve ihraç edildiği sürelere tekabül eden özel

BAŞVURUNUN KONUSU :

hizmet tazminatlarının tarafına ödenmesi talebi

BAŞVURU TARİHİ : 16/01/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza başvuruda bulunan özetle; makine mühendisi olarak görev yapmakta iken 2016 yılı Temmuz ayında memuriyetten çıkarıldığını, OHAL Komisyonu kararıyla 06/05/2019 tarihi itibariyle tekrar göreve başladığını, ancak açıkta kaldığı ve ihraç edildiği süreler tekabül eden özlük, mali ve sosyal haklarının tamamını alamadığını, bu sürelere tekabül eden özel hizmet tazminatlarının bugüne kadar tarafına ödenmediğini, açığa alınması ve ihraç edilmesi işlemlerinin kendi iradesi dışında idarece resen gerçekleştirildiğinden tüm zararlarının eksiksiz olarak ödenmesinin gerektiğini belirterek, açıkta kaldığı ve ihraç edildiği sürelere tekabül eden tüm özel hizmet tazminatlarının (arazi tazminatı) yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelere cevaben Erciyes Üniversitesi Rektörlüğünün 17/03/2020 tarih, E. sayılı yazı ve eklerinde özetle;

2.1 Başvuran kamu görevine iade edildikten sonra kamu görevinden

çıkarıldığı tarih ile kamu görevine iade edildiği tarih arasındaki maaş ödemelerinin yapıldığı,

2.2 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının ilgili maddeleri uyarınca arazi tazminatının

kapsamında yer alan personele fiilen görev yapılan sürelerle sınırlı olarak ödenmesinin öngörüldüğü, bu nedenle görevde bulunulmayan dönemde fiilen görev yapılması söz konusu olamayacağı, ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığının 14/09/2018 tarih ve 6045 sayılı yazısında da, personele kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların (fiilen çalışmaya bağlı olanlar hariç) ödenmesi gerektiği belirtildiğinden, başvurana Arazi Tazminatı ödemesinin yapılamayacağı,

Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7075 sayılı

“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun” ile kabul edilen 685 sayılı Olağanüstü Hal

İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin

“Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma…..bildirilir. ……İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.”,

6. Devlet Memurlarına Ödenecek Zam Ve Tazminatlara İlişkin 2006/10344 sayılı

Bakanlar Kurulu Kararının “Görevin fiilen yapılması” başlıklı 6. maddesinde; “(1) Zam ve tazminatların ödenebilmesi için, I, II ve III sayılı cetvellerde gösterilen personelin, kadro unvanı ile kariyer ve yürüttüğü görevin gerektirdiği hizmetleri kanunların öngördüğü durumlar saklı kalmak üzere fiilen yapması zorunludur.”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuk ve hakkaniyet yönünden bir aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, açıkta kaldığı ve ihraç edildiği süreler tekabül eden özlük, mali ve sosyal haklarının tamamını alamadığını, söz konusu kendi iradesi dışında idarece resen gerçekleştirildiğinden tüm zararlarının eksiksiz olarak ödenmesinin gerektiğini belirterek, açıkta kaldığı ve ihraç edildiği sürelere tekabül eden tüm özel hizmet tazminatlarının (arazi tazminatı) yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.

9. Erciyes Üniversitesi Rektörlüğünden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.

10. Başvuranın Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı bünyesinde Mühendis olarak görev yapmakta iken 22/07/2016 tarihinde kamu görevinden uzaklaştırıldığı, 04/08/2016 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından görevine iade edilip 06/05/2019 tarihinde görevine başladığı,

11. Başvuranın kamu görevinden çıkarıldığı tarih ile kamu görevine iade edildiği tarihler arasında hak kazandığı maaş ödemelerinin kendisine yapıldığı,

12. Başvuran, 23/05/2019 tarihinde idareye başvurarak açıkta kaldığı ve ihraç olduğu dönemlere tekabül eden özel hizmet tazminatlarının (arazi tazminatı)tarafına verilmesini talep ettiği, Rektörlüğün 30/05/2019 tarih, E. sayılı yazı ile talebin reddedildiği,

Görülmüştür.

13. 657 sayılı Devlet memurları Kanununun 152 nci maddesine göre, görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak belirlenen oranlar nispetinde kamu görevlilerine tazminat ödenebildiği,

14. Bu hususta çıkarılan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının E Cetvelinin 6.

Maddesinde; Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için belirlenen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödeneceğinin hüküm altına alındığı,

15. 657 sayılı kanunu ve diğer ilgili kanunlar uyarınca, memurlara memurluk statüsünü elde etmelerinin sonucu olarak herhangi bir ek durum, davranış veya şarta bağlı olmaksızın yapılan derece ve kademe aylıkları, taban aylığı, kıdem aylığı ve bazı tazminat ödemelerinin memurların göreve olmadıkları örneğin izin, rapor, görevden uzaklaştırma gibi durumlarda herhangi bir kesintiye uğramadığı, memuriyetine son verilen personelin görevine dönmesi durumunda da uzakta kaldığı dönemler için statüye bağlı ödemelerin eksiksiz bir şekilde ödenmesi gerektiği,

16. Ancak, memuriyet statüsünden bağımsız olarak bir takım zam ve tazminat gibi ödemelerin bir görevin fiilen yapılması şartına bağlanabildiği, bu tür ödemelerin memurlarda ilave bir çalışma, ek bir sorumluluk, çalışma şartları bakımından güçlük gibi memurun normal çalışma düzeninden farklı bir katkı ve gayret taşıma amacı gütmesi nedeniyle görevi yapan memur ile bu görevi yerine getirmeyen arasında oluşan farkın mali sonuçlara bağlandığı, başvuruya konu özel hizmet tazminatı (arazi tazminatı) ödemesinin de memurun görev yeri dışındaki arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ödenen bir tazminat olarak düzenlendiği,

17. Bu doğrultuda, idarenin hatalı işlemi nedeniyle de olsa, kamu görevinden ihraç edilen bir memurun görevine döndüğü süreler arasına tekabül eden ve fiilen görülmeyen hizmetler için özel hizmet tazminatı (arazi tazminatı) ödenmesinin anılan Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca mümkün olmadığı,

Anlaşılmış olup,

18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle başvuran açıkta kaldığı ve ihraç edildiği sürelere tekabül eden özel hizmet tazminatlarının ödenmemesi işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı görülmüştür.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi