|
ÖZET: Başvuran, kamu görevinden ihraç edildikten sonra göreve iade edilmesine rağmen yıllık uçuş tazminatlarının ödenmediğini iddia ederek, bu tazminatların yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın tutukluluk ve açıkta geçirdiği süreler boyunca fiilen uçuş yapmadığı gerekçesiyle tazminat ödemesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Danıştay, 375 sayılı KHK’nın Geçici 35. maddesi ve 2629 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde, uçuş tazminatının ödenebilmesi için belirli uçuş saatlerinin tamamlanması gerektiğini vurgulamıştır.
Başvurunun reddine ilişkin karar, başvuranın fiilen görev yapamadığı dönemlerde uçuş tazminatının ödenemeyeceği sonucuna varmıştır. İdarenin, başvuranın kamu görevinden çıkarılma sürecinde gerçekleştirdiği işlemlerin hukuka uygun olduğu ve başvuranın talebinin reddinin gerekçeli olduğu belirtilmiştir. Bu durum, kamu görevlilerinin haklarının korunması açısından önemli bir içtihat oluşturmakta ve benzer durumlarda emsal teşkil etmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/7170-S.23.11703
BAŞVURU NO : 2022/19486
KARAR TARİHİ : 09/06/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın kamu görevinden ihraç edildiği döneme ait uçuş tazminatı ve buna ilişkin faiz ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 29/12/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, başvuru dilekçesinde özetle; 375 sayılı KHK’nın Geçici 35’inci maddesi uyarınca kamu
görevinden çıkarıldıktan sonra İstanbul 9. İdare Mahkemesinin kararı ile 7075 sayılı Kanunun 10/A maddesine istinaden göreve iade edildiğini, geriye dönük hak ve alacaklarının ödendiğini, ancak yıllık uçuş tazminatlarının ödenmeyeceğinin bildirildiğini belirtmektedir. Başvuran, fiilen görev yapamadığı dönemlere (tutukluluk ve açık dahil) ilişkin olarak yoksun kaldığı yıllık uçuş tazminatlarının yasal faiziyle birlikte hesaplanarak ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kara Kuvvetleri Komutanlığının 15/02/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1) 2629 sayılı Kanunun 2’nci bölümünde yer alan uçuculara ödenecek tazminat başlığının 4’üncü maddesi
gereği, “ a) Jet pilot ve jet pilot adaylarına; uçuş hizmet yılı 15 yıl ve daha yukarı olanlar için kıstas aylığın
% 130’u, uçuş hizmet yılı 15 yıldan az olanlar için ise kıstas aylığın % 116’sı, b) Pervaneli pilot ve pervaneli pilot adaylarına; uçuş hizmet yılı 15 yıl ve daha yukarı olanlar için kıstas aylığın % 95’i, uçuş hizmet yılı
15 yıldan az olanlar için ise kıstas aylığın % 83’ü, c) Silah sistem subayı ve silah sistem subayı adaylarına
kıstas aylığın % 100’ü, ç) Seyrüsefer subayı ve seyrüsefer subayı adaylarına kıstas aylığın % 73’ü, d) Taktik koordine subayı ve taktik koordine subayı adaylarına kıstas aylığın % 73’ü, e) Uçuş ekibi subayları ile adaylarına kıstas aylığın % 73’ü, f) Uçuş ekibi astsubayları ile adaylarına kıstas aylığın % 71’i, g) Görev ekibi subayları ile adaylarına kıstas aylığın % 71’i, ğ) Görev ekibi astsubayları ile adaylarına kıstas aylığın
% 70’i, h) Görev ekibi uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile adaylarına kıstas aylığın %69’u, karşılığında gösterilen oranda aylık uçuş tazminatı ödenir.”
2.2) Anılan Kanunun 7’inci maddesi gereği “a) Pilot, silah sistem subayı, seyrüsefer subayı, taktik koordine
subayı, uçuş ekibi ve görev ekibi personelinin uçuş tazminatı alabilmeleri için bir yılda en az; 1. Uçuş hizmeti 10 yıldan az veya tüm uçuşu 1500 saatin altında olanların 60 saat, 2. Uçuş hizmeti 10-20 yıl veya tüm uçuşu 1500-2500 saat arasında olanların 30 saat, 3. Uçuş hizmeti 20 yıldan veya tüm uçuşu 2500 saatten fazla olanların 15 saat uçuş yapmaları şarttır.
a) bendi kapsamına giren personele, aynı bentte belirtilen zorunlu uçuş saatinden fazla uçtukları her uçuş saati için uçuş hizmet yılının son ayındaki uçuş tazminatının; jet pilotları, pervaneli pilotları, silah sistem subayları ve seyrüsefer subayları için %7’si, taktik koordine subayları ile uçuş ekibi ve görev ekibi personeli için %5,5’i oranında ayrıca her yıl toptan ödeme yapılır. Bu ödemenin yapılmasında 80 saatten fazla uçuşlar dikkate alınmaz. Ancak, görev ve hizmet ihtiyaçları nedeniyle kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan bilfiil uçuş gerektirmeyen kadro görev yerlerine atanan veya bu kadro görev yerlerinde görevlendirilenlerden, 10’uncu uçuş hizmet yılını tamamlamış ve toplam uçuşu 1000 saatten fazla olan pilot, silah sistem subayları, seyrüsefer subayları ve uçuş ekibi personeline (a) bendinde belirtilen zorunlu uçuş saatlerini tamamlamaları şartı ile 80 saatlik uçuş karşılığının %80’i yıllık uçuş tazminatı olarak ödenir. (Ek cümle: 20/11/2017-KHK-696/38 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/33 md.) %80 oranı, 18 uçuş hizmet yılını dolduran jet pilotları için %160 olarak uygulanır. Bu şekilde ödenen tazminat, damga vergisi hariç hiçbir vergiye tabi tutulmaz. Zorunlu uçuş veya dalış saatlerinin (d) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca indirilmesi halinde, bu ödemelerin hesabında indirimli süreler dikkate alınır.” şeklinde olduğu,
2.3) Başvurana ödenen mali ve sosyal haklar; 23.02.2018-27.11.2018 tarihleri arasında tutuklu ve
03.01.2019-10.06.2021 tarihleri arasında açıkta olduğu dönemlere ait maaş farkının ödendiği, 15.01.2022-
25.08.2022 tarihleri arasında maaş ödemesinin tam olarak yapıldığı, yapılan ödemenin içerisinde 2629
sayılı Kanun’un 4. maddesi gereğince alması gereken aylık uçuş tazminatı olarak 130.962, 69 TL ödendiği,
2.4) Personelin yıllık zorunlu uçuş saatini tamamlamadığı için 2629 sayılı Kanun’un 7. maddesi gereği uçuş
tazminatı ödenmediği, Kanun’un 3/k maddesinde pilotların fiilen uçuş yapması gerektiği, ayrıca 7/h maddesine göre pilotlara yıllık zorunlu uçuş saatine tamamladıktan sonra (20 saat) uçtukları her uçuş saati için toplamda 80 saati geçmeyecek şekilde yıllık uçuş tazminatı ödenebileceği görüldüğünden, personele tutuklu kaldığı dönemde yıllık uçuş tazminatının tanzim edilmediği,
2.5) Milli Savunma Bakanlığı’nın konu ile ilgili olarak gönderdiği; Ankara 5. İdare Mahkemesinin
sayılı kararı, Ankara 2. İdare Mahkemesinin Sayılı kararlarının bulunduğu,
2.6) Başvuranın 11.05.2023 tarihli yazı ile son görev yeri olan 3’üncü Kor. Milli Kh. Kor.K.lığı Kur.Bşk.
İstanbul kadro görev yerinde görevlendirildiği, Belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın;
3.1) “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin
her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 31/07/2018 tarihli ve 30495 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 7145 sayılı “Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 26. maddesiyle eklenen
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici Madde 35’inci maddesinde; “…B) Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle; terör örgütlerine veya (İptal ibare: Anayasa
Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E.:2018/137, K.:2022/86 sayılı Kararı ile) Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara (İptal ibare: Anayasa
Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E.:2018/137, K.:2022/86 sayılı Kararı ile) iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen;(1) 1) 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel
Kanununa tabi personel Milli Savunma Bakanının onayı ile kamu görevinden çıkarılır.
…
Bu fıkrada öngörülen usuller uyarınca, terör örgütlerine veya (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E.:2018/137, K.:2022/86 sayılı Kararı ile) Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E.:2018/137, K.:2022/86 sayılı Kararı ile) iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilerek idari işlem tesis edilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılanların itirazları üzerine yapılacak değerlendirme sonucunda görevlerine iadesine ilişkin işlemler aynı usullerle yapılır. Bu kapsamda görevine iade edilenlere kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. (İptal üçüncü ve dördüncü cümle: Anayasa
Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E.:2018/137, K.:2022/86 sayılı Kararı ile)…”
6) 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7075 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un,
6.1) “Kararların uygulanması” başlıklı 10’uncu maddesinde; “(1) (Değişik: 25/7/2018-7145/22 md.)
Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma, yükseköğretim kurumlarında kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir. Kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır.
(İptal üçüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 24/12/2019 tarihli ve E.: 2018/159, K.: 2019/93 sayılı
Kararı ile.) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilenlerin atama teklifleri; (İptal ibare: Anayasa
Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.) önceki kadro unvanlarına uygun olarak on beş gün içinde yapılır. Kurumlar, bildirim veya atama teklif tarihini takip eden otuz gün içerisinde atama işlemlerini tamamlar. Bu kapsamda yer alan personele ilişkin kadro ve pozisyonlar, ilgililere ilişkin atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgili mevzuatı uyarınca ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Söz konusu kadro ve pozisyonlar, herhangi bir şekilde boşalmaları hâlinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Atama emri, ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı
Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir. Tebliğ tarihini takip eden on gün içerisinde göreve başlamayanların bu maddeden doğan atanma hakkı (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.) düşer. Kamu kurum ve kuruluşları atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden on beş gün içinde Devlet
Personel Başkanlığına bildirirler. İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden
aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı ile.)..”
7) 28/02/1982 tarihli ve 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat
Kanunu’nun,
7.1) “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanun, Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup pilot, silah
sistem subayı, seyrüsefer subayı, taktik koordine subayı, uçuş ekibi personeli, görev ekibi personeli, paraşütçü, denizaltıcı, atmosferik dalış sistemi pilotu, dalgıç ve kurbağa adamlar ve bunların adayları ile hava ve deniz vasıtaları içinde bulunan veya görevlendirilen diğer personel hakkında uygulanır.”
7.2) “Amaç” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanunun amacı, birinci maddede sayılanların niteliklerinin,
hizmet sürelerinin, kendilerine ödenecek tazminatlar ile bu tazminatların ödenmesine ilişkin esas ve yöntemlerin düzenlenmesidir.”
7.3) “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…k) Pilot ve pilot adayı: (Değişik birinci cümle:
22/1/2015 – 6586/65 md.) Türk Silâhlı Kuvvetleri uçuş eğitimi teşkillerinden veya Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından tertip edilen yurt içi veya yurt dışındaki uçuş okulu veya kurslarından pilotluk diploması alan ve diploması usulüne göre onaylanan kimseye pilot; pilot olmak için sayılan yerlerde fiilen uçuşa başlayanlara pilot adayı denir. Pilotlar, statülerine göre jet pilotu ve pervaneli pilotu olmak üzere ikiye ayrılır.
…
o) Uçucu: Pilot, silah sistem subayı, seyrüsefer subayı, taktik koordine subayı, uçuş ekibi ve bunların adaylarıdır.
ö) Uçuş: pilot, silah sistem subayı, seyrüsefer subayı, taktik koordine subayı, uçuş ekibi, görev ekibi ve bunların adayları tarafından hava vasıtalarının içinde bulunmak suretiyle hava vasıtalarının uçurulması faaliyetidir.
r) Uçuş hizmet süresi: Uçucuların, okul veya uçuş kurslarında ilk uçuşa başlama tarihlerinden itibaren uçuculuktan ayrılmalarına kadar geçen uçuculuk süreleridir.
s) Yıl: 1 Eylül tarihinde başlayıp 31 Ağustos tarihinde biten 12 aylık dönemdir.”
7.4) “Uçuculara ödenecek tazminat” başlıklı 4’üncü maddesinde; a) Jet pilot ve jet pilot adaylarına;
uçuş hizmet yılı 15 yıl ve daha yukarı olanlar için kıstas aylığın % 130’u, uçuş hizmet yılı 15 yıldan az olanlar için ise kıstas aylığın % 116’sı, b) Pervaneli pilot ve pervaneli pilot adaylarına; uçuş hizmet yılı 15 yıl ve daha yukarı olanlar için kıstas aylığın % 95’i, uçuş hizmet yılı 15 yıldan az olanlar için ise kıstas aylığın % 83’ü, c) Silah sistem subayı ve silah sistem subayı adaylarına kıstas aylığın % 100’ü, ç) Seyrüsefer subayı ve seyrüsefer subayı adaylarına kıstas aylığın % 73’ü, d) Taktik koordine subayı ve taktik koordine subayı adaylarına kıstas aylığın % 73’ü, e) Uçuş ekibi subayları ile adaylarına kıstas aylığın % 73’ü, f) Uçuş ekibi astsubayları ile adaylarına kıstas aylığın % 71’i, g) Görev ekibi subayları ile adaylarına kıstas aylığın % 71’i, ğ) Görev ekibi astsubayları ile adaylarına kıstas aylığın % 70’i, h) Görev ekibi uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile adaylarına kıstas aylığın %69’u,… üzerinden bu
Kanuna ek cetvelde hizmet yılları (adaylar için birinci hizmet yılı) karşılığında gösterilen oranda aylık uçuş tazminatı ödenir.”
7.5) “Uçuculara ödenecek tazminat” başlıklı 7’nci maddesinde; “a) Pilot, silah sistem subayı, seyrüsefer
subayı, taktik koordine subayı, uçuş ekibi ve görev ekibi personelinin uçuş tazminatı alabilmeleri için bir yılda en az; 1. Uçuş hizmeti 10 yıldan az veya tüm uçuşu 1500 saatin altında olanların 60 saat, 2. Uçuş hizmeti 10-20 yıl veya tüm uçuşu 1500-2500 saat arasında olanların 30 saat, 3. Uçuş hizmeti 20 yıldan veya tüm uçuşu 2500 saatten fazla olanların 15 saat, uçuş yapmaları şarttır.
…
h) (Değişik birinci cümle: 15/8/2016-KHK-671/12 md.; Aynen kabul: 9/11/2016- 6757/10 md.) (a) bendi kapsamına giren personele, aynı bentte belirtilen zorunlu uçuş saatinden fazla uçtukları her uçuş saati için uçuş hizmet yılının son ayındaki uçuş tazminatının; jet pilotları, pervaneli pilotları, silah sistem subayları ve seyrüsefer subayları için %7’si, taktik koordine subayları ile uçuş ekibi ve görev ekibi personeli için
%5,5’i oranında ayrıca her yıl toptan ödeme yapılır. Bu ödemenin yapılmasında 80 saatten fazla uçuşlar dikkate alınmaz. Ancak, görev ve hizmet ihtiyaçları nedeniyle kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan bilfiil uçuş gerektirmeyen kadro görev yerlerine atanan veya bu kadro görev yerlerinde görevlendirilenlerden, 10’uncu uçuş hizmet yılını tamamlamış ve toplam uçuşu 1000 saatten fazla olan pilot, silah sistem subayları, seyrüsefer subayları ve uçuş ekibi personeline (a) bendinde belirtilen zorunlu uçuş saatlerini
tamamlamaları şartı ile 80 saatlik uçuş karşılığının %80’i yıllık uçuş tazminatı olarak ödenir. (Ek cümle:
20/11/2017-KHK-696/38 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/33 md.) %80 oranı, 18 uçuş hizmet yılını dolduran jet pilotları için %160 olarak uygulanır. Bu şekilde ödenen tazminat, damga vergisi hariç hiçbir vergiye tabi tutulmaz. Zorunlu uçuş veya dalış saatlerinin (d) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca indirilmesi halinde, bu ödemelerin hesabında indirimli süreler dikkate alınır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları,
ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, bir numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verildiği üzere başvurusunda; İstanbul 3’üncü Kor.
Milli Kh. Kor.K.lığı Kur.Bşk.lığında binbaşı rütbesinde görev yaparken Bakanlık Onayı ile kamu görevinden çıkarıldığını, idari yargı süreci sonrasında 7075 sayılı Kanun’un 10/A maddesi kapsamında
MSB bağlısı Araştırma Merkezine atamasının gerçekleştirildiğini, açıkta geçirilen döneme ait yapılan toplu maaş ödemesinde yıllık uçuş tazminatlarının ödenmediğini, fiilen görev yapamadığı dönemlere (tutukluluk ve açık dahil) ilişkin olarak yoksun kaldığı yıllık uçuş tazminatlarının yasal faiziyle birlikte hesaplanarak ödenmesini talep etmektedir.
10) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35’inci maddesinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren üç yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri
Personel Kanununa tabi personelin Milli Savunma Bakanının Onayı ile kamu görevinden çıkarılacağı
hükme bağlanmakta, 2577 sayılı Kanunun 28’inci maddesinde ise, Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu ve bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz (30) günü geçemeyeceği hüküm altına alınmaktadır.
11) Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve
eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.
12) 25.07.2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
13) Başvuranın uçuş tazminatı talebine ilişkin olarak 2629 sayılı Kanun’un 7’inci maddesi gereği “a) Pilot,
silah sistem subayı, seyrüsefer subayı, taktik koordine subayı, uçuş ekibi ve görev ekibi personelinin uçuş tazminatı alabilmeleri için bir yılda en az; 1. Uçuş hizmeti 10 yıldan az veya tüm uçuşu 1500 saatin altında olanların 60 saat,2. Uçuş hizmeti 10-20 yıl veya tüm uçuşu 1500-2500 saat arasında olanların 30 saat, 3.
Uçuş hizmeti 20 yıldan veya tüm uçuşu 2500 saatten fazla olanların 15 saat uçuş yapmaları şarttır… Ancak, görev ve hizmet ihtiyaçları nedeniyle kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığınca belirlenen ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan bilfiil uçuş gerektirmeyen kadro görev yerlerine atanan veya bu kadro görev yerlerinde görevlendirilenlerden, 10’uncu uçuş hizmet yılını tamamlamış ve toplam uçuşu 1000 saatten fazla olan pilot, silah sistem subayları, seyrüsefer subayları ve uçuş ekibi personeline (a) bendinde belirtilen zorunlu uçuş saatlerini tamamlamaları şartı ile
80 saatlik uçuş karşılığının %80’i yıllık uçuş tazminatı olarak ödenir. ” hükmünün bulunduğu görülmekte
olup, bu hüküm doğrultusunda yapılan görevin önem ve özelliklerine nazaran pilot, silah sistem operatörü, uçuş ekibi ve hangi meslek ve sınıftan olursa olsun uçağın içinde fiilen uçmak suretiyle bu vasıtaların uçuşunda görev alan personele farklı oranlarda tazminat ödenmesi esasının getirilmiş olduğu, somut olayda başvuranın kamu görevinden uzaklaştırıldığı 23.02.2018-27.11.2018 tarihleri ve tutuklu olduğu 03.01.2019-10.06.2021 tarihler arasında fiilen uçmadığı ve dolayısıyla uçuş hizmet yılını doldurmadığı kanaatine varılmakta, bu nedenle de söz konusu uçuş tazminatının fiilen görev yapamadığı dönemlerinde (tutukluluk ve açık dahil) ödenmemesi 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 10.
maddesinde belirtilen mali ve sosyal haklar kapsamına girmemektedir.
14) Bununla birlikte Milli Savunma Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda, Ankara
İdare Mahkemeleri nezdinde açılan davalar üzerine Ankara 5. İdare Mahkemesinin 24/10/2018 tarihli sayılı kararında; Kara Kuvvetleri Komutanlığı Kara Havacılık Okulu
Komutanlığı emrinde kara pilot olarak görev yapmakta iken kamu görevinden çıkarılan davacının 01.09.2015-27.07.2016 tarihleri arasında 2016 uçuş yılında uçuş tazminatının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesi üzerine açtığı davada, uçuş saatleri için uçuş tazminatı ve diğer tazminatların ödenmesine yönelik talebin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı yönünde karar verildiği görülmektedir. Ayrıca, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 17/10/2018 tarihli sayılı kararıyla, 01.09.2015-31.08.2016 tarihleri arasındaki uçuş tazminatının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle yapmış olduğu başvurusunun, mevzuatta
öngörülen hizmet uçuş yılını fiilen tamamlamayan davacıya uçuş tazminatı ödenmeyeceği yönünde benzer şekilde karar vermiştir
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili
açıklamaları, ilgili mevzuat, emsal yargı kararları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin tesis etmiş olduğu idari işlemler nedeniyle kendi iradesi dışında kamu görevinden çıkarılan, ancak daha sonra İdare Mahkemesi kararı üzerine görevine iade edilen başvurana, ihraç edildiği sürece ilişkin mali ve sosyal haklarının ödendiği dolayısıyla başvuranın fiilen görev yapamadığı dönemlerde (tutukluluk ve açık dahil) uçuş tazminatı ödenmesi talebinin reddedilmesine yönelik idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi