|
ÖZET: Başvuruda, kamu görevinden ihraç edilen bir kişinin, görevden uzak kaldığı süre boyunca alması gereken banka promosyonlarının ödenmesini talep ettiği belirtilmektedir. Başvuran, 14 Temmuz 2017 tarihinde 692 sayılı KHK ile ihraç olmuş, daha sonra Olağanüstü Hal Komisyonu kararıyla göreve iade edilmiştir. Göreve döndükten sonra, mali ve sosyal haklarının iade edildiğini, ancak banka promosyonlarının ödenmediğini iddia ederek yaklaşık 4,5 yıllık promosyon tutarının ödenmesini talep etmiştir.
Milli Savunma Bakanlığı, başvuranın ihraç olduğu süre boyunca maaş ödemesi almadığı için banka promosyonunun da ödenemeyeceğini belirtmiştir. Ayrıca, promosyon ödemelerinin, ilgili mevzuat gereği mali ve sosyal haklar kapsamında değerlendirilmediği ifade edilmiştir. Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın görevden uzak kaldığı dönemdeki promosyon ödemelerinin, hukuka aykırı bir işlem nedeniyle kendisine ödenmediğini tespit etmiştir. İdarenin bu durumu göz önünde bulundurarak, başvurana mahrum kaldığı promosyon tutarının ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Sonuç olarak, başvurunun kabulü ile birlikte, başvuranın alması gereken promosyon tutarının ödenmesi için Milli Savunma Bakanlığı ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na yeni bir işlem tesis edilmesi önerilmiştir. İlgili idarenin, bu karar doğrultusunda otuz gün içinde işlem yapması gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/122-S.23.198
BAŞVURU NO : 2022/10950
KARAR TARİHİ : 04/01/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
Kamu görevinden uzak kaldığı döneme tekabül eden banka
BAŞVURUNUN KONUSU :
promosyonlarının ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Kurumumuza tarihli başvuruda şikayetçi özetle; “Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı
Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde 18.Mknz. P. Tug. K. Yrd. Tnk Tb. 2. Tnk. Bl.
Çanakkale’de Tnk. Uzm. Çvş.( – . tank sürücüsü olarak görev yapmakta iken 14 Temmuz 2017 tarihinde 692 sayılı KHK ile ihraç olduğunu, OHAL Komisyon Kararı (karar no: / ile göreve iade edildiğini, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın 27 Kasım 2021 tarihli ve E- – – sayılı emrinin eki kapsamında 18.Mknz.P.Tug.K’lığı Tnk.Tb 1.Tnk.Bl.’nde tank sürücüsü olarak görevine tekrar başladığını ve halen çalışmakta olduğunu, görevden uzak kaldığı döneme ilişkin mali ve sosyal haklarının ödendiğini ancak mali ve sosyal hakların bir unsuru olan banka promosyonlarının ödenmediğini iddia ederek kamu görevinden uzak kaldığı döneme tekabül eden yaklaşık 4,5 yıllık banka promosyonunun ödenmesini” talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu uyuşmazlığın çözümü adına Kurumumuzca Milli Savunma Bakanlığından bilgi ve belge talep edilmiştir. Milli Savunma Bakanlığı ve Kara Kuvvetleri Komutanlığından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvurucu başvuru konusu olayla ilgili olarak 27 Aralık 2021 tarihinde “Banka
Maaş Promosyonu” konulu dilekçe ile başvuru yaptığı, Başvurusu inceledikten sonra, halihazırda
promosyon ödemesi alınan Türkiye İş Bankası A.Ş. Şubesine ait geçmişe yönelik promosyon ödemesinin yapılması, yapılamaması halinde komutanlık makamına bilgi verilmesinin talep edildiği, Türkiye İş Bankası A.Ş. tarafından Protokolün 24. Maddesi uyarınca; başvuranın kendisi için yapılan toplu maaş ödemesi tutarının geçmişe dönük olarak promosyon hesaplamasına dahil edilmesi ve ek promosyon ödenmesi imkanı bulunmadığı cevabı verildiği, Türkiye İş Bankası A.Ş. yazısının, başvurana tebliğ edildiği,
2.2.Başvurucu, 18.07.2008 yılında TSK’de çalışmaya başladığı. Birliklerine; 08.08.2012 tarihinde atandığı. 14 Temmuz 2017 tarihinde 692 Sayılı KHK ile Kamu görevinden çıkarıldığı, / Olağanüstü Hal İşlemleri Komisyon Kararı kapsamında göreve iade edildiği ve görevine
13.12.2021 tarihinde tekrar başladığı, halen, birliklerinde görev yaptığı, Personelin, Uzman Erbaş
statüsünde, Tank Sürücüsü olarak görev yaptığı, 2.3. 7075 sayılı Kanun’un 10/A maddesinde görevine iade edilenlere ödenebilecek (ve ödenmeyecek)
parasal hakların belirlendiği; anılan Kanun hükmüyle, göreve iade edilenlere yapılacak ödemelerin ;”mali ve sosyal haklar” ile sınırlandırıldığı, Kamu kurumları ile bankalar arasında belirli sürelerle imzalanan ve karşılığında anlaşma yapılan bankadan maaşını alan personele dönemler halinde ilgili banka tarafından ödeme yapılmasını taahhüt eden protokellerle belirlenen promosyon ücretlerinin anılan Kanun uyarınca mali ve sosyal hak kapsamında kabul edilmesinin mümkün olmadığının değerlendirildiği, Mali ve sosyal haklardan olmayan banka promosyon ödemelerinden idarenin sorumlu tutulmasının ancak tazminat şeklinde mümkün olabileceği, anılan 7075 sayılı Kanunun 10/A maddesindeki ” Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmasından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.” kuralının buna engel teşkil ettiği,. Ayrıca, Banka Protokolünde bu durumda olan personele geriye dönük promosyon ödemesine yönelik herhangi bir maddenin bulunmadığı, Bu sebeple; Banka tarafından ödeme yapılamayacağının belirtildiği, Genel Bütçe kapsamında, promosyon ödemelerine ait ödenek kaleminin de bulunmadığı, Genel bütçeden, başvurucuya promosyon ücreti ödenmesinin mümkün olmadığının değerlendirildiği,.
2.4. Banka promosyonlarının İlgili Başbakanlık Genelgeleri hükümlerine göre ödendiği, Kurum olarak başvuranın talebini bankaya ilettiklerini ancak Kurumlarınca başvurana ödeme yapılamayacağı, konu hakkında yargı organlarında görülen bir uyuşmazlığın bulunmadığı, 2.5. Şayet söz konusu personel kamu görevinden ayrı kaldığı tarihlerde çalışmış olsa idi alacağı toplam banka promosyonu tutarının 5370,00 TL olduğu, dolayısıyla başvuranın banka promosyonun yukarıdaki gerekçelerle ödenemeyeceği” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
3.1.“Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar”, 3.2. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”, /
3.3.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
3.4. 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür”,
4. Birleşmiş Milletler İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensiplerinde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler. Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar.”,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28’inci maddesinde: “(1) Danıştay, Bölge İdare
Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz (30) günü geçemez.”
6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.”,
8. 31/07/2018 tarihli ve 30495 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 7145 sayılı “Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 26. maddesiyle eklene
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici Madde 35’inci maddesinde; “A) Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun salt çoğunluğunca; Yargıtay daire başkanı ve üyeleri hakkında Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunca; Danıştay daire başkanı ve üyeleri hakkında Danıştay
Başkanlık Kurulunca; hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca, askeri hâkimler hakkında Milli Savunma Bakanının başkanlığında, Milli Savunma Bakanı tarafından birinci sınıf askeri hâkimler arasından seçilecek iki askeri hâkimden oluşan komisyonca ve Sayıştay meslek mensupları hakkında Sayıştay Başkanının başkanlığında, başkan yardımcıları ile Sayıştay Başkanı tarafından belirlenecek bir daire başkanı ve bir üyeden oluşan komisyonca meslekte kalmalarının uygun olmadığına
ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Bu kararlar, Resmî Gazetede yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî
Gazetede yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Bu kişiler hakkında alınan kararlar on beş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilir.
Bu fıkranın birinci paragrafı uyarınca görevine son verilenler hakkında bu maddenin (B) fıkrasının ikinci paragrafı hükümleri uygulanır. Ayrıca askeri hâkimlerin askeri rütbeleri, mahkûmiyet kararı aranmaksızın alınır.
B) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik
Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; 1) 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununa tabi personel Milli Savunma Bakanının onayı ile kamu görevinden çıkarılır…”
9.20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık
Genelgesinin 4 üncü maddesinde; “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır”, 5 inci maddesinde; “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir”,
10. 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün
34 Sıra No lu Genel Tebliğinin 1 inci maddesinde; “Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamında
yer alan kamu idarelerinde görevli kamu görevlileri ve işçilerin aylık ödemelerinin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 12. Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda görev yapmakta iken 14 Temmuz
2017 tarihinde 692 sayılı KHK ile ihraç olduğunu, Olağanüstü Hal Komisyon Kararıyla (karar
no: / ile göreve iade edildiğini, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın 27 Kasım 2021 tarihli ve E– – sayılı emrinin eki kapsamında göreve tekrar başladığını, kamu görevinden uzak kaldığı döneme ait maaş ve özlük hakları iade edilirken söz konusu döneme isabet eden banka promosyonlarını alamadığını, kamu görevinden çıkarıldığı tarihi takip eden ay başından göreve başladığı tarihe kadar geçen süreye tekabül eden tüm mali ve sosyal haklarının tarafına ödenmesi gerektiğini, banka promosyonunun da mali ve sosyal hakların bir unsuru olduğunu iddia ederek, söz konusu döneme isabet eden banka promosyonunun tarafına ödenmesini, talep etmektedir.
13. İlgili idare, başvuranın, ihraç olduğu sürede aylar itibariyle maaş alamadığından banka promosyonunun da yatırılamadığı belirtilerek idarelerince yapılan işlemlerin mevzuat hükümlerine ve bankayla yapılan sözleşme hükümlerine uygun olduğu, konu hakkında başvuranın mahrum kaldığı banka promosyonunun hesaplanarak ilgili banka şubesine keyfiyetin bildirildiği, ilgiliye başvuruya konu ödemenin kurumlarınca yapılamayacağı hususlarını belirtmiştir.
14. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinde; madde kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 34 Sıra
No lu Genel Tebliği ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir.
15. Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden “promosyon” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır. Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır.
16. Söz konusu Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir. Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 4 üncü ve 5 inci maddelerinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/18 sayılı ve 2010/17 sayılı
Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır. 2007/21 sayılı Genelgenin 5 inci maddesindeki değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemelerini ne miktarda ve ne kadar sürede yapacaklarına ilişkin sınırlayıcı hüküm ortadan kaldırılmıştır. Böylece ilgili kurumların kendi öznel şartlarını değerlendirerek bu ödemeyi yapmaları hususunda geniş bir takdir sahası oluşturulmuştur. Söz konusu Genelgenin 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle ise, bankadan alınacak promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı esası benimsenmiş ve bu suretle promosyon bedelinin üçte birine kadarki kısmının ilgili kurum personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabileceğine ilişkin yaklaşım terkedilmiştir. Bu hususlar, promosyon bedelinin, kamu personelinin aylık veya ücretinin tamamlayıcı parçası olduğu gerçeğinin kabulüne işaret etmektedir.
17. Dosyadaki bilgi ve belgelerde; başvuranın kamu görevinden uzak kaldığı dönemde Başvuruya muhatap idarenin 2 farklı banka şubesiyle çalıştığı, 2017 yılı 5. Ayından 2020 yılı 4. Ayına kadar Akbank T.A.Ş ile akabinde 2021 yılı 12. Ayına kadar Türkiye İş Bankası A.Ş. ile çalışıldığı ve banka promosyonlarının aylar itibariyle kurum personeline her ay değişen miktarlarda banka promosyonu ödendiği, başvuranında kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yaklaşık 56 ay kurum personeline aylık bazda ödenen banka promosyon tutarlarını alamadığı, dolayısıyla başvuranın kamu görevinden uzak kaldığı dönemde alması gereken toplam 5370,00 TL banka promosyonundan mahrum bırakıldığı anlaşılmıştır.
18. Bilindiği gibi Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde
de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35’inci maddesinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle; terör örgütlerine veya Millî Güvenlik
Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununa tabi personelin Milli Savunma Bakanının Onayı ile kamu görevinden çıkarılacağı hükme bağlanmakta birlikte 2577 sayılı Kanunun 28’inci maddesinde ise, Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu ve bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz (30) günü geçemeyeceği hüküm altına alınmaktadır.
19. Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.
20. Bu doğrultuda, kamu görevinden sözleşme imzalanmayarak kamu görevinden bir nevi uzaklaştırılan ancak Olağanüstü Hal Komisyonu kararıyla görevine dönen başvuranın şayet kamu görevinden çıkarılmamış olsaydı mevcut personel olarak promosyon ödeme sözleşmesine dahil edilecek ve maaşının banka aracılığıyla yatırılması nedeniyle promosyon ücretinden yararlanabilecekti. Başvuranın idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle bu imkandan mahrum kaldığı dikkate alındığında; idarenin hatalı işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği, başvuranın eksik kalan promosyon ödemelerinin idare tarafından karşılanması gerektiği tespit edilmiştir.
21. Danıştay 12. Dairesinin 30/11/1998 tarih ve E:1995/6978, K:1998/2918 sayılı kararı ile onanan Ankara 2. İdare Mahkemesinin 14/10/1993 tarih ve E:1992/182, K:1993/1398 sayılı kararında; “… görevine son verilmesine dair işlemin idare mahkemesince iptali, Danıştay’ca da onanması üzerine 30/09/1991 tarihinde göreve iade edilen davacının, görevine son verilmesine dair işlemin hukuka aykırılığının mahkeme kararı ile sabit olması nedeniyle bu işlemden doğan zararınızın idarece tazmin edilmesinin Anayasanın 125 inci maddesi ve bu yolda ki idare hukuku ilkesi gereği olduğu, davacının zararını, alamadığı aylıkları ile sınırlı tutmaya olanak bulunmadığından açıkta kaldığı sürede aylık ve özlük haklarını zamanında alamaması nedeniyle uğradığı zararın yasal faiz ödenerek tazmininin gerektiği …” hükmüne varılmıştır.
22.Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Komisyon kararı ile kamu görevine geri dönmesine karar verilen kişiler bakımından idarenin almış olduğu kamu görevinden uzaklaştırma işlemlerinin tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödenmesi gerektiği, ayrıca başvuranın idarenin tesis etmiş olduğu idari işlem nedeniyle kendi iradesi dışında görevinden uzak kaldığı, komisyon kararı ile görevine geri döndüğü, idarenin haksız işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği, başvurana mahrum kaldığı miktar kadar promosyon ödemesinin yapılmasının gerektiği tespit edilmiş olup başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin ilgili idare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 23. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “kararların gerekçeli olması ilkesi” ile “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Çanakkale İdare
Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın mahrum kaldığı promosyon tutarının, ödenmesi yönünde yeni bir işlem tesisi için MİLLİ
SAVUNMA BAKANLIĞI’NA ve KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, KARA
KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın, BAŞVURANA, MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI’NA ve KARA KUVVETLERİ
KOMUTANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi