|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın 672 sayılı KHK kapsamında kamu görevinden çıkarılmasının ardından OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından mesleğe iade edildiği, ancak atamasının Gençlik ve Spor Uzmanı kadrosuna yapılmadığı belirtilmiştir. Başvuran, bu durumun mağduriyetine yol açtığını ifade ederek idareye başvuruda bulunmuştur. İdare, başvuranın atamasının yapıldığını, ancak şahsa bağlı kadro olarak gerçekleştirildiğini savunmuştur.
Hukuki değerlendirmede, 7075 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10. maddesi uyarınca, kamu görevine iade edilenlerin eski kadro veya pozisyonlarına atanmasının esas olduğu vurgulanmıştır. Bu bağlamda, şahsa bağlı kadro ile normal kadro arasındaki farkın dikkate alınması gerektiği, idarenin bu atamayı yaparken gerekçe göstermediği ve bu durumun hukuki güvenirliği zedelediği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın Gençlik ve Spor Uzmanı kadrosuna atanması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/12450-S.23.19749
BAŞVURU NO : 2023/4603
KARAR TARİHİ : 29/09/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Atama işlemleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; 672 sayılı KHK’nın ekli listesinde isminin yer alması nedeniyle kamu görevinden çıkarıldıktan sonra başvurusu üzerine OHAL işlemlerini inceleme komisyonu tarafından kabul kararı verilmesi sonucu mesleğe iade edildiğini ancak atamasının
Gençlik ve Spor Uzmanı kadrosuna yapılmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından Gençlik ve Spor Bakanlığına gönderilen 06/06/2023 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından gönderilen 14/06/2023 tarihli cevabi yazıda; başvuranın, Bakanlığın (mülga) Proje ve Koordinasyon Genel Müdürlüğünde Gençlik ve Spor Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken 01/09/2016 tarihli ve 29818 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 672 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde
Kararname kapsamında kamu görevinden çıkartıldığı,
2.1. Başvuran tarafından Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan itiraz sonucunda
Komisyonun 08/11/2022 tarihli ve / sayılı kararı gereğince göreve iadesinin uygun görüldüğü,
2.2. İlgilinin göreve iadesi ile ilgili işlemlerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 76 ıncı maddesi ile 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri
İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul
Edilmesine Dair Kanunun “Kararların Uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan
“(1) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü halinde karar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bu şekilde bildirilen personelin
/
atama teklifleri; statüleri, unvanları ve yürüttükleri görevler itibarıyla başka kurumlarda görevlendirilmeleri mümkün olmayanlar hariç olmak üzere daha önce istihdam edildikleri kurumlar dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarında eski statülerine ve unvanlarına uygun kadro ve pozisyonlara
Devlet Personel Başkanlığı tarafından ikamet ettikleri il dikkate alınarak onbeş gün içinde yapılır. Bu fıkra kapsamında kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerden, yöneticilik görevinde bulunmakta iken kamu görevinden çıkarılmış olanların atamalarında, yöneticilik görevinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanları dikkate alınır. Bu kapsamda yer alan personele ilişkin kadro ve pozisyonlar; atama teklifi gerçekleştirilen kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgililere ilişkin atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. îhdas, tahsis ve vize edilmiş sayılan kadro ve pozisyonlar 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerin ilgili bölümüne eklenmiş sayılır…” hükmü dikkate alınarak gerçekleştirildiği ve başvuranın Eğitim, Araştırma ve
Koordinasyon Genel Müdürlüğüne “Gençlik ve Spor Uzmanı (Ş)” olarak atandığı, (Ş) ifadesinin “Şahsa
Bağlı” anlamına geldiği ve bu şekilde atanmış olmasının nedeninin yukarıda da belirtildiği şekilde bu durumdaki personelin kadrosunun diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmesi, ayrıca ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılan kadro ve pozisyonların da 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli cetvellerin ilgili bölümüne eklenmiş sayılmasından kaynaklı olduğu,
2.3. Başvuranın “Gençlik ve Spor Uzmanı (Ş)” unvanı ile görev yapmasında ve bahse konu hüküm çerçevesinde işlem tesis edilmesinde herhangi bir aykırılık bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,
5. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun “Kararların
Uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında; “(1) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü halinde karar Devlet
Personel Başkanlığına bildirilir. Bu şekilde bildirilen personelin atama teklifleri; statüleri, unvanları ve yürüttükleri görevler itibarıyla başka kurumlarda görevlendirilmeleri mümkün olmayanlar hariç olmak üzere daha önce istihdam edildikleri kurumlar dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarında eski statülerine ve unvanlarına uygun kadro ve pozisyonlara Devlet Personel Başkanlığı tarafından ikamet ettikleri il dikkate alınarak onbeş gün içinde yapılır. Bu fıkra kapsamında kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerden, yöneticilik görevinde bulunmakta iken kamu görevinden çıkarılmış olanların atamalarında, yöneticilik görevinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanları dikkate alınır. Bu kapsamda yer alan personele ilişkin kadro ve pozisyonlar; atama teklifi gerçekleştirilen kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgililere ilişkin atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir
/
işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. îhdas, tahsis ve vize edilmiş sayılan kadro ve pozisyonlar 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli cetvellerin ilgili bölümüne eklenmiş sayılır…” hükmü,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ıncı maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.
Memurlar istekleri ile kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli
Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.”
Hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 672 sayılı KHK’nın ekli listesinde isminin yer alması nedeniyle kamu görevinden çıkarıldıktan sonra başvurusu üzerine OHAL işlemlerini inceleme komisyonu tarafından kabul kararı verilmesi sonucu mesleğe iade edildiğini ancak atamasının Gençlik ve Spor Uzmanı kadrosuna yapılmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
9. İdare tarafından gönderilen belgelerde;Başvuranın Gençlik ve Spor Bakanlığı (mülga) Proje ve
Koordinasyon Genel Müdürlüğünde Gençlik ve Spor Uzmanı kadrosunda görev yapmakta iken 01/09/2016 tarihli ve 29818 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu
Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kamu görevinden çıkartıldığı, başvuran tarafından Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan itiraz sonucunda
Komisyonun 08/11/2022 tarihli ve / sayılı kararı gereğince göreve iadesinin uygun görüldüğü, başvuranın göreve iadesi ile ilgili işlemlerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 76 ncı maddesi ile 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri
İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul
Edilmesine Dair Kanunun “Kararların Uygulanması” başlıklı 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında yer alan
“(1) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü halinde karar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bu şekilde bildirilen personelin atama teklifleri; statüleri, unvanları ve yürüttükleri görevler itibarıyla başka kurumlarda görevlendirilmeleri mümkün olmayanlar hariç olmak üzere daha önce istihdam edildikleri kurumlar dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarında eski statülerine ve unvanlarına uygun kadro ve pozisyonlara
Devlet Personel Başkanlığı tarafından ikamet ettikleri il dikkate alınarak onbeş gün içinde yapılır. Bu fıkra kapsamında kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerden, yöneticilik görevinde bulunmakta iken
/
kamu görevinden çıkarılmış olanların atamalarında, yöneticilik görevinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanları dikkate alınır. Bu kapsamda yer alan personele ilişkin kadro ve pozisyonlar; atama teklifi gerçekleştirilen kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgililere ilişkin atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. İhdas, tahsis ve vize edilmiş sayılan kadro ve pozisyonlar 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerin ilgili bölümüne eklenmiş sayılır…” hükmü dikkate alınarak gerçekleştirildiği ve anılanın Bakanlığın Eğitim, Araştırma ve Koordinasyon Genel Müdürlüğüne
“Gençlik ve Spor Uzmanı (Ş)” olarak atandığı, (Ş) ifadesinin “Şahsa Bağlı” anlamına geldiği ve bu şekilde atanmış olmasının nedeninin yukarıda da belirtildiği şekilde bu durumdaki personelin kadrosunun diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmesi, ayrıca ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılan kadro ve pozisyonların da 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerin ilgili bölümüne eklenmiş sayılmasından kaynaklı olduğu, ifade edilmiştir.
10. Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 08/11/2022 tarihli ve / sayılı kararı gereğince, başvuranın, Gençlik ve Spor Uzmanı kadrosuna atamasının yapıldığı, söz konusu atamanın; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 76 ıncı maddesinde yer alan “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.” hükmü kapsamında gerçekleştiği, başvuranın kazanılmış hak ve aylık derecelerinde herhangi bir farklılık olmadığı ve mağduriyete yer verilmediği tespit edilse de 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 10 uncu madde
“Kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır.” amir hükmü uyarınca yapılmasının eski kadro durumu dikkate alınarak yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu noktada şahsa bağlı kadro ve normal kadro arasındaki farktan bahsetmek gerekecektir.
11. Şahsa bağlı kadro genel olarak Kamu kurum ve kuruluşları kapatılınca daire başkanı, genel müdür yardımcısı veya genel müdür ve başkan gibi kadrolarda bulunan bürokratların kazanılmış haklarının korunması bakımından getirilen bir kurum olarak işlev görmektedir. Bu itibarla şahsa bağlı kadroya atamanın istisnai nitelik taşıdığı değerlendirilmektedir. İdarenin bu nitelikte bir atamayı yapmayı tercih etmesinin gerekçesini ortaya koymasının hukuki güvenirliği sağlamak bakımından önem taşıdığı ancak yapılan yazışmalarda idarenin bu işlemin gerekçe göstermediği işleme dayanak fiili zorunluluğu işaret etmediğinden hukuki güvenirliği zedelediği kanaati oluşmuştur. Açıklanan gerekçeler doğrultusunda idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankaraİdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın Gençlik ve Spor Uzmanı kadrosuna atamasının yapılması hususunda GENÇLİK VE SPOR
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliği;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/