|
ÖZET: Başvuran, 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından kamu görevine iade edilmiştir. Ancak, isteği dışında Ankara’ya atandığı için İskenderun-Ankara arası sürekli görev yolluğu talep etmiştir. İçişleri Bakanlığı, bu talebi reddetmiştir. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na göre, sürekli görev yolluğu ödenebilmesi için atamanın memuriyet mahalli dışında bir yere yapılması gerekmektedir. Başvuranın durumu, memuriyet mahalli dışında bir atama olarak değerlendirildiğinden, sürekli görev yolluğu ödenmesi talebinin reddi hukuka aykırıdır.
7075 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, kamu görevine iade edilenlerin eski kadro veya pozisyonlarına atanması esas olup, bu atamalar naklen atama olarak ele alınmalıdır. Bu çerçevede, başvuranın Ankara’ya atanması memuriyet mahalli dışında bir durum olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sürekli görev yolluğu talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun kabulüne ve sürekli görev yolluğunun ödenmesine tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/6864-S.22.10544
BAŞVURU NO : 2021/20714
KARAR TARİHİ : 31/05/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Sürekli görev yolluğu talebi hk
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 06/12/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, başvurusunda özetle; Hatay İli İskenderun İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde sicil sayılı Polis Memuru olarak görev yapmakta iken 01.09.2016 tarihli 672 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ( KHK ) ile kamu görevinden çıkarıldığını, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun,
31.03.2020 tarihli ve / kararı ile kamu görevine iade edildiğini, akabinde İçişleri Bakanlığı
Personel Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Araştırma Merkezinde Genel İdare Hizmetleri kadrosu Veri
Hazırlama ve Kontrol İşletmeni (V.H.K.İ) Unvanı ile Şahsa Münhasır Kadro (Ş) ile isteği dışında atamasının yapıldığını 18.12.2020 tarihinde Ankara İlinde İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Araştırma Merkezinde göreve başladığını, 17.08.2021 tarihli dilekçe ile Hatay İli
İskenderun İlçe Emniyet Müdürlüğünden Hatay-İskenderun-Ankara arası sürekli görev yolluğu talep ettiğini belirterek, talebinin idare tarafından reddedildiğini ancak İskenderun İlçe Emniyet Müdürlüğünden
Ankara İçişleri Bakanlığı Araştırma Merkezine atanmasının ilk defa atama olmayıp tayin ataması olduğunu bu nedenle tarafına gerekli ödemenin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden İçişleri Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında, yurt içinde veya dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan memur veya hizmetlilere yol gideri, gündelik, aile gideri ve yer değiştirme giderinin birlikte verileceği, aynı Kanunun 45’inci maddesinde de, yurt içi yer değiştirme giderinin, memur ve hizmetlinin kendisi için yurt içi gündeliğinin yirmi katı, harcıraha müstehak aile fertlerinin her biri için
/
yurt içi gündeliğinin on katı ile her kilometre veya deniz mili başına yalnız kendisi için yurt içi gündeliğinin yüzde beşi olarak hesaplanacağı hükme bağlandığı,
2.2. Genel Müdürlüğün 11.12.2006 tarihli ve 95 No’lu Genelgesinde belirtildiği üzere; 4969 sayılı Kanunla
6245 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinin (a) bendi yürürlükten kaldırıldığından ve 5538 sayılı Kanunla
6245 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin (1)’inci bendi yeniden düzenlendiğinden, yapılan değişikliklerin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilk defa veya yeniden göreve ataması yapılanlara harcırah ödenmesinin söz konusu olmadığı,
3. Görüş talebi içeren yazımıza istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından gönderilen 20/02/2020 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
3.1. 6245 sayılı Harcırah Kanununun 10 uncu maddesinde, yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar sürekli görev yolluğu olarak yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı verileceğinin hükme bağlandığı, bu hükme göre sürekli görev yolluğunun, memuriyet mahalli değişenlere evvelce yerleşmiş oldukları yerden yeni memuriyet yerlerine gitmelerine ve aynı zamanda ev eşyalarının taşıtılmasına ve diğer zorunlu giderlerine karşılık verildiği,
3.2. Diğer taraftan, 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinin 7145 sayılı Kanunla değişik birinci fıkrasın uyarınca Olağanüstü Hal işlemleri
İnceleme Komisyonunca kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esas olmakla birlikte, müdür yardımcısı veya daha üstü ile bunlara eşdeğer yöneticilik görevinde bulunmakta iken kamu görevinden çıkarılmış olanların atamalarında, söz konusu yöneticilik görevlerinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanları dikkate alındığı, ayrıca, söz konusu fıkrada, ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağının hüküm altına alındığı, bu çerçevede, anılan fıkra uyarınca yapılan atamaların ilk defa veya yeniden atama olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, müdür yardımcısı veya daha üstü ile bunlara eşdeğer yöneticilik görevinde bulunmakta iken kamu görevinden çıkarılmış olanlardan
Olağanüstü Hal işlemleri İnceleme Komisyonunca kamu görevine iade edilmesine karar verilen ve yöneticilik görevlerinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanlarına atamaları yapılan personelin atamalarının naklen atama kapsamında değerlendirilebileceğinin mütalaa edildiği,
ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7075 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “Komisyonun oluşumu” başlıklı 1’inci maddesinde; “ (1) Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur.”,
6.1. “Komisyonun görevleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir.
a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi, …”
6.2. “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma, yükseköğretim kurumlarında kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir. Kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır. Ancak müdür yardımcısı veya daha üstü ile bunlara eşdeğer yöneticilik görevinde bulunmakta iken kamu görevinden çıkarılmış olanların atamalarında, söz konusu yöneticilik görevlerinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanları dikkate alınır. … İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır.
…”
7. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun;
7.1.“Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde, “ a. Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını;
…
g. Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim
özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri;
h. Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri;
İfade eder.”,
7.2. “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”,
7.3. “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren haller” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde
verilir:
1. Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar; …”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan
Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle, 672 sayılı KHK ile ihraç edilmesinin ardından geri döndüğünü ancak isteği dışında atamasının başka bir İle yapılması sebebiyle İskenderun-Ankara arası sürekli görev yolluğunun tarafına ödenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. 6245 sayılı Harcırah Kanununda, memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu yer memuriyet mahalli kapsamında düzenlenmekte, harcırahın; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını içereceği, ilgilinin bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabileceği hükme bağlanmakta ve nihayetinde harcırahın yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atananlara verileceği öngörülmektedir.
11. Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri uyarınca, sürekli bir göreve naklen atanan personele sürekli görev yolluğu verilebilmesi için, bu atamanın memuriyet mahalli dışında bir yere yapılması
gerekmektedir. Memuriyet mahalli kavramının tanımlandığı Harcırah Kanunun 3 üncü maddesinin (g)
fıkrası hükmü metninde ise, kişinin görev yeri yanında ikametgâhının bulunduğu yerin de memuriyet mahalli kapsamında yer aldığı görülmektedir.
12. 7075 sayılı “Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun” ile kabul edilen 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesinde ise, kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanmasının esas olduğu, ancak müdür yardımcısı veya daha üstü ile bunlara eşdeğer yöneticilik görevinde bulunmakta iken kamu görevinden çıkarılmış olanların atamalarında, söz konusu yöneticilik görevlerinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanlarının dikkate alınacağı, ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı öngörülmektedir. Bu itibarla, söz konusu atamaların, yukarıda yer verilen
Hazine ve Maliye Bakanlığının görüş yazısında da belirtildiği üzere, 6245 sayılı Harcırah
Kanunu’nun 10 uncu maddesi ile öngörülen naklen atama olarak ele alınmasının hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda yapılan açıklamalar birlikte göz önünde bulundurularak, başvuranın memuriyet mahalli kapsamı dışında kabul edilen Ankara İline atamasının yapıldığı anlaşıldığından, ilgili idarenin sürekli görev yolluğu ödenmesi talebinin reddedilmesi yönünde tesis edilen işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvurana sürekli görev yolluğunun ödenmesi yönünde TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/