|
ÖZET: Başvuran, Düzce Üniversitesi’ne naklen atanma talebinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından reddedilmesine itiraz etmektedir. Kurum, başvuranın nakil talebini, iş yükünün fazla olması ve personel ihtiyacının artması gibi gerekçelerle olumsuz değerlendirmiştir. Düzce Üniversitesi ise, başvuranın atanması durumunda hangi kadroda görev yapacağına dair bilgi vermiş ve mevcut kontenjanların başka ihtiyaçlar için kullanıldığını belirtmiştir.
Hukuki değerlendirmede, kamu görevlilerinin nakil işlemlerinin idarelerin muvafakatine tabi olduğu, ancak bu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu vurgulanmıştır. İdarenin, başvuranın eğitim durumu ve kariyer planlamasını göz önünde bulundurarak, verimliliği artıracak bir şekilde hareket etmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın naklen atanma talebinin yenilenmesi halinde muvafakat verilerek mağduriyetinin giderilmesi gerektiği yönünde tavsiye kararı verilmiştir. Bu karar, kamu hizmetinin etkinliği ve başvuranın kariyer gelişimi açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17196-S.21.27496
BAŞVURU NO : 2021/13566
KARAR TARİHİ : 07/12/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Kurumlar arası naklen atanma talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 11/08/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Düzce Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde 3413 sayılı Kanun ile yetiştirme yurdundan ayrılan çocuk kontenjanından Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosunda çalıştığını, 7103 sayılı Kanun ile sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesine istinaden Tekniker kadrosuna atanmak için 16.04.2018 tarihli dilekçesi ile talepte bulunduğunu, ancak talebinin reddedildiğini, şu anda Düzce Üniversitesi Ziraat
Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü 4. sınıf öğrencisi olduğunu, 16.06.2021 tarihinde Düzce Üniversitesine
7103 sayılı Kanuna eklenen Geçici 25 inci maddeden yaralanarak Ziraat Teknikeri olmak ve devamında
Ziraat Mühendisi olabilmek için naklen atanma talebinde bulunduğunu, talebinin olumlu karşılanarak
08.07.2021 tarihli yazı ile münhal bir kadroya naklen atanması için muvafakatinin istendiğini, Personel
Daire Başkanlığının 05.08.2021 tarihinde Düzce Üniversitesine olumsuz cevap verdiğini, idarenin bu kararı ile halen çalıştığı kurumda eğitim durumu itibari ile yükselebileceği herhangi bir pozisyon olamayacağı gibi 2018 Mart ayında kendisi gibi yetiştirme yurdunda büyüyenlere tanınan hakkın başka kuruma geçip kullanmasının da engellendiğini belirterek; naklen atama talebinin reddi işleminin iptal edilerek, naklen atama talebine olumlu cevap verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden, Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığının 25.08.2021 tarih ve sayılı; 02.09.2021 tarih ve sayılı cevabi yazıları ve eklerinde özetle; 2.1. Düzce Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde görev yapan başvuranın, Düzce Üniversitesine naklen atanma talebine muvafakat verilmediği hususundaki başvurusuna ilişkin olarak; Düzce Üniversitesi
Rektörlüğünün 08.07.2021 tarihli yazısı ile Rektörlükleri emrine naklen atanmasının düşünüldüğü bildirilerek Kurumlarından muvafakatinin istendiği, /
2.2. Söz konusu yazıda atama yapılacak kadro unvanının açıkça yazılmamasından dolayı
05.08.2021 tarihli yazıları ile; “Kurumumuzun personel ihtiyacının olması, emeklilik, istifa, vefat gibi
sebeplerle boşalan kadroların her yıl verilen sınırlı sayıdaki açıktan/naklen atama izinleriyle doldurulamaması, adı geçenin hizmetine ihtiyaç duyulması nedenleriyle ilgilinin naklen atanmasına muvafakat verilememiştir.” denilerek olumsuz cevap verildiği, 2.3. Diğer yandan 09.06.2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun ile Kurumun zaten fazla olan iş yükünün iyice arttığı, bunun yanında pandemi nedeniyle esnek çalışma uygulamasına geçilmiş ve kronik rahatsızlığı olan birçok personelin evden çalışmak zorunda kaldığı, bunun yanında sözü edilen yapılandırma düzenlemesinden dolayı il müdürlüğünde esnek çalışma uygulamasının da gelen yoğun taleplerin karşılanabilmesini teminen kaldırıldığı, hal böyle iken, naklen
Kurumdan ayrılmak ve bulunduğu kadroda Belediyede atanmak isteyen başvurana muvafakat verilmesinin, bahsedilen sebeplerden ötürü ve Kurum menfaati açısından bu aşamada mümkün gözükmediği, 2.4. Başvuranın 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Geçici 16 ncı maddesi kapsamında Tekniker kadrosuna atanıp atanamayacağına ilişkin olarak; 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Geçici 16 ncı maddesinde; “Bu Kanunun ek 1’inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.” hükmünün yer aldığı, 2.5. Bu itibarla, başvuranın 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Geçici 16 ncı maddesine istinaden
Tekniker kadrosuna atanma talebinde bulunduğu, 18.05.2018 tarihli yazıları ile başvuranın Meslek
Yüksekokulu Bahçe Ziraatı bölümünden mezun olduğu, Kurumda öğrenim durumu itibarıyla çalıştırılacağı alan bulunmadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulmadığından, talebi hakkında bir işlem yapılamadığının bildirildiği, 3. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden, Düzce Üniversitesi
Rektörlüğünün 18/10/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıları ve eklerinde özetle; Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığına bağlı Sosyal Güvenlik Kurumu Düzce Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Veri
Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosunda görev yapan başvuranın, Üniversitelerine naklen atanma isteğinin ilgili Bakanlık tarafından reddine ilişkin başvuruya ilişkin olarak; 3.1. Başvuranın Üniversitelerine naklen atanması durumunda Memur/Bilgisayar İşletmeni kadrosunda görev yapacağı, 3.2. Başvuranın maaşı 5. derece memur kadrosuna atanması durumunda yaklaşık 4800 TL, 5. derece bilgisayar işletmeni kadrosuna atanması durumunda yaklaşık 4850 TL, 3. derece bilgisayar işletmeni kadrosuna atanması durumunda yaklaşık 4950 TL olabileceği (kişinin medeni durumu bekar olarak değerlendirilmiştir), 3.3. Başvuran için nakil taleplerine olumsuz cevap verilmesi sebebiyle söz konusu kontenjanın Üniversite ihtiyaçları çerçevesinde başka kadrolar için kullanıldığı, 2021 yılı için kullanılabilecek kontenjan kalmadığından, başvuranın yeniden başvurması halinde talebin, verilen kontenjanlar ve ihtiyaçlar çerçevesinde 2022 yılında değerlendirilebileceği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı
74 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların
muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Düzce Üniversitesi Rektörlüğü tarafından başvuranın naklen atanması talebinin yenilenmesi halinde muvafakat verilerek mağduriyetin makul sürede giderilmesi hususunda Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, naklen atanma talebinde bulunduğu Düzce Üniversitesinin muvafakat isteminin Sosyal
Güvenlik Kurumunca reddedilmesi işlemine itiraz etmektedir.
9. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Düzce Üniversitesi Rektörlüğünden temin edilen bilgi ve belgeler kapsamında; başvuranın, Düzce Üniversitesi Rektörlüğünün 08.07.2021 tarihli yazısı ile Rektörlükleri emrine naklen atanmasının düşünüldüğü bildirilerek Sosyal Güvenlik Kurumundan muvafakatinin istendiği, SGK’nın 05.08.2021 tarihli cevabi yazısı ile Kurumun iş yükünün fazla olması, emeklilik, istifa, vefat gibi sebeplerle boşalan kadroların her yıl verilen sınırlı sayıdaki açıktan/naklen atama izinleriyle doldurulamamasından dolayı personel ihtiyacının artması, ayrıca 09.06.2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile zaten fazla olan iş yükünün iyice arttığı, başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulması nedenleriyle muvafakat verilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
10. Başvuruya konu iddialar hakkında Düzce Üniversitesi Rektörlüğünün cevabi yazısında, başvuranın
Üniversitelerine naklen atanması durumunda Memur/Bilgisayar İşletmeni kadrosunda görev yapacağı; başvuran için nakil taleplerine olumsuz cevap verilmesi sebebiyle söz konusu kontenjanın Üniversite ihtiyaçları çerçevesinde başka kadrolar için kullanıldığı, 2021 yılı için kullanılabilecek kontenjan kalmadığından, başvuranın yeniden başvurması halinde talebin, verilen kontenjanlar ve ihtiyaçlar çerçevesinde 2022 yılında değerlendirilebileceği ifade edilmiştir.
11. Kurumlar arası nakil işlemi kurumların muvafakati ile sağlanmakta olup, idarecilerin muvafakat verip vermemek konusunda takdir yetkisine sahip oldukları açıktır. Ancak, kanunlarla idareye tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
12. Başvuru konusuna benzer nitelikteki davalara ilişkin pek çok Danıştay kararında da, “Anayasanın 5 inci maddesinde de belirtildiği üzere kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirmek için gerekli şartları
/
hazırlamak Devletin temel amaç ve görevlerinden olduğundan, kamu görevlileri için bu koşulların oluşturulmasında da idarenin, kurduğu işlemlerde takdir yetkisini, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanmak zorunda olduğu, bu kapsamda davacının hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle muvafakat verilmemiş ise de, kamu hizmetinin bütünlüğü ve devamlılığı ilkesi gereğince, kamu görevlilerinin özel koşullarına göre verimliliklerinin en yüksek düzeyde olduğu ve hizmetinden en yüksek oranda yararlanılacak bir biçimde çalıştırılmaları kamu yararına daha uygun olduğu gibi davacının gördüğü eğitime uygun ve istediği bir alanda çalışması maddi ve manevi varlığının gelişmesine olumlu katkı sağlayacağından ve kamu hizmetinden beklenen fayda artacağından, davacıya muvafakat verilmemesi yönünde kurulan işlemde hukuka uyarlık görülmediği” görüşü benimsenmektedir. (D5D, E:2015/3932,
K:2015/3932, 20/10/2015; D5D E:2015/3932, K: 2015/3932, 20/10/2015, D5D E:2008/3402,
K:2008/3402, 11/07/2008)
13. Başvuran ayrıca 7103 sayılı Kanun ile 2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesine istinaden Tekniker kadrosuna atanmak için 16.04.2018 tarihli dilekçe ile talepte bulunduğunu, ancak talebinin reddedildiğini, şu anda Düzce Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü 4. sınıf öğrencisi olduğunu, 16.06.2021 tarihinde Düzce Üniversitesine 7103 sayılı Kanuna eklenen Geçici 25 inci maddeden yaralanarak Ziraat
Teknikeri olmak ve devamında Ziraat Mühendisi olabilmek için naklen atanma talebinde bulunduğunu belirtmektedir. Başvuranın 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Geçici 16 ncı maddesi kapsamında
Tekniker kadrosuna atanıp atanamayacağına ilişkin olarak SGK tarafından yapılan açıklamada; başvuranın
Meslek Yüksekokulu Bahçe Ziraatı bölümünden mezun olduğu, Kurumlarında öğrenim durumu itibarıyla çalıştırılacağı alan bulunmadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulmadığından talebi hakkında bir işlem yapılamadığı belirtilmiştir.
14. SGK tarafından başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle muvafakat verilmediği belirtilmiş ise de verimliliğinin en yüksek düzeyde olacak ve hizmetinden en yüksek oranda yararlanılacak biçimde çalıştırılmasının kamu yararına daha uygun olduğu gibi, istenilen bir alanda çalışmanın maddi ve manevi varlığının gelişmesine olumlu katkı sağlayacağı, kamu hizmetinden beklenen faydanın da artacağı; bunun yanı sıra, başvuranın, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Geçici
16 ncı maddeden yaralanarak Ziraat Teknikeri ve devamında Ziraat Mühendisi olabilme yönünde
bir kariyer planlaması olduğu, bu yönde eğitimine devam ettiği anlaşılmakta, ancak bu yöndeki talebine SGK tarafından Kurumlarında öğrenim durumu itibarıyla çalıştırılacağı alan bulunmadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulmadığından olumsuz cevap verildiği, bu anlamda bulunduğu Kurum bünyesinde bu yöndeki kariyer planlamasının da mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
15. Benzer konuda Kurumumuzun 15/04/2021 tarihli ve 2020/98589 sayılı Tavsiye Kararında da; SGK tarafından başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle muvafakat verilmediği belirtilmiş ise de verimliliğinin en yüksek düzeyde olacak ve hizmetinden en yüksek oranda yararlanılacak biçimde çalıştırılmasının kamu yararına daha uygun olduğu gibi, istenilen bir alanda çalışmanın maddi ve manevi varlığının gelişmesine olumlu katkı sağlayacağı, kamu hizmetinden beklenen faydanın da artacağı değerlendirilerek, başvuranın naklen atanması talebinin yenilenmesi halinde muvafakat verilerek mağduriyetin makul sürede giderilmesi yönünde tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir.
16. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın gördüğü eğitime ve kariyer planlamasına uygun bir alanda çalışması maddi ve manevi varlığının gelişmesine olumlu katkı sağlayacağından ve kamu hizmetinden beklenen fayda artacağından, başvuran hakkında muvafakat verilmemesi yönünde yürütülen işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 4/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Bolu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Düzce Üniversitesi Rektörlüğü tarafından başvuranın naklen atanması talebinin yenilenmesi halinde muvafakat verilerek mağduriyetin makul sürede giderilmesi yönünde, Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığına TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca,
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza ve başvurana bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi