|
ÖZET: Sayıştay, bir kamu görevlisinin birden fazla işverenden elde ettiği gelirlerin kümülatif gelir vergisi matrahına dahil edilmemesi nedeniyle kamu zararına yol açıldığı iddiasını incelemiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesi gereğince, ücretin tanımı yapılmış ve 86. maddesinde birden fazla işverenden alınan ücretlerin ayrı ayrı vergilendirileceği belirtilmiştir. Ancak, diğer işverenlerden elde edilen ücretlerin toplamı belirli bir tutarı aşarsa, tüm işverenlerden elde edilen gelirlerin yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, bir kamu görevlisinin farklı işverenlerden aldığı ücretlerin, 2014 yılı için yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sayıştay, bu bağlamda, ilgili kamu görevlisinin aldığı ücretlerin beyan edilip edilmediğini incelemek üzere gerekli işlemlerin yapılmasına karar vermiştir. Böylece, kamu zararının önlenmesi ve vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi amaçlanmıştır. Sonuç olarak, Sayıştay, kamu görevlisinin birden fazla işverenden elde ettiği gelirlerin beyan edilmemesi durumunda, ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli denetimlerin yapılması gerektiğine ve bu konuda bir işlem yapılmadığına oy birliğiyle hükmetmiştir. Bu karar, kamu mali yönetimi açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | |
| Yılı | 2014 |
| Dairesi | 7 |
| Karar No | 49 |
| İlam No | 62 |
| Tutanak Tarihi | 25.11.2015 |
| Kararın Konusu |
Farklı İŞverenlerce Ödenen Ücretin Kümülatif Gelir Vergisi Matrahına Dahil Edilmemesi
Denetçi sorgusunda 17.06.2014 tarihinde ……. Büyükşehir Belediyesinde göreve başlayan ve Kaynak Geliştirme ve İştirakler Daire Başkanlığı görevini tedviren yürüten …’e;
(A) fıkrasında, Ocak-Haziran 2014 tarihleri arasında çalışmış olduğu … Kalkınma Ajansı tarafından yapılan gelir vergisine tabi ödemelerin,
(B) fıkrasında ise Belediye şirketleri … A.Ş ve … A.Ş. tarafından yapılan gelir vergisine tabi huzur hakkı ödemelerinin kümülatif gelir vergisi matrahına dahil edilmemesi sonucu kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61’ inci maddesinde ücret, “işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler” olarak tanımlanmıştır. Kanun’un “Toplama yapılmayan haller” başlıklı 86’ ncı maddesinde ise;
“Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dahil edilmez.
1. Tam mükellefiyette;
(…)
b) Tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler (birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dahil),
c) Vergiye tâbi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmaması koşuluyla, Türkiye’de tevkifata tâbi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları,
(…)” hükmüne yer verilmiştir.
21.11.1989 tarih ve 20349 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 160 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde de, “Bir hizmet erbabının birden fazla işverenden ücret alması halinde, her bir işverenin ödediği ücretler, ayrı ayrı vergilendirilmektedir. Dolayısıyla vergi tarifesi, her bir işverenin ödediği ücrete, diğer işveren veya işverenlerin ödediği ücretle ilgilendirilmeksizin ayrı ayrı uygulanmaktadır.Ancak, söz konusu ücretlerin gayrisafi tutarları toplamının, Gelir Vergisi Kanunu’nun 86. Maddesinde belirtilen haddi aşması halinde, bu ücretlerin yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; yıl içinde birden fazla işverenden ücret geliri elde edilmesi durumunda, her bir işverenin ödediği ücret ayrı ayrı vergilendirilecektir. Ancak birinci işveren haricindeki diğer işverenlerden elde edilen ücret gelirlerinin toplamının 193 sayılı Kanun’un 103’ üncü maddesinde belirtilen tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarları aşması halinde, ilk işveren de dahil olmak üzere tüm işverenlerden elde edilen ücretler için yıllık beyanname verilmesi gerekmektedir. Beyanname üzerine kişiden yıl içinde tevkifat yapılan gelir vergileri ile yıllık olarak vergi dilimine göre ödenmesi gereken gelir vergisi hesaplanıp, kişinin bağlı olduğu vergi dairesince gerekiyorsa vergi tahakkuku gerçekleştirilecektir.
Bu doğrultuda ilgili … tarafından Haziran 2014 tarihinden önce belediyeden ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ve dolayısıyla farklı işveren sıfatını haiz … Kalkınma Ajansı’ndaki çalışmaları karşılığı kendisine ödenen ücret ile belediyeden ayrı tüzel kişiliği bulunması dolayısıyla yine farklı işveren sıfatını haiz … A.Ş ve … A.Ş’den aldığı huzur hakkı ödemelerinin ve …….. Büyükşehir Belediyesi tarafından kendisine yapılan ücret niteliğindeki ödemelerin 2014 yılında yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmekte olup, sorgunun (A) ve (B) fıkralarında belirtilen hususlarda Sayıştay yargılaması açısından yapılacak bir işlem bulunmadığına, söz konusu gelirlerin beyan edilip edilmediği açısından konunun incelenip gereğinin yapılması için … yazılmasına, oy birliğiyle,