|
ÖZET: Başvuran, Ankara 19. İdare Mahkemesi tarafından göreve iadesinin kabul edilmesi sonrası, yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesini talep etmiştir. Bu talepler, 29.10.2016 ile 28.07.2023 tarihleri arasında kamu hizmeti dışında geçirdiği dönemlere ait kıyafet, ulaşım ve yemek yardımlarını kapsamaktadır. Ancak, İstanbul Valiliği tarafından yapılan incelemede, başvuranın talep ettiği ödemelerin hukuki dayanağının bulunmadığı ve mahkeme kararında bu yardımların ödenmesine dair bir hüküm olmadığı belirtilmiştir.
İlgili idare, başvuranın talep ettiği yardımların ödenemeyeceği sonucuna varmış ve bu durum Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından da onaylanmıştır. Başvurunun reddine yönelik karar, yapılan değerlendirmeler sonucunda idarenin işlemlerinin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, idarenin şikayetçiye verdiği yanıtlarda, itiraz yollarının belirtilmemesi gibi bazı iyi yönetim ilkelerine uyulmadığı da ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine dair karar, Kamu Başdenetçisi tarafından onaylanmış ve ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13540-S.24.20325
BAŞVURU NO : 2024/8267
KARAR TARİHİ : 06.12.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın tarafına nakdi olarak yol, yemek ve ulaşım yardımı ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; Ankara 19. İdare Mahkemesinin / E. Numaralı / K. ve
12.05.2023 Tarihli mahkeme kararı ile göreve iadesinin kabul edildiğini belirterek, dava konusu işlem
nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren tarafına ödenmesini ve 29.10.2016 tarihi ile 28.07.2023 tarihleri arasında kamu hizmeti dışında geçirdiği dönemlere ait Kıyafet Yardımlarının, Ulaşım Yardımlarının ve Yemek Yardımlarının, ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Müdürlükçe yapılan inceleme neticesinde; Kurumumuza başvuru yapan daha önce maaş dışında “Maaş ile birlikte ödenen Ek Ödemelerinin, Kadastro Tazminatının, Arazi
Tazminatının, Ek Özel Hizmet Tazminatlarının, Kıyafet Yardımlarının, Ulaşım Yardımlarının, Yemek
Yardımlarının, Seyyanen Zamların” yapılmadığı ve Mahkeme ilamınca da, yukarıda belirtilen ödemelerin ve maaşın mevcut maaş derece/kademesi olan 2’in 1’inci kademesine göre yasal faizi ile birlikte hesaplanarak ödenmesine dair Sakarya Kadastro Müdürlüğüne vermiş olduğu 15.09.2023 tarihli dilekçenin
Müdürlüğe gönderildiğinin anlaşıldığı, dilekçede personel tarafından talep edilen ödeme kalemlerinden (Kıyafet Yardımlarının, Ulaşım Yardımlarının ve Yemek Yardımlarının) ödenmesine yönelik olarak
Müdürlükte tereddüt hasıl olduğundan, konunun Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme
Dairesi Başkanlığınca değerlendirilerek Müdürlüğe verilecek talimat doğrultusunda hareket edileceğinin bildirildiği, Daire Başkanlığından gelen yazı doğrultusunda verilen talimatta iptal edilen idari işlem ile dolaylı olarak ilişkisi olup mahkeme kararında da hüküm bulunmayan, fiilen yerine getirilmesi halinde ödenecek olan ek özel hizmet tazminatı, arazi tazminatı, kadastro tazminatı, giyecek, ulaşım ve yemek
yardımı gibi unsurların ise ödenemeyeceği mütalaa edildiği bildirildiğinden başvuru sahibinin ödenmesini talep ettiği Kıyafet, Ulaşım ve Yemek yardımının ödenmediği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü, 5. Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yardımın Şartları” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakden veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz.” hükmü, “Yardım Şekli” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenir. Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler sadece yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş tarafından yapılır. Yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabilir. Yiyecek yardımı bu şekilde kurulan yemek servislerinde yapılır. Yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşya kurumlarca sağlanır. Bunlara karşılık memurlardan ücret alınmaz.” hükmü yer almaktadır.
6. Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin; “Giyecek Yardımından Yararlanma
Şekli” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Giyecek yardımı kurum tarafından temin edilir ve ayni olarak verilir. Bu yardım karşılığında çek, kupon veya benzeri kağıtlar verilemez ve nakdi bir ödemede bulunulamaz. Ayrıca, bu yardım için memura fatura karşılığı bir ödeme yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.
7. Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğinin; “Servis araçlarından faydalanma esasları” başlıklı 11 inci maddesinde; “Servis araçlarından ilgili kamu kurum ve kuruluşunda çalışan personel yararlanır. Bu personel kurumlarınca verilmiş kimlik kartlarını yanlarında bulundurmak ve istenildiğinde ilgililere göstermek zorundadır.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Ankara 19. İdare Mahkemesinin / E. Numaralı / K. ve 12.05.2023 Tarihli mahkeme kararı ile göreve iadesinin kabul edildiğini belirterek, dava konusu işlem nedeniyle yoksun
kalınan parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren tarafına ödenmesini ve 29.10.2016 tarihi ile
28.07.2023 tarihleri arasında kamu hizmeti dışında geçirdiği dönemlere ait Kıyafet Yardımlarının, Ulaşım
Yardımlarının ve Yemek Yardımlarının, ödenmesini talep etmektedir.
10. Anılan mahkeme kararı incelendiğinde; Mahkemece davacının PKK/KCK terör örgütü ile iltisak ve irtibatını gösteren başkaca delil ve tespitin dava dosyasına sunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu
OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararında hukuka uyarlık bulunmadığına karar vererek dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verdiği, başvuranın bahse konu mahkeme hükmüne istinaden idareye yapmış olduğu; 29.10.2016 tarihi ile
28.07.2023 tarihleri arasında kamu hizmeti dışında geçirdiği dönemlere ait Kıyafet Yardımlarının, Ulaşım
Yardımlarının ve Yemek Yardımlarının tarafına ödenmesi yönündeki talebinin iptal edilen idari işlem ile dolaylı olarak ilişkili olup mahkeme kararında da hüküm bulunmadığı, ancak kamu görevinin fiilen yerine getirilmesi halinde ödenebileceği gerekçeleriyle ödenmediği anlaşılmıştır.
11. Yapılan değerlendirme neticesinde; idare tarafından gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; başvurunun REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA ve İSTANBUL VALİLİĞİNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi