|
ÖZET: Başvuran, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ilan edilen sözleşmeli personel alımına başvurmuş ve mülakata katılmıştır. Ancak, 30 Mart 2023 tarihinde gerçekleştirilen mülakatta 31,20 puan alarak başarısız sayılmıştır. Başvuran, 5 yıllık mesleki tecrübesi ve yeterli KPSS puanına sahip olmasına rağmen, daha az deneyime ve puana sahip kişilerin işe yerleştirildiğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
İlgili idare, başvuranın mülakata katılma hakkını kazandığını, ancak sınav sonucunun 70 puan altında kaldığını ifade etmiştir. Sınavın, Bakanlık tarafından belirlenen yönetmeliklere uygun olarak yapıldığı ve sonuçların itiraz süresinin geçtiği belirtilmiştir. Başvuranın mülakatta aldığı puanların aritmetik ortalaması, sınavın geçerli kılınması için gereken minimum puanın altında kalmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemeler sonucunda başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde mülakat sürecinin hukuka uygun olduğu ve başvuranın itirazının geçersiz olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, idarenin başvuranın itiraz yollarını belirtmemesi, iyi yönetim ilkelerine aykırı bulunmuştur. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/1182-S.24.1964
BAŞVURU NO : 2023/12462
KARAR TARİHİ : 02.02.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın mülakat sınava sonucunda kamu hizmetine atanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03.08.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran : Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 6306 Sayılı
Kanun kapsamında afet bölgesi ilan edilen illerde sözleşmeli personel istihdamı için başvuru yaptığını, başvuru şartlarının ilanda “en az 3 yıl tecrübe ve KPSS puanı” olduğu, bu şartları sağlamasına binaen 223 kişilik İnşaat Mühendisi kontenjanına KPSS puanına göre 150. olarak mülakata davet edildiğini, 30 Mart
2023 tarihinde gerçekleşen mülakatta sorulan dört sorudan üçünü doğru cevapladığını, buna rağmen sınav
sonucunda başarısız sayıldığını, mesleğinde 5 yıl mesleki tecrübesi olduğunu, kendisinden daha az KPSS puanlı ve daha az tecrübeli kişilerin işe yerleştirildiğini ifade ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına cevaben Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı tarafından gönderilen 16.11.2023 tarih ve sayılı yazı ve eklerinde özetle:
2.1. Başvuranın 22.03.2023 tarihinde Bakanlık web sayfasında ilan edilen Afet Riski Altındaki
Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca afet bölgesi ilan edilen illerde çalıştırılmak üzere istihdam edilecek sözleşmeli personel alım ilanına inşaat mühendisliği için başvuruda bulunduğu,
2.2. İlanda belirtilen şartları taşıması nedeniyle mülakata katılmaya hak kazandığı ancak 30.03.2023 tarihinde yapılan sözlü sınav sonucunda 31,20 puan alarak başarısız olduğu, 2.3. 26.11.2012 tarih ve 28749 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı’nda Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Uygulamalarında Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 7, 8, 9 ve 10 uncu maddelerine değinilerek ilgili sözlü sınavın yukarıda belirtilen Yönetmelik’e uygun olarak gerçekleştirildiği, 2.4. Sınav sonuç duyurusunun 06.04.2023 tarihinde açıklandığı, Yönetmeliğin 10 uncu Maddesinin 4 üncü fıkrası kapsamında sınav sonuçlarına itirazda bulunulmadığı, ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. …D) İşçiler:
(Değişik birinci cümle: 4/4/2007 – 5620/4 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.” 6. 26.11.2012 tarih ve 28749 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı’nda Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Uygulamalarında
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde: “(1) Bu Esasların amacı, 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet
Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki uygulamalarda, uygulama süresini aşmamak üzere, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasına dair hükümlerine bağlı kalmaksızın, özel bilgi ve uzmanlık gerektiren işlerde çalıştırılacak sözleşmeli personelin unvanını, sayısını, ücretini ve diğer hususları belirlemektir.” 6.2. “Sözleşmeli Personelde Aranacak Şartlar” başlıklı 5 inci maddesinde: “ (1) Sözleşmeli
personelde aranacak şartlar şunlardır:
“a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları haiz olmak.
b) Kanun kapsamındaki uygulamalarla ilgili konularda olmak üzere, en az dört yıllık eğitim ve öğretim verilen yükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak.
c) Bakanlıkça yaptırılacak veya yapılacak sınavda başarılı olmak.
(2) Bakanlık, Kanun kapsamında yürütülecek işin niteliğine göre, istihdam edilecek sözleşmeli personel için özel şartlar belirleyebilir. Bakanlıkça tespit edilen özel şartlar, personel alımı için yapılacak duyuruda belirtilir.” 6.3. “Sözleşmeli Personelin Seçim Usulü ve Duyuru” başlıklı 7 inci maddesinde: “ (1) Sözleşmeli personel, Bakanlık tarafından belirlenecek usule göre seçilir. Bakanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucunda istihdam edilecek personel belirlenir.
(2) Sınav, Bakanlık tarafından uygun görülecek zamanlarda ihtiyaç duyulan öğrenim dallarında yapılır.” 6.4. “Sınav Komisyonu” başlıklı 8 inci maddesinde: “(1) Sınavın yapılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve itirazların incelenerek karara bağlanması Komisyon tarafından yapılır. Komisyon üyeliği için Bakanlık dışından da memur ve/veya öğretim elemanı görevlendirilebilir. Komisyon üyelerinin en az dört yıllık yükseköğretim mezunu olmaları şarttır.
(2) Komisyon, Bakanın onayı ile belirlenen bir başkan ve dört üyeden oluşur. Asıl üyelerin en az yarısı kadar yedek üye belirlenir.
(3) Komisyon üye tam sayısıyla toplanır ve oy çokluğu ile karar alır…” 6.5. “Sınav Yapılması” başlıklı 9 uncu maddesinde: “(1) Sınavın yazılı ve sözlü şeklinde yapılması durumunda, Kanun kapsamındaki uygulamalar dikkate alınarak mesleki konulardan yazılı sınav yapılır.
Yazılı sınavı Bakanlık yapar veya yaptırır…
(4) Giriş sınavının sadece sözlü sınav şeklinde yapılması halinde, başvurusu kabul edilen adaylar sözlü sınava çağrılır.
(5) Sözlü sınavda adaylar.
a) Sınav duyurusunda belirtilen sınav konularına ilişkin mesleki bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakat, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerin mesleğe uygunluğu, ç) Özgüven, ikna kabiliyeti ve inandırıcılık, d) Genel yetenek ve genel kültür, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık, yönlerinden değerlendirilir (6) Adaylara, Komisyon başkan ve üyelerinin her biri tarafından, bu maddenin beşinci fıkrasının (a) bendi için 50 puan, diğer bentlerde belirtilen ölçütlerin her biri için 10’ar puan üzerinden değerlendirilerek 100 üzerinden puan verilir. Verilen bu puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav puanını teşkil eder. Sözlü
sınavda başarılı olmak için alınan puanın 70 puandan az olmaması gerekir. Komisyon, sözlü sınav sonuçlarını bir tutanakla tespit eder…” 6.6. “Giriş Sınavının Değerlendirilmesi Ve Sınav Sonucunun Duyurulması” başlıklı 10 uncu maddesinde: “ (1) Giriş sınavının sadece sözlü sınav şeklinde yapılması halinde komisyon tarafından, sözlü sınavda 100 puan üzerinden 70 puan ve üzeri puan alan adaylardan en yüksek puanı alan adaydan başlamak üzere, istihdam edilecek pozisyon sayısı kadar kazananlar listesi belirlenir… (4) Sınav sonucuna, sonuçların ilan edilmesinden itibaren 5 iş günü içinde yazılı olarak komisyona itiraz edilebilir itirazlar, komisyonca en fazla 5 iş günü içinde incelenerek karara bağlanır itiraz sonucu adaya yazılı olarak bildirilir.”, hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde hazırlanan Ret
Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuranın 22.03.2023 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı web sayfasında ilan edilen Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca afet bölgesi ilan edilen illerde çalıştırılmak üzere istihdam edilecek sözleşmeli personel alım ilanına inşaat mühendisliği için başvuruda bulunduğu ancak mülakatta başarısız olduğunu ifade ederek atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9. İlgili Mevzuat kapsamında; Sözleşmeli alınacak personellerin 657 sayılı Kanunda belirtilen nitelikleri haiz olması, Yükseköğretim mezunu olması ve aynı zamanda ilgili Bakanlık’ın belirlediği özel şartları taşıması gerektiği, sınavın sadece sözlü olarak yapılabileceği, sınavın ilgili sınav komisyonu tarafından sözlü olarak yapılması durumunda “mesleki bilgi, muhakeme gücü, liyakat, özgüven, genel yetenek ve genel kültür ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık” yönlerinden değerlendirilecekleri, sözlü sınavın 100 puan üzerinden değerlendirileceği ve sözlü sınavda en az 70 puan alan adayların başarılı olarak sayılacağı, anlaşılmıştır.
10. Somut olay incelendiğinde; 6306 sayılı Kanun Kapsamında afet bölgesi ilan edilen bölgelerde sözleşmeli personel istihdamı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nda Afet Riski
Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Uygulamalarında Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esasların ilgili maddeleri kapsamında 500 adet sözleşmeli personel alımına yönelik olarak 22.03.2023 tarihinde ilana çıkıldığı, 10.1. 500 adet Sözleşmeli Personel Alımı için yayınlanan sınav ilanında, adaylardan “KPSS’den ilgili puan türünden en az 70 puan almak, seyahat engeli olmaması ve ilan tarihi itibariyle en az 3 sene mesleki tecrübeye sahip olmaları” şartlarının arandığı, başvuranın ilanda belirtilen şartları taşımasına binaen inşaat mühendisliği alanında mülakata çağrıldığı, başvuranın Sınav Komisyonunun 5 üyeden oluştuğu, Komisyon
Başkanının Genel Müdür Yardımcısı, 4 üyenin 1’inin Genel Müdür Yardımcısı 3’ünün ise Daire Başkanı olduğu, 30.03.2023 tarihinde gerçekleştirilen ve kamera kaydı ile kayıt altına alınan sözlü sınav sonucunda
sözlü sınav kurulu üyelerinin oybirliği ile karara varıldığı ve tutanak altına alınan karar hükmüne göre başvuranın başarısız sayıldığı anlaşılmıştır.
10.2. Komisyon Başkanı ve üyelerin başvurana verdiği puanların aşağıdaki tabloda belirtildiği şekilde
olduğu anlaşılmaktadır:
10.3. Dolayısıyla 5 üyenin başvurana vermiş olduğu puanların aritmetik ortalamasının 31,2 olduğu ve bu ortalamanın başvuranın açıklanan sınav puanı ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
11. Dosya kapsamında yer alan başvurana ait Değerlendirme Formundan; Sorulan sorulara verilen cevaplara ilişkin ayrı ayrı puanlamaya yer verildiği, verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, anılan Formların ‘Mülakat Puanı’ alanında verilen cevaplar için üyelerin verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak not edildiği görülmüş, puanlarının aritmetik ortalaması alındığında 70 puan altında olan mülakat puanı ile başvuranın başarısız sayıldığı anlaşılmış; buna göre; sınav sürecinin ilgili düzenlemelere uygun yürütülmediğine ve Komisyon Mülakatı Değerlendirme Formundaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanaat oluşmamıştır.
12. Öte yandan ilgili idare, başvuranın katıldığı mülakatın başından sonuna kadar çekilen video kaydını da Kurumumuzla paylaşmıştır. Bu video incelendiğinde; ilgili idare tarafından, başvurana, kendisini ifade etmek ve kendisi hakkında genel bir yargıya varabilmek açısından yeterli süreyi verdiği görülmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı web sayfasında ilan edilen Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Uygulamalarında Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde sözleşmeli personel ihtiyacının karşılanması amacıyla yapılan işe alımlar kapsamında, başvuranın 30.03.2023 tarihinde katılmış olduğu Komisyon
Mülakatının konuya ilişkin düzenlemeler çerçevesinde yapıldığı değerlendirildiğinden, başvuruya konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde gönderdiği, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine ve “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
15. Bununla birlikte; İdarece gerçekleştirilen sözlü sınavlarda, bir idari işlem olan sözlü sınavın yargısal denetimini mü mkü n kılacak tedbirlerin alınması suretiyle sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan
“nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlarda adaylara sorulacak soruların kapalı zarf ya da kura usulü gibi yöntemlerle adaylarca kendileri tarafından belirlenmesinin sağlanması ve adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirlerin alınması gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi