|
ÖZET: Bu karar, Kamu İç Denetçi Sertifika Sınavı’na katılan bir başvuranın sınav sorularına itirazı üzerine verilmiştir. Başvuran, sınavda yer alan yedi sorunun birden fazla doğru cevabı olduğunu iddia ederek, bu soruların değerlendirilmesi için Kuruma başvurmuştur. Sınav Komisyonu, önceden belirlenmiş cevap anahtarına göre yapılan değerlendirmede, her bölümden en az 60 puan alınması gerektiğini ve başvuranın İkinci Bölümden 52 puan alarak başarısız sayıldığını belirtmiştir.
Yapılan incelemelerde, itiraz edilen soruların mevzuatta açıkça yer aldığı ve başvuranın sınav sonucunda değişiklik gerektiren bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir. Sınav Komisyonu, başvuranın itirazını objektif ölçme ve değerlendirme kurallarına uygun bir şekilde incelemiş ve sonuç olarak itirazın reddine karar vermiştir. Bu bağlamda, başvuranın sınavda aldığı not ile ilgili işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/149-S.210
BAŞVURU NO : 2019/12004
KARAR TARİHİ : 03/01/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Sınav sonucuna itiraz hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 03/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Geçici 21’inci maddesinin ilk üç fıkrası uyarınca iç denetçiliğe atanmış ve atandıkları idarede fiilen an az üç yıl iç denetçi olarak görev yapmış olanların, 5018 sayılı Kanun kapsamındaki bütün idarelerin iç denetçi kadrolarına naklen atanabilmelerine imkân verecek olan Kamu İç Denetçi
Sertifikasını alabilmeleri için anılan maddenin altıncı fıkrası uyarınca 20/05/2019 tarihinde
Ankara’da yapılan sertifika sınavına katılmış olduğunu ifade etmekte olup, bahse konu sınavın ekte sunulan belgelerde bildirilen yedi sorunun birden fazla doğru cevabının olduğunu iddia ettiği ve belirtilen soruların Kurumumuzca değerlendirilerek, doğru cevaplara ilişkin karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 28/11/2019 tarihinde Hazine ve
Maliye Bakanlığı İç Denetim Koordinasyon Kurulundan (İDKK) bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Hazine ve Maliye Bakanlığı İDKK tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 06/12/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Geçici 21’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü doğrultusunda, 5018 sayılı Kanunun Geçici 21’inci maddesinin ilk üç fıkrası uyarınca iç denetçiliğe atanmış ve atandıkları idarede fiilen an az 3 yıl iç denetçi olarak görev yapmış olanların, 5018 sayılı Kanun kapsamındaki bütün idarelerin iç denetçi kadrolarına naklen atanabilmelerine imkân verecek olan Kamu İç Denetçi Sertifikasını alabilmeleri için
Kurulun 08/11/2018 tarihli ve 5 sayılı kararına istinaden 20/05/2019 tarihinde sınav yapıldığı,
2.2. Kamu İç Denetçi Sertifika Sınavında yer alan 100 adet sorunun eğiticilerin, konuyla ilgili akademisyenlerin ve denetim konusunda uzman kişilerin katılımıyla oluşturulan Sınav Sorusu
Hazırlama Komisyonu tarafından hazırlanan 200 adet soru arasından Kurulca belirlenen biri başkan olmak üzere beş üyeden oluşan Sınav Komisyonunca seçildiği, ayrıca, söz konusu sınava ilişkin soru kitapçığı ile cevap anahtarının 24/06/2019 tarihinde https://www.hmb.gov.tr/ic-denetim-koordinasyon-kurulu adresinde yayınlandığı,
2.3. Başvuru sahibi tarafından, 24/05/2019 tarihinde Sertifika Sınavının Birinci Bölümünün 10.
sorusu, İkinci Bölümün 6, 12 ve 20. soruları, Üçüncü Bölümün 19. sorusu, Dördüncü
Bölümünün 3, 18 ve 24. sorularına itiraz edildiği, söz konusu itirazın Kurulca belirlenen biri başkan olmak üzere beş üyeden oluşan Sınav Komisyonunca 17/06/2019 tarihinde incelendiği ve değerlendirildiği, yapılan bu değerlendirme sonucunda Sınav Komisyonunca adı geçenin sınav sonucunda değişiklik gerektiren bir husus bulunmadığına karar verildiği, adı geçen kişiye
Sınav Komisyonunun bu kararının 26/06/2019 tarihli ve sayılı yazıyla bildirildiği,
2.4. Başvuran, Birinci Bölümden 76 puan, İkinci Bölümden 52 puan, Üçüncü Bölümden 72 puan, Dördüncü Bölümden 64 puan almış olup, yazılı sınav puanının ortalaması 66 olduğu için başarısız sayıldığı, başvuru sahibinin, İkinci Bölümden 2 soruyu diğer bölümlerden de en az 2 soruyu doğru cevaplamış olsaydı sınavda başarılı olmasının mümkün olacağı,
2.5. Kamu İç Denetçi Sertifika Sınavlarının değerlendirilmesi İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliğinin 18’inci maddesi hükmüne göre yapıldığı, 2.6. Şikayete konu olan sorulara ilişkin Bakanlık aleyhine açılmış herhangi bir dava bulunmadığı, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’ üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun; “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.
5. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Geçici 21’inci maddesinin altıncı fıkrasında; “Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralara göre atananlar İç Denetim
Koordinasyon Kurulu koordinatörlüğünde Maliye Bakanlığı tarafından en az iki aylık sertifika eğitimine tabi tutulur ve eğitim tamamlandıktan sonra bunlara atandıkları idarede geçerli
Kamu İç Denetçi Sertifikası verilir. Fiilen en az üç yıl iç denetçilik yaptıktan sonra İç Denetim
Koordinasyon Kurulu tarafından belli dönemlerde yapılacak sertifika sınavına girerek başarılı olanlara, bu Kanun kapsamındaki bütün idarelerin iç denetçi kadrolarına naklen atanmalarına imkân verecek nitelikte Kamu İç Denetçi Sertifikası verilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
6. İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliğinin 18’inci maddesinde; “Sınav komisyonu, önceden belirlenmiş cevap anahtarına göre cevap kağıtlarını değerlendirerek yüz tam puan üzerinden puanlama yapar. Sınavda başarılı sayılabilmek için her bir bölümden en az altmış puan alınması ve dört bölüm ortalamasının yetmiş puan ve üzerinde olması gereklidir.” düzenlemesi mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; 20 Mayıs 2019 tarihinde Ankara’da yapılan Kamu İç Denetçi Sertifika Sınavına katılmış olduğunu ifade etmekte olup, bahse konu sınav kapsamında yedi sorunun birden fazla doğru cevabının olduğunu iddia ederek bahse konu soruların Kurumumuzca değerlendirilerek doğru cevaplara ilişkin karar verilmesini talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Sınav Komisyonu tarafından önceden belirlenmiş cevap anahtarına göre sınava giren adayların cevap kâğıtlarının değerlendirilerek yüz tam puan üzerinden puanlama yapıldığı, sınavda başarılı sayılabilmek için her bir bölümden en az altmış puan alınması ve dört bölüm ortalamasının yetmiş puan ve üzerinde olması gerektiği anlaşılmaktadır.
10. Şikâyete konu uyuşmazlık, sınav sorularına itiraz olduğundan, Kurumumuzca 28/11/2019 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı İDKK’na gönderilen bilgi ve belge talep yazısıyla 20/05/2019 tarihinde gerçekleştirilen Kamu İç Denetçi Sertifika Sınavının soru kitapçığı, cevap anahtarı ve başvurana ait cevap kâğıdının onaylı örnekleri ile başvuranın itirazı üzerine Sınav
Komisyonunca yapılan yeniden değerlendirmeye ilişkin bilgi ve belgeler ile sonuca ilişkin bilimsel verilere dayalı gerekçeler talep edilmiştir.
11. Hazine ve Maliye Bakanlığı İDKK tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 06/12/2019 tarihli yazı ve ekleri incelendiğinde; başvuranın iptalini talep ettiği sınav sorularının Birinci
Bölümünün 10. sorusu, İkinci Bölümün 6, 12 ve 20. soruları, Üçüncü Bölümün 19. sorusu, Dördüncü Bölümünün 3, 18 ve 24. soruların aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.
“10.“İç Kontrol” sistemine yönelik olarak aşağıda ifade edilen hususlardan hangisi doğru değildir?
a) İç kontrol anlık bir olay değil devam eden bir süreçtir.
b) İç kontrolden sağlanacak güvence mutlak değil makul bir güvencedir.
c) İç kontrol sistemi politika ve prosedürleri mutlaka yazılı olarak dokümante edilmiş olmalıdır.
d) İç kontrolde en önemli/kilit unsur insandır.
e) Üst düzey yöneticiler iç kontrolün etkilerini sınırlandırabilme veya aşabilme gücüne sahiptir.
Cevap Anahtarına Göre Doğru Cevap: C
6. Aşağıdakilerden hangisi güvence görevlerinin yürütülmesi sırasında azami mesleki özen ve dikkat zorunluluğu kapsamında dikkate alınması gereken hususlardan biri değildir?
a) Kurumsal yönetim, risk yönetimi ve kontrol süreçlerinin etkililiği ve yeterliliği b) Kilit bilgi teknolojisi riskleri ve kontrolleriyle ilgili yeterli bilgiye sahip olma e) Güvence görevinin potansiyel faydalarına karşı maliyeti d) Önemli hata, suiistimal veya aykırılıkların olma ihtimali e) Görevin amaçlarına ulaşmak için gereken çalışmanın kapsamı
Cevap Anahtarına Göre Doğru Cevap: B
12. Kamu İç Denetim Rehberi doğrultusunda denetim amaçları, denetim görevi sonucunda ulaşılmak istenen sonuçların denetim ekibi taralından belirlenmesi olarak tanımlanabilir.
Aşağıdakilerden hangisi bir denetim amacı olamaz?
a) Projelendirme çalışmalarının teknik şartname, iş programı ve diğer teknik esaslara uygun şekilde yürütüldüğünden emin olunması b) Envanter sayımı gerçekleştirilerek, fiili durum ile kayıtların karşılaştırılması e) Doğrudan temin ve ihale yoluyla mal alımı işlemlerinin etkili bir şekilde yürütülüp yürütülmediğinin belirlenmesi d) Doğrudan temin ve ihale yoluyla temin edilen varlıkların korunup korunmadığının belirlenmesi e) İşe alma sürecindeki kontrollerin etkililiği ve yeterliliğinin değerlendirilmesi
Cevap Anahtarına Göre Doğru Cevap: B
20. Bir kontrolün test edilmesi sırasında, örneklem büyüklüğüne ilişkin olarak aşağıdaki durumların hangisinde, iç denetçinin diğerlerinden farklı hareket etmesi beklenir?
a) Kontrolün, daha önce fark edilmeyen önemli hataları engellediğinin tespit edilmesi halinde b) Kontrolün iyi çalışmamasından kaynaklanacak eksikliklerin kabul edilebilir seviyede olması halinde c) Kontrolün işletilmesi ile ilgili, ana kütlede kabul edilebilir hata sayısının üzerinde hatalar ile karşılaşılması halinde d) Denetim görevinin kritik hususları içermesi ve daha fazla güvenceye ihtiyaç duyulması halinde e) Kontrolün işletilmemesinin olumsuz etkilerinin beklenenden daha yüksek olduğunun anlaşılması halinde
Cevap Anahtarına Göre Doğru Cevap: B
19. Pınar Limited Şirketince yaptırılan bina, ilköğretim binası olarak kullanılmak şartı ile hazineye devredilmiştir. Okulun binası için 400.000.-TL ve arsa bedeli için ise 100.000.-TL değer tespit edilmiştir. Yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
a)
252 Binalar H. 500.000
480 Gelecek Yıllara Ait 500.000
Gelirler H.
b)
250 Arsa ve Araziler H. 100.000
252 Binalar H. 400.000
480 Gelecek Yıllara Ait 500.000
Gelirler H.
c)
250 Arsa ve Araziler H. 500.000
480 Gelecek Yıllara Ait 500.000
Gelirler H.
d)
250 Arsa ve Araziler H. 100.000
252 Binalar H. 400.000
500 Net Değer H. 500.000
e)
250 Arsa ve Araziler H. 500.000
500 Net Değer H. 500.000
Cevap Anahtarına Göre Doğru Cevap: B
3. 1982 Anayasasına göre, Cumhurbaşkanının yetkileriyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
a) Kanunları tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.
b) Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
c) Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ve bakanlar kuruluna aittir.
d) Kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilir.
e) Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunar.
Cevap Anahtarına Göre Doğru Cevap: C
18. Aşağıda belirtilen unsurlardan hangisi 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun
“Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde belirtilen “İhale” tanımı içinde yer alan unsurlardan biri değildir?
a) En uygun bedelin belirlenmesi b) Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinden oluşması c) İhaleye konu alımın veya işin, istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığının gösterilmesi d) İhaleye konu alımın veya işin ihale yetkilisince onaylanmış olması e) Sürecin sözleşmenin imzalanması ile tamamlanması
Cevap Anahtarına Göre Doğru Cevap: A
24. Bir taşınmaz üzerinde diğer bir taşınmaz lehine konulmuş bir yük olup, yüklü taşınmazın malikini mülkiyet hakkının sağladığı bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya veya yararlanan taşınmaz malikinin yüklü taşınmazı belirli şekilde kullanmasına katlanmaya mecbur kılar.
Yukarıdaki tanım, aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
a) Taşınmaz yükü b) Sınırlı ayni hak c) İntifa hakkı d) İrtifak hakkı e) Mülkiyet hakkı
Cevap Anahtarına Göre Doğru Cevap: D ” 12. Yukarıdaki soruların sınav cevap anahtarı, Sınav Komisyonunun başvuranın itirazına ilişkin değerlendirmeleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı İDKK’nın yazısındaki açıklamaları ve soru içeriklerinin konuyla ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmesi neticesinde itiraz edilen soruların çoğunun ilgili mevzuatlarda açıkça yerlerinin bulunduğu geriye kalan soruların ise herhangi bir şüpheye mahal vermeyecek açıklıkta olduğu,
12.1. Konuyla ilgili mevzuat hükümleri uyarınca başvuranın sınavda başarılı sayılabilmesi için her bölümden en az 60 puan alması gerektiği, ancak ikinci bölümden 52 puan aldığı için sınavdan başarısız sayıldığı, başvuranın şikâyet konusu sınava yapmış olduğu itiraz kapsamında sınav komisyonu tarafından daha önce hazırlanmış cevap anahtarı dikkate alınarak, objektif ölçme ve değerlendirme kurallarına uygun bir şekilde itirazının incelendiği ve başvuranın sınav sonucunda değişikliğe gerek olmadığının gerekçeleriyle birlikte başvurana bildirildiği,
anlaşıldığından, tüm bu açıklamalar çerçevesinde başvuranın itiraz ettiği sınav sorularının iptaline gerek bulunmadığı değerlendirilmektedir.
12.2. Somut olaya konu talebin anılan düzenlemelere uygun şekilde değerlendirildiği, Kurulun başvurana karşı her adaya işletmiş olduğu mevzuat dahilindeki itiraz sürecini tatbik ettiği, ayrıca başvuranın sınav kağıdının objektif kriterlere uygun değerlendirildiği anlaşılmakla
Kurulun kendisine verilen yetkiyi tarafsız olarak kullandığı görülmüş, başvuranın sınavında aldığı nota ilişkin işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
13. Sonuç olarak, Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın iptalini talep ettiği sorular incelendiğinde bunların mevzuatta açıkça yerinin bulunduğu tespit edildiğinden ayrıca diğer soruların cevaplarının doğruluğunun açıkça anlaşılmasının mümkün olduğu, sorulan sorulara verilmesi beklenen cevapların ve başvuranın verdiği cevapların bilimsel bir yaklaşımla ortaya konulduğu, böylelikle nesnel bir değerlendirmenin dışına çıkılmadığı değerlendirilerek başvuranın bahse konu sınav sorularının iptali talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin “başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve Hazine ve Maliye Bakanlığı İç Denetim Koordinasyon Kuruluna tebliğ edilmesine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi