|
ÖZET: Bu karar, kamu idarelerinin gelir vergisi tevkifatına ilişkin yükümlülüklerini ele almaktadır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 65. maddesi, serbest meslek kazancının tanımını yaparak, bu tür faaliyetlerin şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayandığını belirtmektedir. Ayrıca, 94. madde uyarınca, kamu idareleri ve diğer kurumların, serbest meslek erbabına yapılan ödemelerden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapma zorunluluğu bulunmaktadır.
İl Özel İdaresi tarafından etüt, plan-proje, danışmanlık ve denetim hizmetleri için yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması, toplam kamu zararına yol açmıştır. Sorumlular, tevkifatın tahsil edildiğini ve vergi dairesine beyan edildiğini savunmuşlardır. Ancak, yapılan değerlendirmede, kamu zararının bir kısmı için ilişilecek bir husus bulunmadığı, diğer kısmının ise sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme olarak ödettirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, kamu zararının tamamının tahsil edildiği anlaşıldığından, ilişik kalınmasına karar verilmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin vergi yükümlülüklerine riayet etmesinin önemini vurgulamaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Özel İdareler |
| Yılı | 2013 |
| Dairesi | 1 |
| Karar No | 10393 |
| İlam No | 81 |
| Tutanak Tarihi | 9.12.2014 |
| Kararın Konusu | Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar |
Gelir Vergisi
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Serbest Meslek Kazancının Tarifi” başlıklı 65 inci maddesinde; “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.
Tahkim işleri dolayısıyla hakemlerin aldıkları ücretler ile kolektif, adi komandit ve adi şirketler tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti neticesinde doğan kazançlar da, serbest meslek kazancıdır.” denilmektedir.
Bu tanımdan anlaşılacağı üzere; bir faaliyetin serbest meslek faaliyeti olup olmadığı, faaliyetin sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanması bir işverene bağlı olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması, devamlı olması unsurlarını taşıyıp taşımadığına bağlı bulunmaktadır.
“Vergi Tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesinde ise; “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,
2. Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere (…) serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç);
a) 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden,
b) Diğerlerinden %20
hükmü yer almaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri gereğince İl Özel İdaresince etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetler için ödenen tutarlardan %20 oranında Gelir Vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
Sorumlular savunmalarında, … tarih ve … nolu fatura ile … tarih ve … nolu faturaya ait Gelir Vergisi tevkifatının tahsil edildiğini, … tarih ve … nolu faturaya ait Gelir Vergisinin yüklenici tarafından geçici vergi döneminde vergi dairesine beyan edilerek ödendiğini ifade etmişlerdir.
Bu itibarla, İl Özel İdaresince etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim vb. gibi hizmetler için ödenen tutarlardan gelir vergisi tevkifatı yapılmaması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının;
… TL’si için savunmada belirtilen gerekçelerle kamu zararı oluşmadığından, ilişilecek bir husus bulunmadığına,
… TL’sinin sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme olarak ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, kamu zararının tamamının tahsil edilmiş olduğu anlaşıldığından ilişik kalmadığına, oy birliğiyle,