Kamu İhale Kurulu’nun itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine ilişkin kararları idari işlem niteliğinde midir (KİK)

Çorum L Tipi Kapalı Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından yapılan 2023/1235207 ihale kayıt numaralı “2024 Yılı (01/01/2024 – 31/12/2024 Tarihleri Arasında)Alımı Yapılacak Olan 35 Kalem Temizlik Malzemesi Alımı” ihalesine ilişkin olarak Üreten Temizlik İnşaat Kimya Gıda Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 04.01.2024 tarihli ve 2024/UM.II-31 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Davacı Üreten Tem. İnş. Kim. Gıda Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 25. İdare Mahkemesinin 22.02.2024 tarihli E: 2024/147, K: 2024/219 sayılı kararında “Bakılan uyuşmazlıkta, davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunda yer alan ihaleninüzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığıiddiasının yerinde olduğunun dava konusu işlemde açıkça belirtildiği, her ne kadar davacışirketin idarenin aşırı düşük olarak belirlediği teklifi şikayet başvurusu üzerine aşırı düşükbulmamasının hukuka aykırı olduğu yönündeki diğer iddiasına ilişkin davalı idarece şikayetüzerine idarece alınan karardaki “teklifin aşırı düşük değerlendirilmediği” ifadesinin sehvenyer aldığı ve sonuca etkili olmadığı değerlendirmesinde bulunulması sonrasında davacışirketin bu iddiası yerinde olmadığından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. Maddesinin(j) fıkrasının 9. alt bendi uyarınca başvuru bedelinin iade edilmesinin mümkün olmadığınakarar verilmiş ise de, davacı şirket tarafından yapılan şikayet başvurunun reddine yönelikalınan kararda ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarakdeğerlendirilmediğinin belirtildiği, dava konusu kurul kararında bu ifadenin sehven yeraldığı değerlendirilmesinde bulunulduğu, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden buhususun sehven yazıldığı anlaşılmakta ise de, davacıdan bu hususun sehven yazıldığıdüşüncesinde olmasının veya sehven yazıldığını bilmesinin beklenmesinin hayatın olağanakışına aykırı olduğu davacının yaptığı şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin niteliğigereği idari bir işlem olduğu ve idari işlemlerin de hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı, bu açıdan bakıldığında da davacı işlemde yazan bir hususun sehven yazıldığının bilmesinin beklenmeyeceği, ayrıca ihaleyi yapan idarenin hatasından dolayı davacının bu hususa yönelik iddiasının haksız görülerek başvuru bedelinin iade edilmemesinin hakkaniyetle bağdaşmadığı açıktır.

Bu durumda, davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvuru sonucunda, davacının ilk iddiasının yerinde görülmediğine ve her iddiasında haklı çıkmaması nedeniyle başvuru bedelinin iade edilmeyeceğine ilişkin 04/01/2024 tarih ve 2024/UM.II-31 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, davacı şirket tarafından davalı idareye ödenen itirazen şikayet başvuru bedelinin (27.322,00 TL), Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 125. maddesi uyarınca dava tarihi olan 22.01.2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacı şirkete ödenmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle “dava konusu işlemin iptaline, 27.322,00 TL itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi talebinin kabulü ile itirazen şikayet başvurusu sırasında davacı şirket tarafından ödenen 27.322,00 TL başvuru bedelinin dava tarihi olan 22.01.2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine…” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 2024/UM.II-31 sayılı kararında yer alan “idarece şikayet üzerine alınan karardaki “teklifin aşırı düşük değerlendirilmediği” ifadesinin sehven yer aldığı ve sonuca etkili olmadığı anlaşılmıştır.” ibaresi ile “başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı” değerlendirmesini içeren kısmının iptaline,

2)Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibi tarafından ödenen 27.322,00 TL itirazen şikayet başvuru bedelinin dava tarihi olan 22.01.2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte başvuru sahibine ödenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.