ÖZET: Danıştay, 2004/273 E. ve 2004/262 K. sayılı kararında, kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirme programına alınmasının ardından, bu teşebbüslerin genel müdürü ve yönetim kurulu üyeleri hakkında 4483 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanamayacağına hükmetmiştir. Kararda, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11/d maddesi uyarınca, bu kişilerin görevlerini icra sırasında işledikleri suçlardan dolayı yargılanmalarının ilgili bakanın iznine bağlı olduğu belirtilmiştir. Ancak, 4046 sayılı Kanun’un 37/a maddesi gereğince özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların özel hukuk hükümlerine tabi olduğu ve bu durumun 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin uygulanmasını engellediği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, … Genel Müdürlüğü’nün özelleştirme kapsamına alınması nedeniyle, genel müdür ve yönetim kurulu üyeleri hakkında 2002 yılındaki eylemleri dolayısıyla 4483 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması mümkün görülmemiştir. Bu nedenle, yetkili merci kararının … Genel Müdürü’ne ilişkin kısmı kaldırılmış ve dosyanın gereği için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmiştir. Bu durum, özelleştirme sürecinin hukuki çerçevesini ve kamu görevlilerinin yargılanma süreçlerini etkilemektedir.

1. Daire         2004/273 E.  ,  2004/262 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
BİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2004/273
Karar No : 2004/262

K A R A R

Hakkında Soruşturma İzni İstenenler :1- … – … İşletmeleri Genel Müdürü
2- … – ” ” ” Müdürlüğü Yönetim Kurulu Üyesi
3- … – ” ” ” ” ” ” “
4- … – ” ” ” ” ” ” “
5- … – ” ” ” ” ” ” ”
6- … – ” ” ” ” ” ” “
7- … – ” ” ” ” ” ” ”
8- … – ” ” ” ” ” ” “

Soruşturulacak Eylemler :1- … ürünlerini pazarlayan … firmasının, … Ürünleri Toptan Satıcılığı Hakkında Yönetmeliğe aykırı davranmasına karşın sözleşmesini yenilemek
2- … firmasının Avcılar, Bakırköy, Eyüp ve Fatih İlçelerinde toptan satıcılık sözleşmelerinin uzatılmamasına ilişkin Pazarlama ve Dağıtım Müessesesi Müdürlüğü Yönetim Komitesinin 14.5.2002 tarih ve 129 sayılı kararını Kurul karar defterine işletmemek
3- … firmasının Beşiktaş, Şişli ve Zeytinburnu İlçelerinde toptan satıcılık sözleşmelerinin yenilenmemesi yönündeki Pazarlama ve Dağıtım Müessesesi Müdürlüğü yazısının yönetim kurulunda görüşülmesini engellemek suretiyle sözleşmesini yenilemek

İtiraz Edilen Karar :Maliye Bakanın 3.6.2004 günlü ve … sayılı … hakkında soruşturma izni verilmesine diğer görevliler hakkında soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı

Karara İtiraz Eden : …

Eylem Tarihi : 2002 yılı
Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 15.7.2004 günlü, … sayılı yazısı ile gönderilen dosya, Maliye Bakanının 3.6.2004 günlü, … sayılı kararı hakkında soruşturma izni verilen …’ın bu karara itirazı, Tetkik Hakimi …’in açıklamaları dinlendikten sonra, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi,

Gereği Görüşülüp Düşünüldü :
399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11/d maddesinde, teşebbüs genel müdürü ve yönetim kurulu üyelerinin görevlerini icra sırasında işledikleri suçlarından dolayı yargılanmaları, ilgili bakanın iznine bağlı olup; bu konuda Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlemesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 37/a maddesinde ise bu kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşların özel hukuk hükümlerine tabi olduğu, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu kanuna aykırı hükümlerin ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hükümlere göre kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirme programına alınması durumunda, bunlar hakkında 233 sayılı kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin uygulanmayacak olması dolayısıyla 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11/d maddesinin de uygulanmasına olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda kamu iktisadi kuruluşu olan … Genel Müdürlüğü, 6.2.2001 günlü ve 24310 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alındığından bu Kuruluşun genel müdürü ile yönetim kurulu üyeleri hakkında 2002 yılındaki eylemleri nedeniyle 4483 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığından yetkili merci kararının … Genel Müdürü …’a ilişkin kısmının bu nedenle kaldırılmasına, dosyanın gereği için … Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ve kararın birer örneğinin Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile itiraz edene tebliğine 11.10.2004 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. Karar No : 2004/262 hangi konuda alınmıştır?
Cevap: Hakkında Soruşturma İzni İstenenler için verilmiştir.

2. Bu kararın esas konusu, ne hakkında soruşturma izni istendiğiyle ilgiliyse ne gibi bir soruşturma izni verilmişti?
Cevap: Maliye Bakanının 3.6.2004 günlü ve … sayılı … hakkında soruşturma izni verilmesine diğer görevliler hakkında soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı

3. Tetkik Hakimi …’in açıklamaları dinlendikten sonra, dosya, hangi kanun uyarınca incelendi?
Cevap: 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun

4. Bu kararda adı geçen Genel Müdürü ile Yönetim Kurulu Üyelerine ne gibi bir suçtan yargılamaları gerekiyordu?
Cevap: Teşebbüs genel müdürü ve yönetim kurulu üyelerinin görevlerini icra sırasında işledikleri suçlarından dolayı

5. Genel Müdürü … ile Yönetim Kurulu Üyeleri hakkında hangi kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği soruldu ise ne denli bir cevap alındı?
Cevap: Bu konuda Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş

6. 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlemesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 37/a maddesinde ne denli bir hüküm yer alıyordu?
Cevap: Bu kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşların özel hukuk hükümlerine tabi olduğu

7. Teşekküzden önce Genel Müdürlüğü, hangi yılındaki Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alındığı soruldu?
Cevap: 2001 yılında ki Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmıştır.

8. Bu kararın gereği görülmüş ve düşünülünce, dosyanın hangi mercie gönderilmesi gerektiği soruldu ise ne denli bir cevap alındı?
Cevap: Dosyanın gereği için … Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine uygun görüşe alınmıştır.