| ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın lojmana yaptığı masraflar için talep ettiği ödemelerin reddedilmesine ilişkin önemli bir değerlendirme yapmıştır. Kamu Konutları Yönetmeliği’nin 26. maddesi, konutta oturanların, kurumlarının muvafakatini almadan gerçekleştirdikleri onarım giderlerinin ödenmeyeceğini açıkça belirtmektedir. İdarenin, başvuranın bu konuda herhangi bir bildirim veya talebinin bulunmadığını ifade etmesi, başvurunun hukuka aykırı olduğu sonucunu doğurmaktadır. Bu çerçevede, başvuranın talebinin reddi, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun kabul edilemez olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, kamu idarelerinin, çalışanlarının yaptığı masraflar konusunda belirli kurallara ve prosedürlere tabi olduğunu göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/55192-S.20.60208
BAŞVURU NO : 2020/931
KARAR TARİHİ : 22/06/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
Kamu konutundan tahliye edilme işlemi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 15/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle: Nevşehir Hacıbektaş Veli Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak 10 yıldır
çalıştığını, 2017 yılının eylül ayında rektör danışmanı sıfatı ile lojmana yerleştiğini, rektör danışmanlığı 10 gün sonra son bulduğu halde o sırada Hacıbektaş MYO Müdürü olarak görev yaptığından lojmanda kalmaya devam ettiğini, daha sonra bu görevden istifa ettiğini, fakat lojmanda kalmaya devam ettiğini, lojmana çeşitli masraflar yaptığını, 5 yıl dolmadan lojmandan çıkarılmaya çalışıldığını, lojman tahsisinin sıra tahsisliye çevrilebileceğini, Kamu
Konutları Yönetmeliğine göre ‘öğretim görevlisinin görev süresi boyunca lojmanda kalacak personel arasında sayıldığını lojman başvurusunun alınarak değerlendirilmesini ve lojmandan çıkarılma işleminden vazgeçilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Bilgi belge ve görüş talebimiz üzerine Nevşehir Hacıbektaş Veli Üniversitesi
Rektörlüğünün 06/05/2020 tarih ve sayılı yazısında özetle;
2.1) “ (başvuran) Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesinde öğretim görevlisi
olarak görev yapmaktadır. 25/12/2013 tarihinde lojman tahsisi için Üniversitemize başvuru yapmış, o tarihte sahip olduğu 57,29 puan ile yerleştirme listesinde 81 inci sırada yer almış ve lojmana yerleşememiştir. Daha sonra 11/09/2017 tarihinde rektör danışmam olarak görevlendirilen yeterli puanı olmadığı için herhangi bir lojman başvurusu yapmadığı halde, “Konut Tahsis Yönergesi” 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrası gereğince rektör danışmam konutu olarak ayrılan konutlardan biri, görevlendirilmesinden 7 gün sonra, 18/09/2017 tarihinde tahsis edilmiştir. Kendisine danışman sıfatıyla lojman tahsis edildikten
11 gün sonra da 29/09/2017 tarihinde rektör danışmanlığı görevinden alınmıştır. Normal
6) 23/09/1984 Tarih ve 18524 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Konutları
Yönetmeliğinin ilgili maddeleri;
6.1) Görev Tahsisli Konutların Tahsis Şekli başlıklı 8 inci maddesinde; Görev
tahsisli konutlar, Yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetvelde belirtilenlere, cetveldeki sıraya göre, yetkili konut dağıtım komisyonu tarafından tahsis edilir. Ancak (3) sayılı cetvelde gösterilen makam ve rütbe sahiplerine tahsiste ayrıca tahsis kararı alınmaz, atama kararı aynı zamanda tahsis kararını da kapsar. Merkezde görevli personele merkez konut dağıtım komisyonunca, görev tahsisli konut tahsisi yapılır.
…
Görev tahsisli konutta oturmakta iken görev unvanı değişen personelin yeni görevi, Yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetvelde gösterilmiş ise, kendisi için tekrar tahsis kararı alınmaz.
Atanma kararı, son duruma göre konut tahsis kararı yerine geçer.
6.2) Sıra Tahsisli Konutların Tahsis Şekli başlıklı 9 uncu maddesinde; “Sıra tahsisli
konutlar, Yönetmeliğe ekli (4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak konut dağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edilir. Hak sahiplerinin puanlarının eşit olması halinde, hizmet süresi fazla olana, hizmet süresi de eşit ise, yetkili ev dağıtım komisyonunca ad çekme yoluyla, konut tahsis edilir.”
6.3) Beyannamedeki Değişiklikler başlıklı 15 inci maddesinde; Konut tahsis
talebinde bulunan personelin durumunda bir değişiklik olduğu takdirde bu değişiklik tarihinden itibaren en geç bir ay içinde, değişikliği gösteren belgeler ile birlikte ek bir beyanname ile ilgili amire bildirilir.
6.4) Konutlarda Oturma Süreleri başlıklı 20 nci maddesinde; Özel, görev ve hizmet
tahsisli konutlarda, tahsise esas olan görev veya hizmetin devamı süresince oturulabilir.
(Değişik: 15/1/1991-91/1391 K.) Sıra tahsisli konutlarda ise oturma süresi beş yıldır.
Ancak, a) Bu sürenin tamamlanmasından sonra, konuttan yararlanacak başka personelin olmaması halinde, belli bir süre verilmeksizin ve şartlı olarak konutta oturmaya devam edilmesine izin verilebilir.
b) Konuta girmek için sıra bekleyen bulunduğu takdirde, beş yıldan fazla oturma süresi en fazla olandan başlamak üzere, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde konut boşaltılır.
c) (Değişik: 30/6/1992-92/3245 K.) Görevi gereği hizmet veya görev tahsisli konut tahsis edilenler, bu görevlerinden ayrıldıkları takdirde, kendilerine yapılacak tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde konut boşaltılır. Bunlara Yönetmelik hükümleri çerçevesinde sıra tahsisli konut tahsis edilir.
…
6.5) Kurum ve Kuruluşlarca Karşılanacak İşletme, Bakım ve Onarım Giderleri
başlıklı 26 ncı maddesinin son fıkrasında; “Konutta oturanların kurumlarının muvafakatini almadan yaptıkları onarım giderleri ödenmez.”
6.6) Konuttan Çıkma başlıklı 33 üncü maddesinde; Bu Yönetmelik kapsamına giren;
a) (Değişik: 1/9/1986-86/10974) Özel tahsisli, görev tahsisli veya hizmet tahsisli konutlarda oturanlar; tahsise esas görevin son bulduğu tarihten itibaren iki ay; başka kurumda aynı veya eşdeğer bir göreve nakledilenler en geç altı ay içerisinde konutları boşaltmak zorundadırlar.”
7) Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Konut Tahsis Yönergesinin İlgili Hükümleri
7.1) Amaç başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönergenin amacı, Nevşehir Hacı Bektaş
Veli Üniversitesi personelinin yararlanacağı konutların tahsisi ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.”
7.2) Konut Türleri başlıklı 5 inci maddesinde; Kapsamda belirtilen konutlar
aşağıdaki gruplara ayrılmıştır: a) Görev Tahsisli Konutlar Kamu Konutları Yönetmeliğinin 6.
maddesinin 3. fıkrasına istinaden kamu konutlarının görev unvan gruplarına göre ne miktarda veya hangi oranda tahsis edileceği yetkili makamca tespit edileceğinden ve yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetvelin birinci fıkrasında bu cetvelde sayılan görev unvanlarına eş değerde ve en altta belirtilen görev unvanından aşağı inilmemek üzere görev tahsisli konut tahsis edilecek ek görev unvanları tespit edileceğinden; kurumumuzun, bu cetveldeki görev unvanları sırası, hiyerarşi ve görevin önem derecesi esas alınarak görev tahsisli konut tahsis edilecek görev unvanları aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
7.3) Görev Tahsisli Konutların Yeterli Sayıda Olmaması başlıklı 6 ncı maddesinde;
Bu Yönergenin 5 inci maddesinin (a) bendi kapsamındaki konutlar, Yönetmeliğin 8 inci maddesinin, Ek-2 sayılı cetvelinde belirtilen “III üncü Grup”taki Görev Tahsisli Konutlardır.
Bu konutların sayısının, talep eden personelin ihtiyacını karşılayamayacak olması durumunda, Yönetmeliğin 8 inci maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca görev tahsisli konutlar için “sıra tahsisli” konutlarda uygulanan yöntem aynen uygulanır. Akademik personel ile idari personel, ayrı puanlama listelerine göre sıralanır.
7.4) Konutlarda Oturma Süreleri başlıklı 12 nci maddesinde; Görev tahsisli
konutlarda, 7. Maddenin 2. Fıkrasına istinaden yapılan tahsisler hariç olmak üzere, oturma süresi 5 yıldır. Ancak aynı veya daha yüksek görev unvanına sahip olup konut talebinde bulunan personel çıkmadığı sürece konutta oturulmaya devam edilebilir. Ayrıca Rektör, Rektör
Yardımcıları, Dekanlar, Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcısına tahsis edilen konutlarda, tahsise esas olan görevin devamı süresince “görev tahsisli” olarak konutta oturulabilir.
Görev tahsisli konutlarda tahsise esas olan görevin sona ermesi halinde 5 yıllık oturma süresi aranmaksızın ilgilinin konutta oturma durumu konut tahsis komisyonu tarafından
Yönerge doğrultusunda tekrar değerlendirilir.
7.5) Konutu Boşaltma ve Konuttan Çıkarılma başlıklı 14 üncü maddesinde; “Bu
Yönergenin 12 inci maddesi ile Yönetmeliğin 33 üncü maddesinde belirtilen süreler tamamlandığında ilgili kişiler konutları boşaltmak ve anahtarlarını Genel Sekreterliğe teslim etmek zorundadırlar…”
8) Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan ve 01/02/2012 tarihli ve 28191 sayılı Resmi
gazetede yayımlanan 339 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinde not olarak eklenen bölüm
“1- Malzemeler kullanım ömürleri sonunda yapılacak incelemeler neticesinde teknik personel tarafından tanzim edilecek rapora göre değiştirilir veya kullanıma devam edilir. 2- Kullanım ömrünü tamamlamış sorunlu malzemeler kullanıcı hatasından kaynaklanmaması ve yetkili personel tarafından teknik rapor düzenlenmesi şartıyla kamu idareleri sorumluluğunda onarılır veya değiştirilir…”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin
reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme:
10) Başvuran, Nevşehir Hacıbektaş Veli Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak 10 yıldır
çalıştığını, 2017 yılının eylül ayında Rektör Danışmanı sıfatı ile Lojmana yerleştiğini, rektör danışmanlığı 10 gün sonra son bulduğu halde o sırada Hacıbektaş MYO Müdürü olarak görev yaptığından lojmanda kalmaya devam ettiğini, daha sonra bu görevden istifa ettiğini, fakat lojmanda kalmaya devam ettiğini, lojmana çeşitli masraflar yaptığını, 5 yıl dolmadan lojmandan çıkarılmaya çalışıldığını, lojman tahsisinin sıra tahsisliye çevrilebileceğini, Kamu
Konutları Yönetmeliğine göre ‘öğretim görevlisinin görev süresi boyunca lojmanda kalacak personel arasında sayıldığını lojman başvurusunun alınarak değerlendirilmesini ve lojmandan çıkarılma işleminden vazgeçilmesini talep etmektedir.
11) İdarenin cevap yazısında, başvuranın Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesinde öğretim
görevlisi olarak görev yaptığı, 25/12/2013 tarihinde lojman tahsisi için Üniversiteye başvuru yaptığı, o tarihte sahip olduğu 57,29 puan ile yerleştirme listesinde 81 inci sırada yer aldığı ve lojmana yerleşemediği, daha sonra 11/09/2017 tarihinde rektör danışmanı olarak görevlendirilen başvurana, yeterli puanı olmadığı için herhangi bir lojman başvurusu yapmadığı halde, Konut Tahsis Yönergesinin 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrası gereğince rektör danışmanı konutu olarak ayrılan konutlardan birinin, görevlendirilmesinden 7 gün sonra, 18/09/2017 tarihinde tahsis edildiği, danışman sıfatıyla lojman tahsis edildikten 11 gün sonra da, başvuranın 29/09/2017 tarihinde rektör danışmanlığı görevinden alındığı, normal yerleştirme sistemine göre lojmana geçme imkânı bulunmayan başvuranın 20 günlüğüne rektör danışmanı yapıldığı ve kendisine lojman tahsis edildiği, 04/05/2020 tarihine göre Kamu Konutları Tahsis
Talep Beyannamesini doldurup lojman başvurusu yaptığı varsayılırsa; başvuranın lojman sıralamasının 30 ve puanının 84,23 olacağı, hâlihazırda başvuranın herhangi bir görev unvanı bulunmadığından oturmakta olduğu konutu boşaltması gerektiği, ayrıca, Üniversitenin lojmanlarında rektör danışmanı konutu olarak ayrılan konutların artık sıra tahsisli konut şekline dönüştürüldüğü ve tahsis için bekleyen personel bulunduğundan başvuranın lojmanı boşaltması gerektiği de bildirilmiştir.
12) Dosyanın incelenmesinden; Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesinde öğretim üyesi olan
başvuranın rektör danışmanlığı görevini yürütürken konut tahsis komisyonu kararıyla kendisine kamu konutu tahsis edildiği, daha sonra rektör danışmanı görevinin sona erdiği, Hacıbektaş
MYO Müdürü olarak çalışmaya devam ettiği, bu görevinin daha sonra sona erdiği, konut tahsis komisyonu başkanlığı kararıyla başvurandan lojmanı tahliye etmesinin istendiği, anlaşılmaktadır.
13) Kamu Konutları Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında yer alan “görev tahsisli
konutta oturmakta iken görev unvanı değişen personelin yeni görevi, Yönetmeliğe ekli (2) sayılı cetvelde gösterilmiş ise, kendisi için tekrar tahsis kararı alınmaz. Atanma kararı, son duruma göre konut tahsis kararı yerine geçer.” hükmünün söz konusu başvuruda uygulanıp uygulanamayacağının irdelenmesi gerekmektedir. Konu ile ilgili düzenlemelerin bir bütün olarak incelenmesinden; bu hükmün ancak yeterli sayıda görev tahsisli kamu konutu bulunması halinde uygulanabileceği, yeterli sayıda görev tahsisli kamu konutu bulunmayan hallerde ise ancak ilgilinin yeterli puana sahip olması kaydıyla uygulanmasının mümkün olduğu sonucuna varılmaktadır. Anılan hükmün, her halükârda mutlak olarak uygulanacağının kabulü, Yönetmeliğe göre daha öncelikli olan veya aynı seviyede olmakla birlikte puanı daha yüksek olanlar kamu konutundan yararlanamazken, öncelik sırasında sonra gelmesine veya puanı daha düşük olmasına rağmen sona eren görevi nedeniyle kendisine konut tahsis edilmiş olanların kamu konutunda oturmaya devam etmesi gibi hakkaniyete aykırı bir kısım neticelerin ortaya çıkmasına sebep olabilecektir. Puanları yeterli olmadığı halde bazı kişilere lojmanda oturma hakkı tanımanın doğru olmayacağı, sıralama ve tahsisin puana göre yapılmasının, objektif bir kriter olarak, hakkaniyete de uygun düşeceği açıktır. Ayrıca, tahsise esas görevin bitmiş olması ve yeterli sayıda görev tahsisli kamu konutu bulunmaması hallerinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında yer alan düzenlemenin uygulanamayacağı, bunun sonucu olarak görev tahsisli konutun tahliye edilmesi işleminde de hukuka aykırılık olamayacağı sonucuna varılmıştır.
14) Başvuranın lojmana yaptığı masraflara yönelik talebine gelince; Kamu Konutları
Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin son fıkrasında, konutta oturanların kurumların muvafakatini almadan yaptıkları onarım giderlerinin ödenmeyeceğinin kurala bağlandığı, (idarenin cevap yazısında başvuranın bir bildiriminin veya talebinin bulunmadığının bildirildiği) bu durumda ilgili mevzuata (yönetmelik ve Milli Emlak Genel Tebliği) göre işlem yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
15) Sonuç olarak; yukarıda belirtilen bilgi, belge ve hukuksal düzenlemeler çerçevesinde
yapılan incelemede, başvurunun haklı olduğuna dair bir sonuç ve kanaate ulaşılamamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme:
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderilmediği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili idarenin işlemleri yönünden Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Başvuranın talebinin içeriği, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve görüşler çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda yukarıda belirtilen gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE,
Kararın, Başvurana ve Nevşehir Hacıbektaş Veli Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine,