|
ÖZET: Başvuru, Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı Milli Savunma Üniversitesi’nde ikamet eden bir kişinin, konutundaki su tesisatı arızası nedeniyle yaptığı masrafın geri ödenmesi talebine ilişkindir. Başvuran, 12 Ekim 2023 tarihinde, konutundaki su tesisatında meydana gelen arıza için Lojman Yönetimi’ne başvurmuş, ancak yapılan onarımların yetersiz kalması üzerine kendi imkanlarıyla bir usta ile anlaşarak sorunu çözmüştür. Yaptığı 8.260 TL’lik masrafın geri ödenmesi için yaptığı başvurular ise olumsuz sonuçlanmıştır.
İdarenin açıklamalarında, başvuranın arıza kaydının ardından sıcak su hattında tadilat yapıldığı, ancak soğuk su hattının değiştirilmesi talebinin bütçe yetersizliği nedeniyle karşılanamadığı belirtilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, konutların bakım ve onarım giderlerinin hangi koşullarda karşılanacağına dair düzenlemeler bulunmaktadır. Başvuranın masrafının, kamu konutlarının bakım ve onarımına dair yönetmelik hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, 2024 yılı için planlanan “Blok Lojmanlarının Temiz Su Tesisatlarının Yenilenmesi” projesi kapsamında yeniden gözden geçirilerek, gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. Bu karar, ilgili idareye tebliğ edilerek, 30 gün içinde gerekli işlemlerin tamamlanması beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3350-S.24.5287
BAŞVURU NO : 2023/16410
KARAR TARİHİ : 25.03.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
MİLLİ SAVUNMA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Kamu konutunda su tesisatı arızasına yönelik yapılan giderin başvurana ödenmesi istemi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 12.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; Milli Savunma Bakanlığına bağlı Milli Savunma Üniversitesi
bünyesinde ikamet ettiği lojman dairesinde meydana gelen su tesisatı arızası için Blok Grupları Yönetim
Kurulu Başkanlığına (Lojman Yönetimi) arıza kaydı açtırdığını, arıza kaydı açtırdıktan sonra Lojman
Yönetim çalışanları ustalar tarafından yaklaşık 2 gün süren çalışmalar neticesinde işin kendilerini aştığını, kendi imkanları ile bu sorunu çözemeyeceklerini söylemeleri üzerine (20 yıllık su tesisatının çürüdüğü ve değiştirilmesinin mümkün olmadığının görülmesi üzerine) daireye Lojman Yönetim yetkilisi personel çağrıldığını, bundan sonraki sürecin nasıl işlemesi gerektiği konusunda kendisine danışıldığını, Lojman
Yönetim yetkilisi tarafından “yapacak bir şeyimiz yok, bu işi kendiniz halletmelisiniz” denildikten sonra
“8.260,00.-TL (KDV dahil)” bir usta ile anlaşarak Lojman Yönetiminin bilgisi dahilinde, sıcak/soğuk hattını duvar üstünden yeni hat çektirmek suretiyle problemi çözdürdüğünü, idare yaptığı masrafın tarafına ödenmesi için sonradan yaptığı tüm başvurularına olumlu bir yanıt verilmediğini belirtmektedir. Başvuran, ikamet ettiği kamu konutunda meydana gelen su tesisatı arızasına yönelik faturalı giderin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 23/10/2023 tarih ve sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden Millî
Savunma Bakanlığına bağlı Milli Savunma Üniversitesi Hukuk Müşavirliği tarafından Kurumumuza gönderilen 27/11/2023 tarih ve sayılı cevabi yazı eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın Hv. Per. Asb. Kd. Bçvş., olarak görev yaptığı, Lojmanlarında ikamet ettiği,
MSB Konut Yönergesi’nin Blok Grupları Yönetim Kurulunun görevlerini düzenleyen 42/1-(C) Bendinde; “Ortak yerler, malzeme ve tesislerin bakımı, korunması ile ortak hizmetlerin idaresini ve yürütülmesini, bunlardan doğacak masraflara konutta oturan personelin katılmasını karara bağlamak ya da bu hususta yönetici/yönetim kuruluna yetki vermek” şeklinde düzenlemeye yer verildiği,
2.2) Bununla birlikte, HKY 5-2 (B) İstihkam Yönergesinin 7’nci maddesinin (i) bendinin 1’inci fıkrasında;
“Bütçe Masraf Planı’na esas teşkil eden yıllık önceliklendirilmiş revize iş programları [ revize edilen lojman (konut) büyük onarım ihtiyaçları dahil] ana ast ve bağlı birlik komutanlıklarınca hazırlanarak önceliklendirilmiş revize teklifleri olarak 1 Kasım’a kadar Hv. K.K.lığına teklif edilir.” Şeklinde düzenlemeye yer verildiği,
2.3) Keza HKY 5-2 (B) İstihkam Yönergenin 9’uncu maddesinin (b) bendinde, lojmanların bakım ve
onarım ihtiyaçlarının giderilmesinde cari yıl bütçe imkanlarının kullanılmasının esas olduğunun düzenlendiği görülmekte olup aynı maddenin (c) bendinde, “Bütçe Kanunu uyarınca lojman ve konutların bakım ve onarımı için belirlenen parasal sınır uygulamasının esas alınacağı”, (ç) bendinde; “ lojmanların büyük bakım ve onarımlarının, Lojmanlar Ekonomik kodundan karşılanacağı”, (e) bendinde ise; “lojmanlara ait onarım ve yeni yapım ihtiyaçlarının birlik teklifleri de dikkate alınarak merkezi olarak planlanacağı ve planlamaya alınan projelerin Komuta Katının onayını müteakip ocak ayında uygulama emri ile birlikte yayımlanacağının” düzenlendiği,
2.4) Başvuru konusuna ilişkin yapılmış olan tüm yazışmaların Ek’te sunulduğu, başvurucu
’in 23/05/2023 tarihinde ikamet ettiği Lojmanlarındaki kamu konutunda sıcak su hattı için arıza kaydı açtırmasının ardından dairede çalışma başlatıldığı ve sıcak su hattının tadilatının yapıldığı ancak başvurucunun hali hazırda bölge açıkken arızalı olmayan soğuk su hattının da değiştirilmesi talebinde bulunması üzerine işlemin yapılamayacağının görevli personel tarafından başvurucuya bildirildiğinin anlaşıldığı,
2.5) Lojmanları, ’nci Blok, Numaralı dairede görülen soğuk su hattının mutfak ve banyo
bağlantısı için gerekli olan altyapı işlemlerinin Bütçe Masraf Planı (BMP) ve İnşaat Projesi (İMP) başlığı altında Hava Harp Okulu Komutanlığına teklif edildiği, ödenek yetersizliği nedeniyle çalışmaların devam etmekte olduğunun anlaşıldığı, netice itibarıyla Hava Harp Okulu Komutanlığının Lojman Yönetimi tarafından, başvurucunun ikamet ettiği Lojmanları ’nci Blok Numaralı alandaki hattın değiştirilmesi işleminin, Lojman Yönetim İmkanları dahilinde gerçekleştirilmesinin yukarıda yer verilen yönerge hükümleri kapsamında mümkün bulunmadığı ve oluşacak masraf tutarlarının lojman güzelleştirme aidatından karşılanmasının uygun olmadığının kanaatine ulaşıldığı,
2.6) Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu Komutanlığının 19/09/2023 tarih ve sayılı
yazısında; Blok Yönetim Kurulu Başkanlığınca arızaya müdahale ile ilgili olarak “yapılan işlemlerin, yapılmayan işlemlerin neler olduğu ve neden yapılmadığı” hususunda rapor verilmesinin istendiği, bu kapsamda;
2.6.1) Blok Grupları Yönetim ve Denetim Kurulu seçim konulu 21/11/2022 tarihinde gerçekleşen
toplantının 15. maddesine göre eski blokların temiz su hatlarının yenilenmesi hususunun Des. Hiz. K.lığı
Yapı ve Bkm.İşl.Bl.K.lığı ile yapılan koordine sonucunda yapılmasına karar verildiği,
2.6.2) Genel Kurul Toplantısında alınan kararla 3’üncü maddede yer alan TSK Konut Yönergesi ve Milli
Emlak Genel Tebliğinde belirlenmiş olan ve tamiratı daire sakinlerinin sorumluluğunda olan arızaların Blok
Grupları Yönetim Kurulu Başkanlığı tarafından yapılmaması için yetki alındığı, ayrıca Milli Emlak Genel
Tebliğinde (Sıra No:294) konutlarda oturanlarca karşılanacak giderlerin tebliğin ekinde belirtildiği,
2.6.3) Daire sakininin 23/05/2023 tarihinde ’nci Blok No: İç Kapı No:1 (Eski ’nci Blok No: yapmış
olduğu arıza kaydının ardından dairede çalışmayı başlatan görevli personelin sıcak su hattının değişimi arızasını tespit etmiş olup bu konuda çalışma başlatıldığı, daire içerisinde 1,5 (bir buçuk) gün çalışan görevlilerin kazılan bölgeyi kapatırken, daire sakininin arızası bulunmayan soğuk su hattını da değiştirmeyi talep ettiği, bu durumun da mümkün olmayacağı kendisine belirtildiğinde tamiratın durdurulmasını talep ettiği, Blok Grupları Yönetim Kurulu Başkanlığınca söz konusu arızanın sonlandırıldığı,
2.6.4) Daire sakininin Blok Grupları Yönetim Kurulu Başkanlığına dışardan firma talebinde bulunduğu,
daha önce yine bu işlemi kendi imkanları ile yaptırmış olan Yapı ve Bkm. İşl.Bl.K.lığında görevli Hv. İs.
Ütğm. Emrah İle görüştürüldüğü, ayrıca 2024 yılı İnşaat Programı (İNP) lojman bakım onarım yapım işlerine “18 Blok Lojmanlarının Temiz Su Tesisatlarının Yenilenmesi” işinin teklif edileceği, sonuç olarak daire sakinin arıza talebi Blok Grup Yönetim Kurulu Başkanlığınca giderilmiş olup, daire sakininin arızası bulunmayan soğuk su hattı değişimini de talep etmesi üzerine çalışma daire sakininin isteğiyle sonlandırıldığı, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Milli Emlak Genel
Müdürlüğü” başlıklı 101 inci maddesinde; “(1) Milli Emlak Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
…
d) Devlete ait konutları yönetmek ve kamu idarelerine ait konutların yönetimi konusundaki politikaların belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapmak, her yıl yurt içi ve yurtdışındaki kamu konutlarının kira ve yakıt bedelleri ile işletme, bakım ve onarım esaslarını tespit etmek,…”
6) 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nun,
6.1) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu konutlarının tahsis biçimi, oturma
süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ilişkin temel ilkeleri belirlemektir.”
6.2) “Kamu konut türleri ve konut tahsisi” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Kamu konutları, tahsis esasına
göre aşağıda belirtilen dört gruba ayrılır:
a) Özel tahsisli konutlar; yönetmelikte belirlenecek temsil özelliği olan makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen özel nitelikli konutlardır.
b) Görev tahsisli konutlar; yönetmelikte belirlenecek makam ve rütbe sahiplerine, görevlerinin önemi ve özelliği, yetki ve sorumlulukları gereğince tahsis edilen konutlardır.
c) Sıra tahsisli konutlar; hizmet süresi, daha önce kamu konutlarından yararlanma durumu ve süresi, çocuklarının ve bakmakla mükellef olduğu aile fertlerinin sayısı, aile fertlerinin gelir durumu, konuttan yararlanma için bekleme süresi, eşinin de bu Kanun kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışan personel olması gibi hususlar dikkate alınarak yönetmelikte belirlenecek puanlama esasına göre tahsis edilen konutlardır.
d) Hizmet tahsisli konutlar; hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi, meskün yerlerden uzak, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, ulaşım ve iskan imkanları kısıtlı yerlerde, normal çalışma saatleriyle sınırlandırılması kabil olmadan görev başında bulundurulması gerekli olan personel ve koruma görevlisi, makam şoförü, kapıcı, kaloriferci gibi personel için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi, tadil edilmiş veya edilmemiş karavan, kulübe ve benzeri konutlardır.
Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir.”
6.3) “Yönetmelik” başlıklı 11’inci maddesinde; “Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili usul ve
esaslar; Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlanır.”
7) 23.09.1984 tarihli ve 18524 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Konutları Yönetmeliği’nin;
7.1) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, 2946 sayılı Kamu Konutları
Kanununun 2 nci maddesinde belirtilen kurum personeline kamu konutlarının tahsis şekli, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ait usül, esas ve şartlar ile uygulamaya dair diğer hususları tesbit etmektir.”
7.2) “Kurum ve Kuruluşlarca Karşılanacak İşletme, Bakım ve Onarım Giderleri” başlıklı 26’ncı
maddesinde; “ a) Bu Yönetmeliğe göre, kamu konutu olarak ayrılan konutların;
1) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmayan kaloriferli konutların ısınma giderleri,
2) Borçlar Kanununun 258 nci maddesinde bahsi geçen ve konutların olağan kullanılmasından doğan
temizlik ve küçük onarım giderleri dışında kalan asansör, kalorifer, ana duvarlar, çatı, koridor gibi ortak yerlerin bakımı, korunması ve onarımı ile ilgili giderleri,
3) (Değişik: 1/9/1986-86/10974) Kalorifer, hidrofor ve asansör gibi ortak tesislerin elektrik ve işletme
giderleri,
4) Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren beş yılda bir boya (yağlı, plastik gibi) ve üç yılda bir badana
giderleri,
b) Özel tahsisli konutların ısınma, işletme, bakım ve onarım giderleri ile demirbaş eşya ve mefruşat giderleri ve konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, temizlik, telefon, kapıcı, ahçı, kaloriferci, bahçıvan ve benzeri giderleri, c) Görev tahsisli konutlardan (3) sayılı cetvelde belirtilen makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen konutların (a) bendinde belirtilen giderlerine ilave olarak, demirbaş eşya ve mefruşat giderlerinin tamamı ile konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz ve benzeri giderlerinin, konutun yüzyirmi metrekaresine isabet eden kısmından fazlası, Kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanır.
Konutta oturanlar, kurum ve kuruluşlara ait olup, yapılması uygun görülen onarımların yapılmasına engel olamazlar ve meşru bir mazeret olmadıkça tarihini erteleyemezler.
Konutta oturanların kurumlarının muvafakatını almadan yaptıkları onarım giderleri ödenmez.”
8) Millî Savunma Bakanlığı Konut Yönergesinde;
8.1) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Yönerge’nin amacı, Bakanlık kadro ve kuruluşunda yer
alan kurumlarda görevli personelin yararlanması için Bakanlıkça yaptırılan, satın alınan, kiralanan veya bu Bakanlığa tahsis edilen kamu konutlarının; puanlama, tahsis, konuttan çıkarılma ve konutların yönetimine ilişkin esasları belirlemektir.”
8.2) “Dayanak” başlıklı 2’inci maddesinde; “(1) Bu Yönerge 23/9/1984 tarihli ve 18524 sayılı Resmi
Gazetede sayılı Kamu Konutları Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak çıkarılmıştır.”
8.3) “Konutlarda oturanların uyması gereken esaslar” başlıklı 39’uncu maddesinde; “(1) Kendisine
konut tahsis edilen personel görev ve hastalık durumları hariç konutta oturmakla yükümlüdür. Konut sakinleri; a) Konutlar hakkında yürürlükteki mevzuatlara, emir ve talimatlar ile Genel Kurul ile Yönetim Kurulu kararlarına uymak, b) Diğer konut sakinlerinin huzur ve sükununu bozucu davranışlarda bulunmamak, işgal ettiği konutu iyi kullanmak, c) Genel ahlak değerlerini zedeleyici tutum ve davranışlarda bulunmamak, ç) Konutun bir bölümünde veya bahçede kümes yapmamak, ahır hayvanları ile kedi ve köpek beslememek, d) Konut içerisinde ve dışarısında değişiklik yapmamak, e) Mevcut plan dışında bahçe ve çamaşırlık kurmamak, f) Konutların mimari durumunda ve iç tesisatında değişiklik yapmamak, g) Konut tesisatını kapasitesi dışında kullanmamak, elektrik, havagazı, su, yakıt ve benzeri sarfiyatta azami derecede tasarruf etmek, ğ) Belediye genel nizamlarına uymak, h) Konut sakinleri ortak yer veya tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçmek veya kendi konutunun durumu dolayısıyla bunlardan faydalanmaya lüzum ve ihtiyaç bulunmadığını ileri sürmek suretiyle bu gider ve aidatları ödemekten kaçınmamak,
ı) Ortak kullanım yerlerinde mangal yakma, yemek pişirme, kömür ve odun yığma gibi diğer konut sakinlerini rahatsız edici işler yapmamak, i) Komşuları rahatsız edecek şekilde gürültü yapmamak, yüksek sesli cihazları çalıştırmamak, ses çıkaracak şekilde ayakkabılarla veya terlik takunya ile yürümemek, eşya yeri değiştirmemek, j) Üst kat balkonlarında aşağıdaki kiracıyı rahatsız edecek şekilde çiçek sulamamak, halı, kilim silkme, balkon yıkama gibi işleri yapmamak, balkonlara odun-kömür yığmamak, k) Kış mevsiminde soba borularını en az iki defa temizlemek, l) Konutların tamamını veya bir bölümünü başkasına devretmemek kiralamamak, m) Periyodik bakımlarda ıslaha muhtaç onarımı gerektiren yerleri göstermek, yapıya zararlı olacak arızaları zamanında ilgililere duyurmak, n) İhmal, dikkatsizlik ve kötü kullanma sonucu meydana gelen hasarı onarmak ya da onartmak, o) Blok Genel Kurulu ve Yönetim Kurulu kararını aynen kabul etmek ve uygulamak, ö) Bu Yönerge hükümlerinin uygulanmasında görevlilere yardımcı olmak, daire içerisinde yapılması gereken onarımlara müsaade etmek ve gerektiğinde alt veya üst kattaki onarım için kendi dairesinde yapılacak çalışmalara imkân vermek, p) Olağan veya olağanüstü konut toplantılarına katılmak, Genel Kurul ve Yönetim Kurulu kararlarına ve ortak hizmetlerin yürütülmesinde garnizon özel talimatına ve yetkililerce yapılacak bildirilere uymak, r) Gerek kendileri ve gerekse misafirleri, konut blok veya gruplarına giriş ve çıkışlarda, konut içerisinde etrafı rahatsız edecek davranışta bulunmamak, yüksek sesle konuşmamak zorundadırlar.”
8.4) “Blok Genel Kurulunun görevleri” başlıklı 42’inci maddesinde; “(1)
a) Yönetici/Yönetim kurulu ve denetçileri seçmek, b) Yönetici/Yönetim kurulunu ibra etmek, c) Ortak yerler, malzeme ve tesislerin bakımı, korunması ile ortak hizmetlerin idaresini ve yürütülmesini, bunlardan doğacak masraflara konutta oturan personelin katılmasını karara bağlamak, ya da bu hususta yönetici/yönetim kuruluna yetki vermek, ç) Ortak yerler, malzeme ve tesisler hakkında yapılan uygulamaların yürürlükteki mevzuatlar, emir ve talimatlar doğrultusunda yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek, d) Ortak hizmetlerin yürütülmesi hakkında lüzumlu kararları almaktır.”
9) 26.05.2005 tarihli ve 25824 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 294 Sıra No.lu Milli Emlak Genel
Tebliğinin,
9.1) “Konutta Oturanlar Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı 3.2’inci maddesinde; “Oturulan
süre içinde; a) Milli Emlak Genel Tebliğlerinde belirtilen istisnalar dışında, konutların ısınma giderleri,
b) Deprem nedeniyle güçlendirme çalışması yapılanlar ile uzun süreden beri onarım yapılamadığından boş bulunanlar hariç olmak üzere kamu konutlarının küçük bakım ve onarım giderleri, (EK:4)
c) Konutların aydınlatma, elektrik, su ve gaz giderleri, d) Milli Emlak Genel Tebliğlerinde belirtilen istisnalar dışında, ortak kullanım alanlarındaki aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderler, e) Ortak kullanım alanlarının küçük bakım ve onarımları, f) Konutun boşaltılması nedeniyle teslim sırasında konutta bulunan demirbaş eşya ve mefruşat listesinde idarece görülen eksikliklerin karşılanması veya kötü kullanılmasından doğan onarımlar, g) Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi ve benzerleri ile çeşitli ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderler, konutta oturanlar tarafından karşılanır.”
9.2) “Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı 3.3’üncü maddesinde;
Kamu konutu olarak tahsis tarihinden itibaren; a) Özel tahsisli konutların ısınma, işletme, bakım ve onarım giderleri ile demirbaş eşya ve mefruşat giderleri ve konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, temizlik, telefon, kapıcı, aşçı, kaloriferci, bahçıvan ve benzeri giderleri, b) Eşyalı görev tahsisli konutların demirbaş eşya ve mefruşat giderleri, c) Konutların, tahsis edilenlerce karşılanacak giderleri dışındaki esaslı bakım ve onarım giderleri,(EK:5)
d) İdarelerce inşa veya satın alma yoluyla edinilenler hariç olmak üzere; diğer yollarla edinilen kullanılmış konutlardan ilk defa kamu konutu olarak kullanılacak olanlardan onarıma ihtiyaç duyulan kamu konutlarının, bu Genel Tebliğin 3.2. bölümünde belirtilen hükümlere uyulmadan, söz konusu konutların kullanıma uygun duruma getirilmesi için yapılması gereken onarım giderleri, e) Konutların boş kaldığı süreler için ortak kullanım alanlarına ait giderler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından karşılanır.”
9.3) “Konutlarda Oturanlarca Karşılanacak Giderler” başlıklı EK:4’üncü maddesinde;
Sıra
Gider
No
1 Kırılan camların yenilenmesi,
Kapı, pencere ve camların bakım ve onarımı (kapı ve pencere kolları, fitilleri ve 2 kilitlerinin bakımı, onarımı ve yenilenmesi)
3 Süpürgelik ve alınlıkların onarımı,
4 Gömme dolap-vestiyer-elbise/yük dolabı türü ahşap malzemelerin onarımı,
5 Mutfak dolaplarının, tezgahının ve evyenin bakım ve onarımı,
6 Kornejlerin bakım, onarım ve yenilenmesi,
7 Zemin ve duvar seramik kaplamalarının onarımı,
8 PVC ve ahşap zemin döşemelerinin bakım ve onarımı,
9 Tuvalet taşının (alaturka ve alafranga) onarımı,
10 Taharet musluğu ve borusunun bakım, onarım ve yenilenmesi,
11 Klozet kapağının bakım, onarım ve yenilenmesi,
12 Rezervuar-sifon bakım, onarım ve yenilenmesi,
13 Su tesisatının bakımı,
14 Lavabo onarımı,
15 Lavabo sifonlarının bakım, onarım ve yenilenmesi,
16 Duş teknesi ve küvet onarımı,
17 Duşa kabin bakım, onarım ve yenilenmesi,
18 Banyo-lavabo/evye bataryalarının bakımı, onarımı ve arızalı olanların değiştirilmesi,
19 Çamaşır-bulaşık makinesi muslukları ve tekli muslukların bakımı- onarımı ve
değiştirilmesi
20 Duş spirali ve duş ahizesinin bakım, onarım ve yenilenmesi,
21 Termosifon, şofben, banyo kazanı bakım ve onarımı
22 Elektrik tesisatının bakımı,
23 Lamba anahtarları, priz grupları, sigorta ve lamba duylarının bakım, onarım ve
yenilenmesi,
24 Kapı zili bakım, onarım ve yenilenmesi,
25 Aspiratör bakım ve onarımı,
26 Boya ve badana yapılması, (kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılanlar hariç
olmak üzere)
27 Konutların aydınlatma, elektrik, su ve gaz giderleri,
28 Binalara ait ortak kullanım alanlarının aydınlatma, elektrik, su ve gaz, otomat vb.
giderleri,
29 Binalara ait ortak kullanım alanlarının ve malzemelerinin bakım ve onarım giderleri,
30 Binaların kanalizasyon hatlarının bakımı ve tıkalı hatların açtırılması,
31 Hidrofor ve tesisatının bakım ve onarımları,
32 Asansör bakımı (periyodik bakım giderleri) ve küçük onarımı
33 Konutun boşaltılması nedeniyle teslim sırasında konutta bulunan demirbaş eşya ve
mefruşat listesinde idarece görülen eksiklerin karşılanması veya kötü kullanılmasından doğan onarımlar,
34 Elektrik, doğalgaz ve su sayaçlarının bakım ve onarımları,
35 Kalorifer kazanları ve ısıtma sistemlerinin; basınç testleri, baca gazı analizleri, küçük
onarımları ile brülör bakım ve onarımları,
36 Kalorifer kazanları ve ısıtma sistemlerinin ömrünün uzatılması ve korunması
maksadıyla kimyasal ve koruyucu malzemenin temini,
37 Boylerlerin bakım ve onarımı
38 Sığınak ve eşya depolarının bakım ve onarımları,
39 (Mülga satır:28.06.2016-29756 S. R.G.Tebliğ-Sıra No:370-1. md.)
40 Çatı arası temizliklerinin yapılması,
41 Baca temizliği yapılması,
9.4) “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Karşılanacak Giderler” başlıklı EK:5’inci maddesinde;
Sıra Kullanım
Gider
No Ömrü
… … …
8 Esaslı temiz su tesisatı arızalarının onarımı ve yenilenmesi –
… … …
Kullanım ömrünü tamamlamış termosifon-şofben, kombi ve banyo kazanı yenilenmesi 10 a. Termosifon
12 10
b. Şofben 10 c. Banyo kazanı d. Kombi 15
… … …
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin
konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar
Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Bir numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verildiği üzere başvuran; ikamet ettiği kamu konutunda
meydana gelen su tesisatı arızasına yönelik faturalı giderin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
12) Dosya kapsamında yapılan incelemede idareden gelen bilgi ve belgelerden; başvuranın 23/05/2023
tarihinde ikamet ettiği Lojmanlarındaki kamu konutunda sıcak su hattı için arıza kaydı açtırmasının ardından dairede çalışma başlatıldığı ve sıcak su hattının tadilatının yapıldığı ancak soğuk su hattının değiştirilmediği, ilgili dairede görülen soğuk su hattının mutfak ve banyo bağlantısı için gerekli olan altyapı işlemlerinin Bütçe Masraf Planı (BMP) ve İnşaat Projesi (İMP) başlığı altında Hava Harp
Okulu Komutanlığına teklif edildiği, ödenek yetersizliği nedeniyle çalışmaların devam etmekte olduğunun anlaşıldığı, Hava Harp Okulu Komutanlığının Lojman Yönetimi tarafından, Lojmanları ’nci
Blok Numaralı alandaki hattın değiştirilmesi işleminin reddedildiği ancak 2024 yılı İnşaat Programı (İNP)
lojman bakım onarım yapım işlerine “18 Blok Lojmanlarının Temiz Su Tesisatlarının
Yenilenmesi” işinin teklif edileceği anlaşılmaktadır.
13) Millî Savunma Bakanlığına bağlı birimlerde kamu konutunda meydana gelen bakım onarım işlemleri,
Kamu Konutları Yönetmeliği ve Milli Savunma Bakanlığı Konut Yönergesi hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Anılan Yönetmeliğin 26’ncı maddesinde, kurum ve kuruluşlarca karşılanacak işletme, bakım ve onarım giderlerinin neler olduğuna yer verilmiş, buna göre elektrik, su, gaz ve benzeri giderlerin kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanacak giderler kapsamında olduğu ile konutta oturanların kurumlarının muvafakatını almadan yaptıkları onarım giderlerinin ödenmeyeceği belirtilmiştir.
14) Bununla birlikte devlete ait konutları yönetme ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait konutların yönetimi
konusundaki politikaları belirleme ve her yıl yurt içindeki ve yurt dışındaki kamu konutlarının kira ve yakıt bedelleri ile işletme, bakım ve onarım esaslarını tespit etme görevi 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereği Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Milli Emlak Genel Müdürlüğüne verilmiştir. Söz konusu
Kararname uyarınca uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla 26/05/2005 tarihli ve 25826 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 294 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde işlem yapılmasın uygun görüldüğü, anılan Tebliğde konutların, tahsis edilenlerce karşılanacak giderleri dışındaki esaslı bakım ve onarım giderlerinin, EK:5’de yer aldığı ve 8’inci sırada esaslı temiz su tesisatı arızalarının onarımı ve yenilenmesinin kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanacak giderler kapsamında olduğu hususuna değinilmiştir.
15) Başvuran ile idare arasında mevcut hukuki ilişkinin kamu konutunun kiralanması kapsamında olduğu,
üzerinde yapılan temiz su tadilat ve yenileme işlemlerinin 294 Sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinde Kamu
Konutlarının Bakım ve Onarımına dair düzenlemelere uygun olarak yerine getirilemediği anlaşılmaktadır.
Bu durumun başvuranın hatasından ve kastından kaynaklanmadığı, yapılan tadilat ve yenilemelerinin zorunluluk nedeniyle ve iyiniyetli olarak yapıldığı göz önüne alınarak, 8.260 TL olduğu belirtilen yapılan harcamanın tespit edilerek, yapılacak ödeme ya da mahsup işleminde göz önüne alınması gerektiği, yapılan düzenleme ve yeniliklerin ilgilinin tayin vs. gibi nedenlerle buradan ayrılması halinde de kamu konutu üzerinde kalacağı, bu nedenle yapılan masrafın bedelinin ilgiliye ödenmesinin hukukun ve hakkaniyetin bir gereği olduğu hususunun dikkate alınması gerekliliği değerlendirilmektedir.
16) Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat
ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuranın esaslı temiz (soğuk) su giderinin karşılanması talebinin, öncelikle
2024 yılı “ Blok Lojmanlarının Temiz Su Tesisatlarının Yenilenmesi” iş teklifi ve HKY 5-
2 (B) İstihkam Yönergesine göre bakım ve onarım ihtiyaçlarının giderilmesine müteakip ödeme ve mahsup
işlemlerinin bu kapsamda gerçekleştirilmesinin gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ; Başvuranın ikamet ettiği kamu konutunda meydana gelen su tesisatı arızasına yönelik faturalı gidere yapılabilecek ödeme ve mahsup işlemlerinin yeniden değerlendirilmesi ve gerekli işlemlerin tesisine ilişkin
MİLLİ SAVUNMA ÜNİVERSİTESİ HAVA HARP OKULU KOMUTANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA, MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve MİLLİ SAVUNMA
ÜNİVERSİTESİNE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca İdare tarafından bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi