Kamu kurumları diğer idarelerin açtığı ihalelere teklif verebilir mi (KİK)

Şikayetçi: ITM Dış Ticaret Ürt. ve Paz. Ltd. Şti., Cinnah Cad. 74/1 06690 Çankaya/ANKARA

İhaleyi yapan idare: Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Daire Başkanlığı, Dikmen Caddesi 89 06100 A. Ayrancı-Çankaya/ANKARA

Başvuru tarih ve sayısı: 27.10.2006 / 32670

Başvuruya konu ihale: 2006/128389 İhale Kayıt Numaralı “UV-IR Doküman İnceleme Cihazı Alımı” İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
16.11.2006 tarih ve 07.08.98.0165/2006-64E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Emniyet Genel Müdürlüğü’nce 15.09.2006 tarihinde Pazarlık Usulü (21/f) ile yapılan “UV-IR Doküman İnceleme Cihazı Alımı” ihalesine ilişkin olarak ITM Dış Ticaret Ürt. ve Paz. Ltd. Şti.’nin 22.09.2006 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.10.2006 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.10.2006 tarih ve 32670 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2006 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden; İhale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu saptandığından, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü üzerinde bırakıldığı, idari şartnamenin 15.1 maddesinde isteklilerden mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve Sanayi Odası veya Meslek Odası Belgesi istenildiği halde ihale üzerinde bırakılan firmanın bu belgeler yerine kuruluş ve yönetmeliğini sunduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın TÜBİTAK’a bağlı bir kuruluş olduğu ve tüzel kişiliğinin bulunmadığı, merkez adresin bulunduğu Kocaeli’deki Kocaeli Sanayi Odası ve Gebze Ticaret Odasında Enstitünün oda kaydının bulunmadığı, ihale üzerinde bırakılan firmanın idari şartnamenin 8 inci maddesinde sayılan adli sicil kaydı, iflas belgesi, vergi borcu olmadığına dair yazının ve diğer taahhüt edilen belgelerin nasıl sunulacağının ve değerlendirileceğinin bilinmediği iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin“Yeterlik Belgelerinin Hazırlanması ve Sunulmasına İlişkin Hususlar” bölümünün yeterlik başvurusu için gerekli belgelere ilişkin 15.1 maddesinde;“İsteklilerin aşağıda sayılan belgeleri yeterlik başvurusu kapsamında sunmaları gerekir:
b) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası veya Meslek Odası Belgesi;
1) Gerçek kişi olması halinde, ilk ilan/davet tarihinin veya son başvuru tarihinin içerisinde bulunduğu yılda alınmış ilgisine göre Ticaret ve/veya Sanayi Odasına veya ilgili Meslek Odasına kayıtlı olduğunu gösterir belge,
2) Tüzel kişi olması halinde, mevzuatı gereği tüzel kişiliğin siciline kayıtlı bulunduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odasından, ilk ilan/davet tarihinin veya son başvuru tarihinin içerisinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin sicile kayıtlı olduğuna dair belge,” düzenlemesi,
İdari şartnamenin 8 inci maddesinde;“Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler, bu durumlarının tespit edilmesi halinde, ihale dışı bırakılacaktır:
a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
c) Türkiye´nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.
d) Türkiye´nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.
e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.
f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu idare tarafından ispat edilen.
g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.
h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.
i) Şartnamenin 7 inci maddesinde ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.
j) Şartnamenin 9 uncu maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulunduğu tespit edilen.” düzenlemesi yer almaktadır.

15.09.2006 tarihli yeterlik başvurusu ve zarf açma belge kontrol tutanağında, TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü’nün mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası veya Meslek Odası Belgesinin mevcut olduğu görülmektedir.

Ancak ihale dosyasından, ihale üzerinde bırakılan TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü’nün idari şartnamenin 15.1 maddesinde yer alan düzenleme gereği istenen belge yerine Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanununu (TÜBİTAK) ve Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezi Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü Kuruluş ve İşletme Yönetmeliğini ,

ayrıca 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair beyanını sunduğu tespit edilmiştir.

Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde, ülkemizin bilim ve teknolojiye, buluş ve yeniliğe dayalı rekabet gücünün yükseltilmesine, ekonomik ve sosyal gelişmesine, ülke güvenliğine, insan ve çevre sağlığına katkı sağlamaya dönük stratejik alanlarda araştırmalar yapmak ve yaptırmak, teknoloji alt yapısını güçlendirmek amacıyla merkezler ve enstitüler kurmak Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunun görevlerinden sayılmıştır. Bu amaçla da Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bünyesinde TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü kurulmuştur.

Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Başkanlığına Doğrudan Bağlı Enstitülerin Kuruluş ve İşletmesine İlişkin Çerçeve Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde, Enstitü personelinin özlük işlerinin Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Personel Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütüleceği; 15 inci maddesinde, Enstitü bütçesinin Kurum bütçesi içinde ayrı bölüm halinde gösterileceği, bütçe uygulaması ile ilgili muhasebe işlemlerinin Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütüleceği hükümleri yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde katılım yeterlik kuralları Kanunun 10 uncu maddesinde düzenlenmiştir. Mezkur maddenin son fıkrasının (c) bendinde, “Türkiye´nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan”; (d) bendinde ise “Türkiye´nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan” isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

Tip İdari Şartnamelerin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinde;isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için diğer belgelerle birlikte “tüzel kişi olması halinde, mevzuatı gereği tüzel kişiliğin siciline kayıtlı bulunduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odasından ilk ilan veya ihale tarihinin içerisinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin sicile kayıtlı olduğuna dair belgeyi” ve “Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına ilişkin yazılı taahhütnameyi” sunmak zorunda oldukları düzenlemesi yer almaktadır. Tip İdari Şartnamelerin “Sözleşme Yapılmasında İsteklinin Görev ve Sorumluluğu” başlıklı maddelerinde, “İhale üzerinde kalan istekli, ihale tarihi itibarıyla bu Şartnamenin 10 uncu maddesinin (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri ve kesin teminatı … üncü maddedeki süre içinde vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde, “…İhaleye katılan aday veya isteklilerden ihale tarihi itibarıyla (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadıklarına dair beyanlarını ortaya koyan yazılı taahhütnamelerin başvuru veya teklifleriyle birlikte (standart formlar KİK027.0/M ve KİK027.1/M), ihale üzerinde kalan istekliden ise bu durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Sözleşme imzalanmadan önce sunulacak bu belgelerin, ihale tarihi itibarıyla isteklinin (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.” hükmü yer almaktadır.
4734 sayılı Kanunun “Geçici Teminat” başlıklı 33 üncü maddesinde, “İhalelerde, teklif edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.”; Kanunun “Kesin Teminat” başlıklı 43 üncü maddesinde,“ Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınır.
Ancak, danışmanlık hizmet ihalelerinde ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kesin teminat sözleşme yapılmadan önce alınmayabilir. Bu durumda, düzenlenecek her hakedişten % 6 oranında yapılacak kesintiler teminat olarak alıkonulur.” hükmü yer almaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun Üçüncü Kısmında “İhale Usullerine Tabi Olmayan İşler” düzenlenmiş bu çerçevede “İhtiyaçların Kamu Kuruluşlarından Karşılanması” başlıklı 71 inci maddesinin (1) numaralı alt bendinde,Kanun kapsamına giren idarelerin kendi aralarında yaptıkları ihale işlerinin Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak kıymet takdiri ile yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin “ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç” ihale usullerine tabi olmadan yapacakları alımlar Kanunun “İstisnalar” başlıklı 3 üncü maddesinde düzenlenmiştir.

Bu çerçevede Kanun kapsamındaki idarelerin 3 üncü madde çerçevesinde ihale usulüne tabi olmadan alım yapabilecekleri kurum ve kuruluşlar anılan maddenin (e) bendinde düzenlenmiştir. Bu kuruluşlar içersinde Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu yer almamaktadır.

4734 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri içerisinde bulunmayan “doğrudan temin” ise Kanunun 22 nci maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin açıklamalar ise Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XIX uncu maddesinde yer almaktadır.

Bu çerçevede; Bir kamu kurum ve kuruluşunun, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki bir ihaleye katılıp katılamayacağının idarenin tabi olduğu mevzuat ve yargı kararlar çerçevesinde belirlenmesi gerektiği;

4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelere teklif veren bütün isteklilerin idari şartnamedeki “ekonomik ve mali yeterlik” ile “mesleki ve teknik yeterliğe” ilişkin belgeleri sunmak zorunda olduğu;

Geçici teminat ve kesin teminat alınmayacağına ilişkin düzenleme yapılan danışmanlık hizmet alım ihaleleri dışında isteklilerin geçici teminatı ve kesin teminatı vermek zorunda olduğu;

Mevzuatı gereği Ticaret ve/veya Sanayi Odası veya Meslek Odasına kayıtlı olmak zorunda bulunmayan isteklilerin bu durumu belgelendirmek kaydıyla oda belgesi sunmak zorunda olmadığı;

İhale üzerinde kalan istekli için 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasında belirtilen durumlarda bulunulmadığına ilişkin belgelerin düzenlenmesinin mümkün olmaması halinde bu hususun ilgili kurumlarca teyit edilmesi şartıyla bu belgeleri vermek zorunda olmadığı;

TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü’nün bu hususlar çerçevesinde İdari Şartnamede “ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerini” sağlamak koşulu ile teklif verebileceği, ancak Kanun kapsamındaki idarelerin Kanun ve Tebliğdeki öngörülen koşulların bulunması şartıyla TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü’nden doğrudan temin usulü ile mal alabilecekleri sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,
Oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy:
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenecek bilgi ve belgeler belirtilmek suretiyle ihale konusu işin niteliğine göre, belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde yer alması gerektiği düzenlenmiş,
Maddenin son fıkrasında ise;
“a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan,
b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan,
c) Türkiye´nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,
d) Türkiye´nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,
e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen,
f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen,
g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan,
h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen,
i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan,
j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen” isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.
İdari şartnamenin“Yeterlik Belgelerinin Hazırlanması ve Sunulmasına İlişkin Hususlar” bölümünün yeterlik başvurusu için gerekli belgelere ilişkin 15.1 maddesinde;“İsteklilerin aşağıda sayılan belgeleri yeterlik başvurusu kapsamında sunmaları gerekir:
b) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası veya Meslek Odası Belgesi;
1) Gerçek kişi olması halinde, ilk ilan/davet tarihinin veya son başvuru tarihinin içerisinde bulunduğu yılda alınmış ilgisine göre Ticaret ve/veya Sanayi Odasına veya ilgili Meslek Odasına kayıtlı olduğunu gösterir belge,
2) Tüzel kişi olması halinde, mevzuatı gereği tüzel kişiliğin siciline kayıtlı bulunduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odasından, ilk ilan/davet tarihinin veya son başvuru tarihinin içerisinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin sicile kayıtlı olduğuna dair belge,” düzenlemesine yer verilmiştir.
Düzenleme gereği ihaleye katılan bütün isteklilerin bu belgeyi sunmaları gerekmektedir. İhale dosyasındaki yeterlik başvurusu ve zarf açma belge kontrol tutanağında, TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü’nün mevzuatı gereği kayıtlı olduğu Ticaret ve/veya Sanayi Odası veya Meslek Odası Belgesinin mevcut olduğu görülmekle birlikte, dosyada bu belge bulunmamaktadır.
Ancak ihale dosyasından, İhale üzerinde bırakılan TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü’nün idari şartnamenin 15.1 maddesinde yer alan düzenleme gereği istenen belge yerine Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanununu (TÜBİTAK) ve Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezi Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü Kuruluş ve İşletme Yönetmeliğini sunduğu tespit edilmiştir.
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu, ülkemizin bilim ve teknolojiye, buluş ve yeniliğe dayalı rekabet gücünün yükseltilmesine, ekonomik ve sosyal gelişmesine, ülke güvenliğine, insan ve çevre sağlığına katkı sağlamaya dönük stratejik alanlarda araştırmalar yapmak ve yaptırmak, teknoloji alt yapısını güçlendirmek amacıyla kurulmuştur. Bu amaçla da Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) bünyesinde TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü kurulmuştur.
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Başkanlığına Doğrudan Bağlı Enstitülerin Kuruluş ve İşletmesine İlişkin Çerçeve Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde, Enstitü personelinin özlük işlerinin Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Personel Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütüleceği; 15 inci maddesinde, Enstitü bütçesinin Kurum bütçesi içinde ayrı bölüm halinde gösterileceği, bütçe uygulaması ile ilgili muhasebe işlemlerinin Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütüleceği;
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanunun 14 üncü maddesinde, Kurumun görevlerinin yerine getirilmesi için her türlü eşya ve taşıt araçları, Türkiye´ye sokulmasında her çeşit ithalat sınırlamalarının dışında bırakıldığı gibi, Giriş Gümrük Vergisi ile özel idare ve belediyelere ait her türlü vergi, resim, harç ve zamlardan, belediye payından, sundurma, antrepo ve ardiye ücretleriyle Rıhtım Resminden ve Türkiye Cumhuriyeti Demiryolları ve Limanlar İşletme Umum Müdürlüğünce alınan rıhtım ücretinden ve ithal esnasında alınan diğer bütün vergi, resim, harç ve ücretlerden, her türlü tesislerin yapımı ve işletilmesinde kullanılacak Elektrik ve Havagazı İstihsal Vergisinden ve Belediye Resminden, ihaleleri, ilanları, mukaveleleri ve başka evrak ve belgeleri Devlete ve belediyelere ait her türlü resim ve harçlardan, tesislerinde kullanılacak motor, kazan ve imbikler Belediye Resminden ve yine bu tesislerde kullanılacak akaryakıtlar Hazine payından; 15 inci maddesinde, Kuruma yapılacak her türlü yardımlar, bağışlar ve vasiyetler, Kurum dışına verilecek hizmetler karşılığında alınacak olan paraların %60´ı, yayım gelirleri, Gelir ve Kurumlar vergileri ile bu vergiler yerine kaim olacak diğer vergilerden, Kurumun her türlü tesis, bina ve arazisi, bina ve arazi vergilerinden muaf olduğu,
hükümleri yer almaktadır.
4734 sayılı Kanunun Tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinde “tedarikçi”, mal alımı ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişi veya bunların oluşturdukları ortak girişimler olarak tanımlanmıştır.
Yukarıda açıklanan hususlar, 4734 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirildiğinde; 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacak ihalelere katılacak ve aynı zamanda 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasında belirtilen durumlara ilişkin belgeleri temin edecek isteklilerin, gerçek veya tüzel kişiliğe sahip olması gerekmektedir. Gerçek veya tüzel kişilerin de ilgili mevzuatları gereği gerçek veya tüzel kişi olma durumlarına göre Ticaret ve/veya Sanayi Odasına veya Meslek Odalarına kayıt olmaları gerekmektedir. İlgili mevzuat gereği bu kişilerin Odaya kayıt olabilmeleri için öncelikle Ticaret Siciline kaydolmaları gerekmektedir.
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu ve TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü mevzuatından ve ihaleye sunduğu belgelerden, TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü’nün ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunmadığı, TÜBİTAK bünyesinde kurulan bir kuruluş olduğu, bu nedenle de mesleki faaliyetinin devam ettiğinin tevsiki için istenen belgeleri sunamadığı anlaşılmaktadır. Bu hususu Kocaeli Defterdarlığı Vasıtalı ve Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğünün yazısı da teyit etmektedir.
19.06.2003 tarih ve 2003/DK.D-197 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında; “Genellikle ayrı bir tüzel kişiliği bulunmayan ve idareler bünyesinde yer alan ve kanunla ayrı bir tüzel kişilik kazandırılmayan döner sermaye işletmelerinden, bu işletmelerin faaliyet alanında bulunan mal ve hizmet temininin 4734 sayılı Kanunla öngörülen ihale usullerine tabi olmadığına”karar verilmiş, bu karara istinaden de 11.05.2004 tarih ve 2004/UK.ZD-590 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, ayrı bir tüzel kişiliği bulunmayan ve hastane bünyesinde yer alan ve kanunla ayrı bir tüzel kişilik kazandırılmayan Hacettepe Üniversitesine bağlı Döner Sermaye İşletmesinin ihalelere girebilmesinin mümkün olmadığına karar verilmiştir.

Ayrıca 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair beyanda bulunduğu bulunmuştur. Ancak, özelliği nedeniyle ihalenin üzerinde kalması halinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair beyanında vermeyi taahhüt ettiği belgeleri de sunamayacağı da açıktır.
Dolayısıyla, TÜBİTAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü’nün ihalelere girebilmesi mümkün olmadığından, bu nedenle de ihaleden elenmesi gerektiğinden şikayetin uygun bulunmadığı yönünde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Adnan ZENGİN K. Nejat ÜNLÜ
Üye Üye