Kamu kurumlarında sınavsız unvan değişikliği talebi idarenin takdir yetkisiyle nasıl değerlendirilir (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, 657 sayılı Kanuna tabi olarak görev yaptığı Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü’nde bilgisayar işletmeni veya veri hazırlama kontrol işletmeni unvanlarına sınavsız atanma talebinde bulunmuştur. İdare, başvuranın çalıştığı birimde bu unvanlara ihtiyaç olmadığını, ayrıca başvuranın disiplin cezaları bulunduğunu belirterek talebi reddetmiştir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca, aynı düzey unvanlar arasında sınavsız atama yapılabileceği belirtilse de, idarenin bu takdir yetkisini kullanırken kamu yararı ve hizmet gereklerini gözetmesi gerektiği vurgulanmıştır. İdare, başvuranın atamasının yapılmamasında, personel planlaması ve hizmet gerekleri çerçevesinde bir engel olmadığını ve dolayısıyla hukuka aykırı bir durumun söz konusu olmadığını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın unvan değişikliği talebinin reddi yönündeki idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir. İdarenin takdir yetkisini kamu yararı doğrultusunda kullandığına dair herhangi bir olumsuz emare bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/5593-S.23.9211

BAŞVURU NO : 2022/18835

KARAR TARİHİ : 05/05/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Memur başvuranın, bilgisayar işletmeni veya veri hazırlama kontrol işletmeni unvanlarına sınavsız atanma talebi.

BAŞVURU TARİHİ : 15/12/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 657 sayılı Kanuna tabi Genel İdari Hizmetler sınıfında görev yaptığını, sınava tabi olmayan bilgisayar işletmeni veya veri hazırlama kontrol işletmeni unvanlarına ait münhal bir kadroya atanma talebinde bulunmaktadır.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Kültür ve Turizm

Bakanlığının 30/12/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğünde Memur olarak görev yapan başvuranın; personel planlaması ve hizmet gerekleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda, çalışmış olduğu birimde Bilgisayar

İşletmeni ve Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna ihtiyaç duyulmadığı ve Görevde Yükselme ve

Ünvan Değişikliği sınavı planlanması nedeniyle, ayrıca ilgilinin aylıktan kesme ve görev yeri değişikliği cezalarının bulunması nedeniyle Kurum takdiri doğrultusunda talebi hakkında bir işlem yapılmadığı ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. Kültür ve Turizm Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; 5.1. “Hizmet grupları” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.

(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:

…

d) İdari hizmetler grubu;

1) Ayniyat saymanı, (Ek ibare:RG-4/6/2017-30086) muhasebeci,

2) Veznedar, enformasyon memuru, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur,

ambar memuru, mutemet, fotoğrafçı, daktilograf, sekreter, koruma ve güvenlik görevlisi, şoför, usta öğretici.” …

5.2. “Gruplar arası geçişler” başlıklı 22 nci maddesinde; … “b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğinde geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Ancak, Bakanlıkta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak kaydıyla, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.”…

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; memur olarak çalışmakta olan başvuranın, bu unvandan bilgisayar işletmeni veya veri hazırlama kontrol işletmeni unvanlarına sınavsız atamasının yapılmaması yönündeki işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. 657 sayılı Kanuna tabi Genel İdari Hizmetler sınıfında görev yapmakta olan başvuran, sınava tabi olmayan bilgisayar işletmeni veya veri hazırlama kontrol işletmeni unvanlarına ait münhal bir kadroya atanma talebinde bulunmaktadır.

8. Başvuru konusu talebe ilişkin olarak İdare tarafından yapılan açıklamada; Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar

Müdürlüğünde memur olarak görev yapan başvuranın, personel planlaması ve hizmet gerekleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda, çalışmış olduğu birimde bilgisayar işletmeni ve veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna ihtiyaç duyulmadığı ve Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavı planlanması nedeniyle, ayrıca ilgilinin aylıktan kesme ve görev yeri değişikliği cezalarının bulunması nedeniyle Kurum takdiri doğrultusunda talebi hakkında bir işlem yapılmadığı ifade edilmiştir.

9. Kültür ve Turizm Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin

“Hizmet grupları” başlıklı 5 inci maddesinde; Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar belirtilmiş olup; anılan hükmün ikinci fıkrasının (d) bendi altında “bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur” unvanlarının aynı düzey unvanlar olarak

belirlendiği; Yönetmeliğin “Gruplar arası geçişler” başlıklı 22 nci maddesinde ise; gruplar arası görevde yükselme niteliğinde geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişlerin görevde yükselme sınavına tabi olduğu, ancak Bakanlıkta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak kaydıyla, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği düzenlenmiştir.

Bu kapsamda, aynı düzey unvanlar olarak belirlenen memur unvanından; bilgisayar işletmeni veya veri hazırlama kontrol işletmeni unvanlarına sınavsız atama yapılabileceği öngörülmüş olup; Yönetmelik hükmünde İdareye bu alanda takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.

10. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.

11. Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü ile aynı düzey unvanlar olarak belirlenen memur unvanından; bilgisayar işletmeni veya veri hazırlama kontrol işletmeni unvanlarına sınavsız atama yapılabileceği öngörülmüş olup; bu hususta takdir yetkisine sahip olan İdarece, personel planlaması ve hizmet gerekleri çerçevesinde, başvuranın çalışmış olduğu birimde bilgisayar işletmeni ve veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna ihtiyaç duyulmadığı ve Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği sınavı planlanması, ayrıca aylıktan kesme ve görev yeri değişikliği cezalarının bulunması hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın anılan unvanlara atamasının yapılmamasında takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığı yönünde herhangi bir emare oluşmadığı değerlendirilmektedir.

12. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; memur olarak çalışmakta olan başvuranın, bu unvandan bilgisayar işletmeni veya veri hazırlama kontrol işletmeni unvanlarına sınavsız atamasının yapılmaması yönündeki işlemlerinde takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığı yönünde herhangi bir emare oluşmadığı değerlendirildiğinden; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Diyarbakır İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Kültür ve Turizm Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi