Kamu kurumlarında üst düzey yönetici atamalarında sınırsız yetki olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olması gerektiği kararı (Danıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Danıştay 2. Dairesi, kamu kurumlarında üst düzey yöneticilerin atama yetkisinin sınırsız olmadığını ve kamu yararı ile hizmet gerekleri çerçevesinde sınırlandırıldığını vurgulamıştır. Davacı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda daire başkanı olarak atanmışken, herhangi bir somut neden olmaksızın kültür ve turizm uzmanı olarak atanmıştır. Bu durum, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka aykırı bulunmuş ve davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi, davacının kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığını, bu nedenle görevden alınmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, davanın kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Danıştay, bu kararı onaylayarak, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararın tazmin edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Bu karar, kamu kurumlarındaki atama süreçlerinin hukuka uygunluğunu ve idarenin takdir yetkisinin sınırlarını net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/1122 E.  ,  2022/1816 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1122
Karar No : 2022/1816

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi, …. İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünde daire başkanı olarak görev yapan davacı tarafından, Strateji ve Geliştirme Başkanlığı bünyesine Kültür ve Turizm Uzmanı olarak atamasının yapılmasına ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptaline ve yoksun kalınan parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla; üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen kişiler ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları hususu göz önünde bulundurulduğunda ve 657 sayılı Kanunun 72. ve 76. maddelerinde atama yapma ve görevden alma konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı da birlikte değerlendirildiğinde, davacının takdir yetkisine dayanılarak atandığı daire başkanlığından alınarak eski görevi olan Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü bünyesine kültür ve turizm uzmanı olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : …Bölge İdare Mahkemesi, …İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; her ne kadar, idarelerin hangi personel ile çalışacağı ve personelini hangi görevde istihdam edeceği konusunda takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu yetki sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlandırılmış ve bu yönüyle de yargı denetimine tabi bir yetki olduğu açık olduğundan, daire başkanlığı kadrosunun hiyerarşik olarak altında olan kültür ve turizm uzmanlığında uzun yıllar çalışarak 13/10/2014 tarihinde daire başkanlığı kadrosuna atanan, başka bir anlatımla kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde daire başkanı olarak atanmış olan davacının, bu görevden alınmasını gerektirecek nitelikte herhangi bir somut neden olmadan daire başkanlığı kadrosundan alınarak kültür ve turizm uzmanı kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden ve hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının Anayasa’nın 125. maddesinin son fıkrasında yer alan, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğuna ilişkin kural gereğince, davalı idarelerce davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, …3. İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın kaldırılmasına; 577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline; dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı İdare tarafından; üst düzey görevlere atama konusunda idarenin takdir yetkisinin daha geniş olduğu, daire başkanlığı kadrosunun, görevde yükselme sınavına tabi olmadığı, davacının dava konusu işlem ile alındığı daire başkanlığı görevine başarılı olduğu bir sınav sonucunda veya göstermiş olduğu üstün başarı sonucunda atanmadığı, tamamen Bakanlık takdir yetkisi ile atandığı, bunun kazanılmış hak olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, işlemin sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygun olduğu, idareye tanınan takdir yetkisinin hukuka aykırı olarak kullanıldığı iddialarının hukuki dayanağının bulunmadığı ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. …Bölge İdare Mahkemesi, …. İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren …. İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/04/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. **Temyiz Nedir?**

Cevap: Temyiz, yargı organlarının verdikleri kararların temyize tabi olan nihai mahkeme kararıdır.

2. **İdari Yargılama Usulü Kanunu** Nedir?

Cevap: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK), Türk hukuk sisteminin bir parçasıdır ve idari yargılamada temel usül yasasıdır.

3. **Daire Başkanlığı Atanması** Nasıl Yapılır?

Cevap: Daire başkanlığı ataması, kamu kurum ve kuruluşlarındaki üst düzey görevlere atanmada takdir yetkisinin bulunmakta olması rağmen, sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlandırılmış ve bu yönüyle de yargı denetimine tabi bir yetki olduğu için, daire başkanlığı kadrosunun, görevde yükselme sınavına tabi olmadığı, davacının dava konusu işlem ile alındığı daire başkanlığı görevine başarılı olduğu bir sınav sonucunda veya göstermiş olduğu üstün başarı sonucunda atanma usulüdür.

4. **Bakanlık Takdir Yetkisi** Nedir?

Cevap: Bakanlık takdir yetkisi, kamu kurum ve kuruluşlarındaki üst düzey görevlere atanmada idarenin takdir yetkisinin daha geniş olduğu, ancak bu takdir yetkisinin hukuka aykırı olarak kullanıldığı iddialarının hukuki dayanağının bulunmadığıdır.

5. **Temyiz İsteği** Nasıl Yapılır?

Cevap: Temyiz isteği, nihai mahkeme kararlarının temyizen bozulabilmesi için dilekçenin ilgili mevzuatında belirtilen usule uygun olarak ve gereken süre içinde verilmesiyle gerçekleşir.

6. **Tetkik Hakimi** Kimdir?

Cevap: Tetkik hakimi, Danıştay İkinci Dairesince görevlendirilen bir hakimdir ve dava dosyasını inceleyerek, temyiz isteminin reddi veya onanması hususunda görüş bildirir.

7. **Onama Kararı** Neden Yapılır?

Cevap: Onama kararı, dosyanın usul ve hukuka uygun olduğu durumlarda verilir ve bu karar taraflarına gönderilerek, ilgili mahkemeye dosya gönderilmesine ilişkin işlemler yapılır.