|
ÖZET: Bu karar, Hazine ve Maliye Bakanlığı emrinde görev yapan bir memurun, kamu malı hırsızlığı iddiasıyla devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin bir disiplin cezasının hukuka uygunluğunu incelemektedir. Başvuran, Ayancık Mal Müdürlüğü’nde görev yaptığı dönemde, müsadere edilen silahların kaybolmasıyla ilgili olarak hakkında açılan soruşturmalar sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/E-g maddesi uyarınca memuriyetten çıkarılma cezası almıştır. Başvuran, silahların kaybolmasıyla ilgili sorumluluğu olmadığını savunarak cezanın kaldırılmasını talep etmiştir.
Yapılan incelemelerde, başvuranın görevli olduğu dönemde, silahların kaybolmasıyla ilgili olarak gerekli kayıtların tutulmadığı ve silahların güvenli bir şekilde muhafaza edilmediği tespit edilmiştir. Ancak, başvuranın silahların kaybolmasında doğrudan bir sorumluluğu olduğu ve nitelikli hırsızlık suçunu işlediği yönünde yeterli delil bulunmuştur. Bu bağlamda, disiplin cezasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın memuriyetten çıkarılma cezasının kaldırılması talebi reddedilmiştir. İdarenin uygulamaları ve disiplin soruşturmaları sonucunda, başvuranın eylemlerinin kamu görevlisi olarak kabul edilemeyecek nitelikte olduğu belirlenmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/7845-S.21.12595
BAŞVURU NO : 2020/101209
KARAR TARİHİ : 21/05/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Memuriyetten çıkarılma cezasının kaldırılma talebi hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 22/11/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Hazine ve Maliye Bakanlığı emrinde
1999 yılında hizmetli kadrosunda memur olarak göreve başladığını, Çarşamba Vergi Dairesi Müdürlüğünde
görev yapmakta iken, 2009 yılında kendi isteği ile Ayancık Mal Müdürlüğü emrine naklen ataması yapıldığı, Ayancık Cumhuriyet Başsavcılığınca 19.06.2019 tarihli ve sayılı soruşturma dosyası kapsamında oluşturulan “bazı şahıslara av tüfeği sattığı ve bu tüfeklerin Milli Emlak Şefliği deposunda muhafaza altında bulunan emanet tüfeklerden olabileceği” iddiasına binaen hakkında adli soruşturma başlatıldığı, ayrıca, söz konusu iddia ile ilgili hakkında başlatılan idari soruşturma nedeniyle de Ayancık
Kaymakamlığı’nın 01.07.2019 tarihli ve sayılı Olur’larıyla görevden uzaklaştırıldığı, yapılan inceleme ve araştırma sonucunda Hazine ve Maliye Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığı’nca hakkında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/E-g maddesi uyarınca “DEVLET
MEMURLUĞUNDAN ÇIKARILMA”cezası verildiği, müsadere edilen silahların Ayancık Mal
Müdürlüğü’nün bodrum katındaki depoda gayri nizami bir şekilde tutulmakta olduğu, bu depodan da Milli
Emlak memurlarının sorumlu olduğu, kendi görevinin, kadrosunun hizmetli olmasından da anlaşılacağı üzere, “getir-götür, şoförlük, posta işleri, kalorifer kazanının yakılması ve temizlik işlerini yapmak” olduğu, kendisine depodan herhangi bir şey getirmesi ya da herhangi bir şeyi depoya götürüp bırakması söylendiği zaman bu işleri yaptığını, deponun ve diğer odalara ait bütün anahtarların Milli Emlak odasında ahşap bir dolabın içerisinde ve açık bir şekilde tutulmakta olduğu, talimatla müsadere edilen silahları depoya götürdüğü zamanlar da olduğu, kendisine verilen talimatın müsadere edilen silahları depoya bırakması olduğu, “Silahların kayıt altına alınıp alınmadığı, herhangi bir arşiv numarası verilip verilmediği, ne şekilde takibinin yapıldığı” hususunda herhangi bir bilgisi olmadığı gibi böyle bir sorumluluğu ve görevi de olmadığı, bazı zamanlarda müsadere edilen silahların veya diğer materyallerin Milli Emlak deposuna götürülmeden, günlerce Mal Müdürlüğünde, korunaksız ve herkesin ulaşabileceği bir şekilde ortalık yerde bekletildiğine şahit olduğunu, /
1.1. Malmüdürü nin göreve başladığı tarihten itibaren mesai saatleri içerisinde kişisel işlerini yapması için kendisine talimatlar verdiği, ancak, bir müddet sonra bu talepler artmaya başlayınca, kişisel taleplerini yerine getirmemeye başladığı, bu hususun ise tarafından olumsuz olarak karşılandığı, bu sürecin sonunda Ayancık Kaymakamlığı’nın 02.10.2018 tarihli ve 1012 sayılı Olur’larıyla Ayancık İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğü emrinde geçici olarak görevlendirildiği, yapılan suçlamaları kabul etmediğini, silahları isimli bir şahıstan aldığını ifade eden kişinin ifadesinde yalan söylediğini ve mezkur ifadenin
“yasal kanıt olmaktan bile yoksun olduğu”nu, bu süreç içinde evliliğinin bittiğini ifade ederek
“memuriyetten çıkarılma” Kararının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 05.01.2021 tarih ve sayılı cevabi yazısında: Başvuran hakkında düzenlenen 06.04.2020 tarih ve 2 sayılı Disiplin Raporunda “başvuranın devlet memurluğundan çıkarılması”nın önerildiği, Sinop Valiliği’nin 12.05.2020 tarih ve sayılı yazısında söz konusu öneriye iştirak edildiği, Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu başvurandan 10.06.2020 tarihinde savunmasını istediği, başvuranın Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığı’na sunduğu 12.08.2020 tarihli savunmasında “Silahların tutulduğu odanın Vergi Dairesi, Mal Müdürlüğü, Milli Emlak kurumlarının ortak kullandığı bir oda olduğu, mezkur odanın anahtarının belirtilen kurum çalışanlarının hepsinde olduğu, mezkur silahların envanter kaydının olmadığı gibi hırsızlığın ne zaman olduğunun belli olmadığı”nı ifade ettiği, savunmanın kabul edilmediği, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 11.09.2020 tarih ve 2020/10 sayılı Yüksek Disiplin Kurulu
Kararında; “Milli Emlak Şefliğinin ambarında olması gereken 4 adet kuru sıkı tabanca ve 48 adet tüfeğin kayıp olduğu, .’un evinde ele geçirilen 2 adet tüfeğin mezkur kayıp silahlar içinde olduğunun tespit edildiği, ’nun ‘mezkur tüfekleri başvurandan satın aldığını’ beyan ettiği, bu nedenle başvuranın “kamu kurum ve kuruluşlarında eşya hakkında hırsızlık” suçunu işlediğinden bahisle 657 sayılı Kanunun 125/E-g maddesi gereğince “Devlet memurluğundan çıkarma” cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, mezkur kararın 25.09.2020 tarihinde tebliğ edildiği, başvuranın mezkur karar için İdari yargıya başvurmadığı, 2.1. İddia konusu eylemle ilgili başvuranla birlikte, olayda ihmal yada kusuru olacak “Milli Emlak Şef
. ve diğer kamu görevlileri”nin tespit edilmesi amacıyla soruşturmaya esas olmak üzere araştırma yapılması için .’nin görevlendirildiği, . tarafında düzenlenen 08.10.2019 tarih ve sayılı
Araştırma Raporunda: “Milli Emlak Şefliği Ambarında yapılan sayımda ‘12 adet yivsiz av tüfeği, 17 adet kurusıkı tabanca ve 1 adet havalı tüfeğin kayıtlarda olmasına rağmen ambarda mevcut olmadığı, 2012 –
2017 yılları arasında kullanılan ambarların fiziki imkanlarının ambar olarak kullanıma uygun olmadığı,
ambarların anahtarlarının ortak kullanım anahtarlığında tutulduğu, Milli Emlak Şefliğine teslim edilen eşyalarda Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri hükümlerine uygun olarak işlem tesis edilmediği” kanaatine varıldığının ifade edildiği, 2.2. . tarafından düzenlenen 18.12.2009 tarih ve sayılı Öninceleme Raporunda: “başvuranın nitelikli hırsızlık suçunu işlemiş olabileceği”nin değerlendirildiği, tarafından düzenlenen Ön İnceleme raporu kapsamında yapılan sayım sonucunun Emniyet’in teslim tutanakları ile karşılaştırması neticesinde
“48 adet av tüfeği ve 4 adet kurusıkı tabanca”nın eksik olduğunun tespit edildiği, 2.3. Ayancık Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 19.06.2019 tarih ve sayılı soruşturma dosyası kapsamında düzenlenen Ayancık Polis Merkezi Amirliği Araştırma Tutanağı’nda “Başvuranın bazı şahıslara av tüfeği sattığı ve bu tüfeklerin Milli Emlak Şefliği deposunda muhafaza altında olan emanet tüfeklerden olabileceği”nin belirtildiği, 2.4. Ayancık Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve halen devam etmekte olan sayılı soruşturma kapsamında, Milli Emlak Şefliği Ambarlarında bulunması gereken; /
– Çiftsan marka seri numaralı tüfeğin isimli şahsın annesi . tarafından kendi rızası ile
20.06.2019 tarihinde Emniyet güçlerine teslim edildiği,
– Senator marka seri numaralı tüfeğin, Üzümlü marka seri numaralı tüfeğin ve Altınyıldız marka seri numaralı tüfeğin isimli şahsın evinde ele geçirildiği, ifade edilmiş olup, . ve nun yeğeni .’nin 24.06.2019 tarihli ifadelerinde “tüfekleri adlı şahıstan aldıkları”nı beyan ettikleri ve başvuranın fotoğrafının gösterilmesi neticesinde Orhan adlı şahsın başvuran olduğunu teşhis ettikleri, 2.5. Ayancık Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Soruşturma No.’lu ve Esas No’lu dosyasına
itibaren hazırlanan ve başvuranın da içinde bulunduğu 6 şüpheliye yönelik iddianame kapsamında:
2.5.1. . ile başvuranın 2017 – 2018 yılları arasında net tarihini hatırlamadığı bir günde; “battaniyeye sarılı 5 – 6 adet av tüfeğini .’nin evine bıraktıkları, daha sonra, tüfeklerin bir kısmının . diğer bir kısmını ise adlı şahsa teslim edildiği”, .’nin evinde yapılan aramada tüfeklerin bulunmadığı ama annesi tarafından tüfeklerin evde olduğunun belirtilmesi üzerine ’nin annesi .’nın evine gidilerek tüfeklerin teslim alındığını, .’nın 20.06.2019 tarihli ifadesinde: “tüfeklerin kime ait olduğunu bilmediğini ancak oğlunun eşinin taşınma sırasında getirmiş olabileceği”ni belirttiği, diğer taraftan, nin teslim ettiği belirtilen tüfeğin Çiftsan marka seri no’lu Ayancık Mal Müdürlüğü’nde kaybolan tüfek olduğunun anlaşıldığı, 2.5.2. nin 20.06.2019 tarihli savunmasında: “2017 – 2018 yılları arasında çalınan tüfekleri ile alakası olmadığını, mezkur tüfekleri 2 – 3 yıl önce Ayancık’ta adını bilmediği bir şahıstan satın aldığı”nı beyan ettiği, 2.5.3. Başvuranın savunmasında: “Ayancık Mal Müdürlüğü’nde 2018 yaz aylarına kadar çalıştığı, tüfeklerin kaybolduğu odaya amirlerinin direktifleri ile ara sıra girdiğini, suçu kabul etmediğini” ifade ettiği, 2.5.4. ’nün evinde seri numarasız Universal marka ev tüfeği ele geçirildiği, . ifadesinde “tüfeği den aldığını” belirttiği, . ise 21.06.2019 tarihli savunmasında “Mezkur tüfeği 3 -4 ay önce ismini bilmediği bir şahıstan aldığını” ifade ettiği, 2.5.5. ’nun evinde yapılan aramada; 1 adet Altınyıldız seri nolu tüfek, 1 adet Çifsan Marka seri nolu tüfek, 1 adet Zirve marka seri nolu tüfek, 1 adet Senator seri nolu tüfek, 1 adet markasız seri numaralı tüfek, 1 adet Üzümlü marka tüfek olmak üzere toplamda 18 adet av tüfeği bulunduğu, 2.5.6. . savunmasında: . ile adlı şahsın kendisine bu tüfekleri sağladığını” ifade ettiği, 2.5.7. Ayancık Kaymakamlığı tarafından yapılan ön inceleme neticesinde: 12 adet yivsiz av tüfeği, 17 adet kuru sıkı tabanca 1 adet havalı tüfeğin depoda araştırmada eksik olduğunun tespit edildiği, 2.5.8. Sonuç olarak . ile başvuranın günü belirli olmayan bir tarihte Milli Emlak şefliğine gelerek 12 adet yivsiz av tüfeği, 17 adet kuru sıkı tabanca 1 adet havalı tüfeği alıp bunları sattıkları, İ.’nin evinde geçirilen Universal marka av tüfeğinin ve başvuran tarafında ’ye satıldığı, 2.5.9. ’nin evinde ele geçirilen 4 tüfek ve 18 av fişeğinin ve başvuran tarafından ’ye satıldığı ve bu
3 tüfeğin Milli Emlak Şefliği’nde kayıtlı tüfeklerden olduğu, yine ele geçirilen diğer 12 adet yivsiz tüfeğin
Milli Emlak Şefliği’nde bulunamayan tüfeklerden olduğu değerlendirildiği, bu bağlamda, ve başvuranın geceyarısı Milli Emlak Şefliği’ne gelerek muhafaza altına alınan tüfekleri çaldığı göz önünde bulundurularak ilgili mevzuat hükümleri uyarınca cezalandırılmaları gerektiği” iddia ve talep olunduğu,
2.6. Sinop Valilik Makamı’nın 24.02.2020 tarih ve sayılı Oluruna istinaden “başvuranın kamu kurumunda eşyada hırsızlık suçunu işlediği” iddiasına istinaden düzenlenen 06.04.2020 tarihli ve sayılı
Disiplin Soruşturması Raporunda; 2.6.1. Ayancık Polis Amirliği tarafından .’nın evinde yapılan arama neticesinde düzenlenen Ev Arama ve El Koyma Tutanağı’nda: ’nun evinde 6 adet av tüfeği”nin ele geçirildiği, mezkur tüfeklere ilişkin
Ayancık Kaymakamlığı’nın 02.07.2019 tarihli yazısında: “bu tüfeklerin 3’ünün Milli Emlak’a teslim edilen ve depolarında tutulan ancak şu an bulunamayan tüfeklerden olduğu, tüfeklerin 2017 yılı Aralık ayına kadar
İlçe Mal Müdürlüğü tarafından Hükümet Konağı’nda muhafaza edilirken bu tarihten itibaren Hükümet
Konağı bodrum kat B06 nolu odada muhafaza edildiği ve deponun anahtarla kilitlendiği, anahtarın muhafaza altına alındığı”nın ifade edildiği, 2.6.2. ’nun oğlu nun ifadesinde: “Babasının tüfekleri . ve başvurandan aldığı”nı, ’nun ifadesinde ise: “ . ve başvuranın 4 adet tüfeği kendisine sattığını” ifade ettiği, 2.6.3. Sinop Ayancık Mal Müdür V. . . ifadesinde: “Bina çevresindeki güvenlik kameralarının sadece
15 – 20 günlük kayıtları saklayabildiği, binanın 2 giriş kapısı olduğu, bunların polis noktasında bulunan
kapı ve kazan dairesinin orada olup bilmeyen birinin kapıyı fark edemeyeceği, arşive ait anahtarların Milli
Emlak Servisi içerisinde bulunan anahtar dolabında muhafaza edildiği,”, 2.6.4. Ayancık Milli Emlak Şefi . ifadesinde: “İşlerinin çok yoğun olduğunu ve ilgili Kanun kapsamında taşınmaz satışı ile uğraşması neticesinde silahların tasfiye işlemlerini gerçekleştiremediğini, 2014 yılına kadar müsadere sonucu el konulan malzemelerin Ayancık Hükümet Konağı bodrum katta bulunan Ayancık
Mal Müdürlüğü’ne ait depo içerisinde muhafaza edildiği, 2014 – 2017 Aralık ayı arasında ise yakıt tankının bulunduğu odada muhafaza edildiği ve odanın anahtarının Milli Emlak Servisinde bulunan anahtarlıkta bulunduğu, başvuranın kaloriferi yakmakla görevli olması nedeniyle bu odanın bina içi ve bahçeye açılan kapısının anahtarının başvuranda olduğu, binanın arka tarafı kameralarının çalışmadığı, Ayancık’ın küçük bir ilçe olduğu ve başvuranın ‘silah alım satımı yaptığı’ hususunda duyumlar duyduğunu” ifade ettiği, 2.6.5. Başvuranın ifadesinde: ya silah sattığı iddiasının yalandan ibaret olduğu, anahtarlık dolabının herkesin ulaşabileceği bir yerde olması nedeniyle arşive tüm personelin girebilecek konumda olduğunu, kurumun diğer personelinin de arşive giriş yaptığını” belirttiği, 2.6.6. Başvuranın sicil dosyasının tetkikinde “Başvuranın 2 kere uyarma ve 2 kere Kınama” cezası ile tecziye edildiğinin görüldüğü, 2.6.7. Müsadere sonucu mülkiyeti Hazineye geçen silahların Ayancık Hükümet Konağı’nın zemin katında kazan dairesinde muhafaza edildiği, depoya ait anahtarlar ve Hükümet Konağı’na ait bütün odaların anahtarlarının Milli Emlak Şefliği odasında duvarda camlı bir dolap içerisinde kapısı açık bir şekilde bulunduğu, anahtarlara herkesin ulaşabildiği ancak hangi anahtarın “nereye ait olduğu” hususunun tüm personel tarafından bilinmediği, başvuranın ifadesinde belirttiği gibi ‘kalorifer yakmak ve benzeri sebeplerle kolaylıkla silahların bulunduğu depoya giriş yapabildiği, diğer taraftan, ’nun evinde el konulan silahlardan 4 tanesinin müsadere sonucu el konulan silahlardan olduğu ve nun da bu silahları başvurandan satın aldığını savcılıktaki ifadesinde kabul ettiği göz önünde bulundurulduğunda başvuranın
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 142. Maddesinin birinci fıkrasının a bendinde düzenlenen “kamu kurum
ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçu”nu işlediğinin, ’nun ifadesi ve teşhis işlemi ile belirlenmiş olduğu, bu nedenle, başvuranın 657 sayılı Kanunun 125 E/g fıkrası kapsamında Devlet
Memurluğu’ndan Çıkarılma ile tevziye edilmesi gerektiği, kanaatine varıldığı ifade edildiği,
2.7. Ayancık Milli Emlak Şefliği’nin 30.07.2019 tarihinde Ayancık Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdiği yazıda; “Kuruma teslim edilen tüfeklerin Milli Emlak personeli tarafından muhafaza altına alındığı, Milli
Emlak iş ve işlemlerinin, Mart 2015 – Ocak 2016 ve Haziran 2018 – Mart 2019 arasında ve Mayıs
2016 – Haziran 2017 tarihleri arasında . ile tarafından yürütüldüğü”,
2.8. Başvuranın evinde 21.06.2019 tarihinde yapılan aramada, “herhangi bir suç unsuruna rastlanılmadığı” düzenlenen ve imza altına alınan ev arama tutanağında belirtildiği,
2.9. . tarafından 18.12.2019 tarihinde sayı ile düzenlenen öninceleme raporunda:
2.9.1. Milli Emlak Şefi nin 05.12.2019 tarihli ifadesinde: “2012 yılından beri Ayancık Mal Müdürlüğü
Milli Emlak Servisi’nde görev yaptığını, Emniyet tarafından teslim edilen bıçak – silah gibi aletlerin, Taşınmaz Mal Yönetmeliği’nin 21/2 fıkrası gereği, kayıt altına alınma zorunluluğu olmadığı, 2018 yılına kadar ambar dahil tüm anahtarların personelin erişimine açık bir halde çekmecesinde durduğunu ve bu çekmecenin kilitli olmadığını, silahları kimin aldığını bilmediğini, ancak başvuranın kalorifer deposunun yanında bulunan depoya çok rahat ulaşabilecek konumda olduğunu, buranın arka kapısının anahtarının da başvuranda olduğunu, diğer taraftan silahların olduğu deponun hükümet konağı’nda görev yapan herkesin rahatça girip çıkabildiği bir yerde olduğu”nu ifade ettiği, 2.9.2. Mal Müdür nin 04.12.2019 tarihli ifadesinde: “Başvuranın kendisine saygısız davranışlar içinde olduğunu, bu durumun Kaymakam beye intikal ettirilmesi ve açılan disiplin soruşturması “başka amir altında çalışmasının uygun görülmesi” neticesinde 03.10.2018 tarihinde Kaymakamlık Makamının onayıyla başvuranın İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nde geçici olarak görevlendirildiği, deponun anahtarının ortak kullanım anahtarlığında tutulmakta olduğu, bu anahtarın baştan beri .’de olduğu, anahtarların
Milli Emlak odasındaki ahşap anahtar dolabında muhafaza edilmekte olduğu, silahların teslim alındığında
V.P’nin odasında tutulduğu, bazen bu sürenin günlerce olduğu bu konuda .’yi uyardığını, silah ve diğer eşyaların Mal Müdürlüğü’ne teslimi sırasında tutanak düzenlenmediği ve herhangi bir deftere kaydedilmediği”nin ifade edildiği, 2.9.3. Milli Emlak Şefliği ambarında yapılan sayımda “Milli Emlak Servisine teslim edilen silahların sağlıklı bir şekilde kaydının tutulmadığı, Mal Müdürlüğü’ne teslim edilen bazı silahların teslim yazılarında
‘silah seri nolarının’ yer almadığı ve bazı silahların pas nedeniyle seri nolarının okunamadığı, bazı silahların üzerinde yazılan bilgilerin Milli Emlak şefliğindeki kayıtlarla eşleşmediği, ikinci yapılan sayımda ise, Emniyet Savcılık ve Jandarma’dan gelen müsadere yazıları ile yapılan karşılaştırma sonucunda, ‘evraklarda bulunan 14 adet kurusıkı tabanca ve 45 adet tüfek’in ambarda bulunamadığı, bulunamayan tüfekler içerisinde mezkur ev aramalarında ele geçirilen 4 adet tüfeğin de olduğu, 11 adet kuru sıkı tabancanın 2011 yılında imha edildiğinin öğrenildiği dolayısıyla kayıp kurusıkı tabanca sayısının 3 olduğu ancak 1 adet
Blow marka tabancanın da dahil edilmesiyle kayıp kurusıkı tabanca sayısının 4 olduğu”nun tespit edildiği, 2.9.4. Rapor kapsamında, Başvuran hakkında yapılan değerlendirmede: Başvuranın kendisine söylenilen zamanlarda Milli Emlak ambarına indiği, ambarın anahtarının Milli Evrak Servisinde kilitsiz dolaba monte bir anahtarlıkta yer aldığı, başvuranın İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde göreve başladıktan sonra Milli Emlak
Servisi’ne gidip gelmeye devam ettiği, bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın nitelikli hırsızlık suçunu işlemiş olabileceği, 2.9.5. Rapor kapsamında, Milli Emlak Şef V. .’nin; silahların kaydının tutulması, muhafazası, korunması, sayımı konusunda görevini ihmal ettiği bu nedenle Türk Ceza Kanununun 257 nci Maddesi kapsamında Görevinin Kötüye Kullanma suçunu işlemiş olabileceği göz önünde bulundurulduğunda soruşturma izni verilmesi gerektiği,
2.9.6. Rapor kapsamında, Malmüdürü V. nin; silahların kaydının tutulması, muhafazası, korunması, sayımı konusunda Milli Emlak personelini yönlendirmede bir eksikliğinin olduğu, bu hususun disiplin suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,” kanaatine varıldığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 76 ncı Maddesinde: “…
zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 18.01..2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin; 5.1. “Sorumluluk” başlıklı 5 inci Maddesinde: “Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir. (2) Harcama yetkilileri, taşınırlara ilişkin işlem ve kayıtların usule uygun olarak yapılıp yapılmadığını kontrol etmeye veya ettirmeye; kasıt, kusur veya ihmal sonucu kırılan, bozulan veya kaybolan taşınırların ilgililerden tazmini için gerekli işlemleri yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir. (3)
Kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar. (4) Kamu görevlilerinin kullanımına verilen dayanıklı taşınırlar, kullanıcıları tarafından başkasına devredilemez. Kullanıcılarının görevden ayrılması halinde söz konusu taşınırların ambara iade edilmesi zorunludur. Bu şekilde teslim yapılmadan personelin kurumla ilişiği kesilmez. (5) Taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik hükümleri uygulanır. (6) (Değişik: 14/3/2016-2016/8646 K.) ….”, 5.2. “Belge ve Cetveller” başlıklı 10 uncu Maddesinde: “Taşınır işlemlerinde, işlem türüne göre aşağıda belirtilen belge ve cetveller kullanılır. a) Taşınır İşlem Fişi (Örnek: 5; 5/A): İlgili mevzuatı çerçevesinde kabul edilerek teslim alınan taşınırların girişleri ile taşınırların çıkış ve ambarlar arasında devir işlemlerinde, dayanıklı taşınırların niteliklerini değiştiren esaslı onarım ve ilaveler sonucu değer artışlarında, kayıtlara esas olmak üzere 5 örnek numaralı Taşınır İşlem Fişi düzenlenir…e) (Değişik: 14/3/2016-2016/8646 K.)
Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı (Örnek: 10): Bu Tutanak, taşınırın kaybolma, çalınma ve fire gibi herhangi bir nedenle yok olması veya sayımda noksan çıkması; yıpranma, kırılma veya bozulma ya da teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmaz hale gelmesi nedeniyle hurdaya ayrılması ile canlı taşınırların ölmesi gibi nedenlerle kayıtlardan çıkarılmasını sağlamak amacıyla iki nüsha olarak düzenlenir. Tutanak, harcama
yetkilisi tarafından görevlendirilecek en az üç kişiden oluşan komisyonca imzalanır ve harcama yetkilisi tarafından onaylanır. …” 5.3. “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13 üncü Maddesinde: “(1)
Taşınırlar, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedilir” 5.4. “İç İmkânlarla Üretilen Taşınırlar İle Kazı Veya Müsadere Yoluyla Edinilen Taşınırların Giriş
İşlemleri” başlıklı 21 inci Maddesinde: “Aşağıda belirtildiği şekilde edinilen taşınırlar, değer tespit komisyonu tarafından belirlenecek gerçeğe uygun değer üzerinden Taşınır İşlem Fişi düzenlenerek giriş kaydedilir: …ç) Mahkeme kararıyla müsaderesine karar verilenler ile idari yaptırımla mülkiyeti kamuya geçirilmesi kesinleşen taşınırlar…(2) Birinci fıkranın (ç) bendinde belirtilen taşınırlardan kullanılamayacaklar kayda alınmaksızın ilgili mevzuatında belirlendiği şekilde tasfiye edilir.” 5.5. “Kullanılmaz Hale Gelme, Yok Olma Veya Sayım Noksanı Nedeniyle Çıkış” başlıklı 27 nci
Maddesinde: “(1) Tüketim malzemelerinin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değişmeler nedeniyle oluşan fireler, sayımda noksan çıkan taşınırlar, çalınma, kaybolma gibi nedenlerle yok olan taşınırlar ya da yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar ile canlı taşınırın ölmesi halinde, Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Taşınır İşlem Fişi düzenlenerek kayıtlardan çıkarılır…”, 6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci Maddesinde: Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: E – Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır. Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: g) “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak,” 7. 12.10.2004 tarih ve 25611 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun
“Nitelikli Hırsızlık” başlıklı 142 inci Maddesinde: “ Hırsızlık suçunun; a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,… İşlenmesi hâlinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.”,
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran; hizmetli kadrosunda 2009 – 2018 yılları arasında Ayancık Mal Müdürlüğü’nde görev yaptığını, müsadere edilip Ayancık Mal Müdürlüğü’ne teslim edilen silahlarda eksik olduğunun tespit edilmesi üzerine açılan soruşturmada “mezkur silahları çaldığı” iddiasına binaen Devlet Memuriyetinden çıkarılma cezası verildiğini ifade ederek “memuriyetten çıkarılma” Kararının kaldırılmasını talep etmektedir.
10. Başvuranın dilekçesi, İdare’nin cevabi yazısı ve ekte bulunan belgelerden; “Silahların çalınması – bulunamaması”nı araştırmak ve “hangi silahların eksik olduğunu tespit etmek” amacıyla 3 adet araştırma-
soruşturma açıldığı, açılan soruşturmalara istinaden “08.10.2019 tarih ve sayılı Araştırma Raporu –
18.12.2009 tarih ve 2019/03 sayılı Öninceleme Raporu – 06.04.2020 tarihli ve 2 sayılı Disiplin
Soruşturması Raporu”nun düzenlendiği, Ayancık Kaymakamlığı’nın 01.07.2019 tarihli ve sayılı
Oluruyla başvuranın görevden uzaklaştırıldığı ayrıca Ayancık Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2019/425 sayılı soruşturma başlatıldığı,
10.1. 18.12.2009 tarih ve 2019/03 sayılı Öninceleme Raporunda: “başvuranın nitelikli hırsızlık suçunu işlemiş olabileceği”nin değerlendirildiği,
10.2. 06.04.2020 tarihli ve 2 sayılı Disiplin Soruşturması Raporunda: “başvuranın 5237 sayılı Türk Ceza
Kanununun 142. Maddesinin birinci fıkrasının a bendinde düzenlenen ‘kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık suçu’nu işlediğinin, ’nun ifadesi ve teşhis işlemi ile belirlenmiş olduğu, bu nedenle, başvuranın 657 sayılı Kanunun 125 E/g fıkrası kapsamında Devlet Memurluğu’ndan Çıkarılma ile
Tecziye Edilmesi gerektiği,” kanaatine varıldığının ifade edildiği,
10.3. 06.04.2020 tarihli ve 2 sayılı Disiplin Soruşturması Raporuna istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığı
Yüksek Disiplin Kurulu’nun 11.09.2020 tarih ve 2020/10 sayılı Kararında: “Başvuranın, kamu kurum ve kuruluşlarında eşya hakkında hırsızlık” suçunu işlediğinden bahisle 657 sayılı Kanunun 125/E-g maddesi gereğince ‘Devlet memurluğundan çıkarma’ cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, mezkur kararın
25.09.2020 tarihinde tebliğ edildiği”,
anlaşılmıştır.
11. Mezkur Soruşturma Raporları ve Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında alınan ifadelerden;
11.1. Emniyet, Savcılık ve Jandarma’dan gelen müsadere yazılarının ambarda bulunan silahlarla yapılan karşılaştırması sonucunda: Evraklarda bulunan 4 adet kurusıkı tabanca ve 45 adet tüfek’in ambarda fiilen bulunmadığı, bulunamayan tüfekler içerisinde ev aramalarında ele geçirilen 4 adet tüfeğin de olduğu,
11.2. .’nun evinde ele geçirilen 4 tüfek ve 18 av fişeğinden 3 tüfeğin (Senator marka seri numaralı tüfek, Üzümlü marka seri numaralı tüfek ve Altınyıldız marka seri numaralı tüfek) Milli
Emlak Şefliği’nde kayıtlı tüfeklerden olduğu, ifadesinde: “ . ile Orhan adlı şahsın kendisine tüfekleri getirdiği”ni ifade ettiği, ’nun oğlu ’nun ifadesinde ise “Babasının tüfekleri . ve başvurandan aldığı”nı belirttiği, ayrıca, Ayancık Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve halen devam etmekte olan sayılı soruşturma kapsamında “başvuranın fotoğrafının ’ya gösterilmesi” neticesinde adlı şahsın başvuran olduğunun tarafından teşhis edildiği, Çiftsan marka seri numaralı tüfeğin isimli şahsın annesi tarafından kendi rızası ile 20.06.2019 tarihinde Emniyet güçlerine teslim edildiği, anlaşılmıştır.
12. Başvuran dilekçesinde; “Mezkur silahların bir kaydının olmadığı”nı iddia ettiği, yukarıda belirtilen raporlar ve ifade tutanaklarına göre, Taşınır Mal Yönetmeliği’ne göre sorumlu personel tarafından silahların kuruma devri sırasında düzenlenmesi gereken belgelerin düzenlemediği ayrıca sayım gibi mevzuatta belirtilen diğer yükümlülüklerin yerine getirilmediği, ancak Adli makamlar tarafından düzenlenen teslim tutanaklarında belirtildiği üzere mezkur silahların İdare’ye teslim edildiği ve teslim edilen silah sayısının belirli olduğu, ilgili personelin mevzuat açısından belirtilen yükümlülükleri tam
/
olarak yerine getirmediği aşikar olsa da, bu durumun, silahların çalınması fiile ile ilişkilendirme imkanının olmadığı anlaşılmaktadır.
13. “Mezkur tüfek ve silahların çalınması” fiiline istinaden yapılan değerlendirmede;
13.1. Tüfek ve silahların hangi tarihte çalındığının belirli olmadığı, silahların saklanıldığı ambarların fiziki imkanlarının ambar olarak, herkesin erişimine açık olması nedeniyle, kullanıma uygun olmadığı, ambarların anahtarlarının ortak kullanım anahtarlığında tutulduğu ve tüm çalışanlar tarafından kolayca erişilebilecek bir yerde oldukları, kaldı ki, silahların tutulduğu yerin 2 girişinin bulunduğu, arka kapı tarafındaki girişi kontrol edecek bir güvenlik kamerasının yer almadığı, diğer taraftan, silahların emniyetten teslim alındığında açık bir şekilde bir süre tutulduğu, dolayısıyla görevli tüm personelin bu silahları çalmak için yeterli bilgiye sahip olduğu,
13.2. Silahların sağlıklı bir şekilde kaydının tutulmadığı, Mal Müdürlüğü’ne teslim edilen bazı silahların teslim yazılarında ‘silah seri nolarının’ yer almadığı,
13.3. Gerek nun ifadesinde “evinde bulunan silahların . ve (başvuran) tarafından tedarik edildiği”ni belirtmesi akabinde adli şahsın başvuran olduğunu teşhis etmesi, gerekse “ .’nin evinde bulunan tüfeğin İdare’ye kayıtlı silahlardan biri olduğu”nun tespit edilmesi,
13.3.1. Ayancık Milli Emlak Şefi . ifadesinde: “başvuranın ‘silah alım satımı yaptığı” hususunda duyumlar duyduğunu, ifade etmesi,
13.3.2. Yapılan soruşturmalarda, soruşturmacılar tarafından “başvuranın kamu malını çalmış olabileceği” yönünde kanaat bildirmeleri ,
13.3.3. Hırsızlık suçunun Anayasa’nın 76 ncı maddesinde ifade edildiği üzere yüz kızartıcı suç olması,
13.4. Hususları göz önünde bulundurulduğunda, her ne kadar video kayıt gibi somut bir delille başvuranın
“kamu malını çalma” fiilini gerçekleştirdiği yönünde bir delil olmasa da, verilen ifadelerin başvuranın aleyhinde olması, “silahların tutulduğu binanın ikinci kapısının kazan dairesinin orada olması ve bilmeyen birinin kapıyı fark edemeyeceği, anahtarlıkta tutulan anahtarlardan hangisinin silahların tutulduğu odaya ait olduğu” gibi fiili gerçekleştirebilecek bilgilere başvuranın sahip olmasından bahisle ve tüm dosya kapsamından fiilin doğruluk kazandığının anlaşılması neticesinde başvuran hakkında uygulanan disiplin cezası işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Anlaşılmıştır.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle başvuran hakkında uygulanan disiplin cezası işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun
davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/