Kamu taşınmazlarının kamulaştırılamayacağı ve tamamlayıcı parçaların zeminden ayrı devredilemeyeceği hükmü (Danıştay)

Ayrıca, Medeni Kanunun 619. ve 644. maddeleri gereğince, bir taşınmaz üzerindeki bina ve ağaç gibi unsurlar, o taşınmazın ayrılmaz parçalarıdır ve bu nedenle zeminden ayrı olarak mülkiyet konusu olamazlar. Danıştay, bu bağlamda, taşınmazın tamamlayıcı parçalarının zeminden ayrı olarak devredilemeyeceğine karar vermiştir.

Sonuç olarak, taşınmazın tamamlayıcı parçalarının zeminden ayrı olarak devir edilmesi hukuken mümkün değildir ve bu nedenle istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

BİR TAŞINMAZIN TAMAMLAYICI PARÇALARININ ZEMİNDEN AYRI OLARAK, KAMULAŞTIRMA KANUNUNUN 30.MADDESİ UYARINCA DEVİR KONUSU YAPILMASINA HUKUKEN OLANAK BULUNMADIĞI HK.

2941 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 30.maddesinde, kamu tüzel kişilerinin ve kurumalarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak ve irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamayacağı; bunlara gereksinimi olan idarenin, ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvurileceği, mal sahibi idarenin olumsuz cevap vermesi yada altmış gün içinde hiç cevap vermemesi halinde anlaşmazlığın devir isteyen idarenin başvurusu üzerineDanıştay ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hükmü yer almaktadır.Madde metnindeki “sahip oldukları”, ibaresiyle taşınmaz mülkiyetinin ifade edildiği kuşkusuzdur. Zira, bu madde uygulamasında bir idareye ait taşınmaz mal-tıpkı kamulaştırmada olduğu gibi bu idareden alınarak başka bir idareye mal edilmekte ve o idare de taşınmaz üzerinde istediği tasarrufta bulunabilmektedir.Olayda, … İli, … Kasabası … nolu pafta, … nolu parselde bulunan taşınmaz üzerinde, … İl Özel İdaresince önceden yaptırılmış olan … Motel tesislerinin, zeminden ayrı olarak 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30.maddesi uyarınca, … İl Özel İdaresinden alınarak Kültür Bakanlığına devrine karar verilmesi istenilmektedir.Devre söz konusu olan … İli, … Kasabası, … nolu pafta, … nolu parselde bulunan taşınmazın mülkiyeti Hazineye ait olup, bu taşınmaz 11.5.1994 gün 21935 sayılı işlemle Kültür Bakanlığına tahsis edilmiş bulunmaktadır.Diğer yandan Medeni Kanunun 619. ve 644.maddeleri hükümlerine göre bir taşınmaz mal üzerinde bulunan bina, ağaç gibi yapılan veya dikilen şeyler o taşınmazın ayrılmaz parçasıdır. (mütemmin cüzüdür.) Bunlar, zeminden ayrı tutulmak suretiyle mülkiyet konusu olamazlar. Bu nedenle 2942 sayılı Kanun uyarınca zeminden yarı olarak kamulaştırılamayacakları gibi, aynı Kanunun 30.maddesine göre devir konusu da yapılamazlar.Bu itibarla, yukarıda belirtildiği üzere, bir taşınmazın tamamlayıcı parçalarının (mütemmim cüzlerinin) zeminden ayrı olarak, Kamulaştırma Kanununun 30.maddesi uyarınca, devir konusu yapılmasına hukuken olanak bulunmadığından istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildi.

**Sorular:**

1. Daire neye karar verdi?
2. Taşınmazın tamamlayıcı parçalarının zeminden ayrı olarak devir edilmesi mümkün mü?
3. Kamulaştırma Kanununun 30.maddesinde hangi idarelere ait taşınmazlar kamulaştırılamamaktadır?
4. Taşınmaz malı üzerinde bulunan bina, ağaç gibi yapılan veya dikilen şeyler neye dairdir?
5. Madeni Kanun 619 ve 644.maddeleri göre bir taşınmaz mal üzerindeki bina, ağaç gibi yapılan veya dikilen şeylerin zeminden ayrı tutulup mülkiyet konusu yapılamayacağıdır.

**Cevaplar:**

1. Daire taşınmazın tamamlayıcı parçalarının zeminden ayrı olarak devir edilmesi hususuna hukuken olanak bulunmadığına karar verdi.
2. Hayır, mümkün değildir.
3. Kamu tüzel kişilerinin ve kurumalarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak ve irtifak hakları.
4. Taşınmazın ayrılmaz parçası
5. Mütemmim cüzü

**Tanımlar:**

1. Bir daire; bir idari merci tarafından verilen kararın olduğu yerdir.
2. Tamamlayıcı parçalar; taşınmaz mal üzerindeki bina, ağaç gibi yapılan veya dikilen şeyler anlamına gelir.
3. Zeminden ayrı olarak devir etmek; bir taşınmaz malının zeminden ayrı olarak devralmak anlamına gelir.
4. Kamulaştırma Kanunu; kamu tüzel kişilerinin ve kurumalarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak ve irtifak haklarını kamulaştırmaya dair hukuki kuralları içermektedir.
5. Mütemmim cüz; taşınmaz mal üzerindeki bina, ağaç gibi yapılan veya dikilen şeylerdir.