ÖZET: Bu Sayıştay kararı, Büyükşehir Belediyesinin sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 20 akaryakıt istasyonundan Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı harcının alınmaması nedeniyle iddia edilen kamu zararı ile ilgilidir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na dayanarak, bu işyerlerinden harç tahsil edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, 20 akaryakıt istasyonundan sadece 6’sının harçlarının alınmadığı tespit edilmiştir.

Denetçi tarafından sunulan belgeler ve savunmalar neticesinde, 6 işletmeye ilişkin kamu zararı iddialarının geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Özellikle, ruhsatlandırma işlemleri devam eden 6 işyerinden henüz tahsil edilmeyen harçlar için zamanaşımı tespiti yapılmadığı ve dolayısıyla kamu zararı oluşmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, Sayıştay, iddia edilen kamu zararıyla ilgili olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına oy birliğiyle karar vermiştir. Bu durum, kamu idarelerinin ruhsatlandırma ve harç tahsilatı konusundaki sorumluluklarını ve denetim süreçlerini de gündeme getirmektedir.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2010
Dairesi 6
Karar No 32
İlam No 153
Tutanak Tarihi 5.11.2013
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı

Denetçi sorgusunda yer alan; … Büyükşehir Belediyesinin sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 20 akaryakıt istasyonundan Tatil Günleri Çalışma Ruhsatı harcı alınmaması sonucu toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve yapılan duruşmada hazır bulunan Genel Sekreter Yardımcısı … tarafından yapılan sözlü savunmanın dinlenmesi sonucunda;

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun, Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve sorumluluklarının anlatıldığı 7’nci maddesinin (d) fıkrasında aynen;

“Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.”

denilmektedir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsat Harcını konu edinen 58’nci maddesinde;

“Hafta tatili ve ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi, Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına tabidir.”

59’uncu maddesinde;

“Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefi kendisine çalışma ruhsatı verilen gerçek veya tüzelkişidir.”

60’ıncı maddesinde;

“(Değişik madde: 30/12/2004 – 5281 S.K./20.mad) Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı, işin mahiyetine göre yılda 20 YTL’den az; 800 YTL’den çok olmamak üzere belediye meclislerince tespit edilir.”

61’inci maddesinde ise;

“Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefiyet dönemi, çalışma izninin kullanılacağı takvim yılıdır. Yıl içinde mükellefiyete girilmesi veya işin terk edilmesi hallerinde mükellefiyet, çalışılan süreye inhisar eder. Mükellefiyete girilen veya mükellefiyetten çıkılan ay kesirleri tam ay sayılır.

Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı, makbuz karşılığında peşin olarak alınır. Harcı ödenmemiş ruhsatlar geçerli değildir.”

denilmektedir.

Anılan hükümlere göre, büyükşehir belediyelerinin görev alanına dâhil olan yerlerde işletilecek işyerlerinin ruhsatlandırma ve denetleme faaliyetleri büyükşehir belediyeleri tarafından yürütülecektir. Bu kapsamda, hafta tatili ve ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine verilen ruhsat dolayısıyla bu işyerlerinden Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı tahsil edilmesi gerekmektedir.

Bahse konu olayda ise, her ne kadar Denetçisince düzenlenen sorguya ekli listede yer alan ve … Büyükşehir Belediyesinin sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 20 akaryakıt istasyonundan Tatil Günleri Çalışma Ruhsatı Harcının alınmaması sonucu … TL kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiş ise de, sorumlularca yapılan savunmalar ve gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde söz konusu listede yer alan 20 akaryakıt istasyonundan; 1 işletmenin yine aynı listede yer alan başka bir işletme tarafından devralındığı halde sorguya ekli listede mükerreren yer aldığı, 5 işletmenin 2011 yılı tatil günleri çalışma ruhsatının ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca düzenlenmiş olduğu, 13 işletmenin 2010 yılı tatil günleri çalışma ruhsatının ise … Büyükşehir Belediyesince düzenlendiği ve bu işletmelerden 9 tanesinden aşağıda tarih ve numarası gösterilen tahsilat makbuzlarıyla tahsilat gerçekleştirildiği, bunun yanında, ruhsatlandırma işlemleri devam eden 5 işletmeden tahsil edilmesi gereken hafta tatili çalışma ruhsatı harçlarına ilişkin olarak Denetçisince herhangi bir zamanaşımı tespiti yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla; … Büyükşehir Belediyesinin sorumluluk sahasında faaliyet gösteren 20 akaryakıt istasyonundan Tatil Günleri Çalışma Ruhsatı harcının alınmadığı iddiasıyla Denetçisince ilişik tutulan toplam … TL’nin;

… TL’si için; bu tutar, 1’i sorguya ekli kamu zararı tablosunda mükerreren yazılan, 5’i tatil günleri çalışma ruhsat harçları İlçe Belediye Başkanlıklarınca tahsil edilen olmak üzere toplam 6 işletmeye ilişkin olduğundan, ilişilecek husus bulunmadığına,

… TL’si için; bu tutar ruhsatlandırma işlemleri 2010 yılı sonrasında sonuçlandırılan 9 işyerinden aşağıda tarih ve numarası gösterilen tahsilat alındılarıyla tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

Geriye kalan … TL’si için ise; bu tutar, ruhsatlandırma işlemleri devam eden 6 işyerinden henüz tahsil edilmeyen Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsat Harcına ilişkin olmakla birlikte, bu tutar için Denetçisince zamanaşımı tespiti yapılmadığı ve dolayısıyla da kamu zararı oluşmadığından, bu aşamada dairemizce yapılacak işlem bulunmadığına,

Oy birliğiyle karar verildi.