Kamu zararı iddiasında inşaat malzemelerinin nakliyesi için yapılan ödemenin hukuki değerlendirmesi (Sayıştay)

Konu: Birim fiyat

7- … Sayılı İlamın 2’nci maddesi D fıkrasıyla; … İli. … İlçesi, … Camii … Yılları Uygulama (Restorasyon) işi’nde, İnşaat Mahallinde kullanılan çimento, agrega, moloz, blokaj, kırmataş, yonu taşı, ve kesme taş gibi malzemelerin kullanıldığı imalatların tanımlarında, inşaat mahallindeki yatay, düşey taşıma ile yükleme ve boşaltmaların birim fiyat tanımları kapsamında yer alması nedeniyle, bunlar için ayrıca nakliye bedeli ödenmemesi gerekirken, ödenmesi sonucu … TL’nin sorumlularına ödettirilmesine karar verilmiştir.

Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz eden İnşaat Mühendisi …’ın temyiz dilekçesinde;

“Sayıştay Başkanlığınca … … 2. Bölge Müdürlüğünden yürütülen incelemeler neticesinde ilgi ilamla ödenmesine karar verilen kamu zararı olarak gösterilen hususlardan aşağıda belirtilenlere itirazımızdır:

1- İlam Sıra No 2’de belirtilen, … Mühendislik yükleniminde bulunan … ili, … İlçesi, … Camii …-… Yılları Uygulama (Restorasyonu) işinde;

…

(D) şıkkında; İnşaat Mahallinde kullanılan çimento, agrega, moloz, blokaj, kırmataş, yonu taşı, ve kesme taş gibi malzemelerin kullanıldığı imalatların tanımlarında, inşaat mahallindeki yatay, düşey taşıma ile yükleme ve boşaltmaların birim fiyat tanımları kapsamında yer alması nedeniyle, bunlar için ayrıca nakliye bedeli ödenmemesi gerekirken, ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiası;

Bahse konu … Camii’nin bulunduğu alana hiçbir araç giremediğinden şantiyeye gelen ve şantiyeden çıkan malzemeler önce şantiye sahasına bitişik bu alanda depo edildikten sonra kamyonlarla döküm yerlerine veya şantiye içine nakledildiği daha önceki savunmamızdan da belirtilmiştir. Bununla ilgili fotoğraf ve belgelerde ilk savunmamız ekine konulmuştur.

Ekli ataşman dan da görüleceği üzere şantiye içerisine kamyon giremediğinden depo alanı ile imalat yapılan alan arasındaki mesafe 157 mt. iken hesaplamalarda 100 mt alınmıştır.

Başkan … da karşı oy gerekçesinden, “Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda belirtildiği üzere, … Camii çalışma mahalline hiçbir şekilde taşıt giremediği için malzemelerin, moloz ve toprakların giriş ve çıkışının ancak arka sokaktan sağlanabildiği, yani kazıdan çıkan ya da sökümden çıkan malzemelerin çalışma mahallinden alınarak önce bu kısma istif edildiği, daha sonrada buradan da kamyonla şantiye dışına nakledildiği, dolayısıyla bu durumun mecburiyetten kaynaklı bir durum olduğu,

Sonuç itibariyle, şantiye mahallindeki kazı ve sökümden çıkan malzemenin doğrudan kamyona başka türlü yükleme ihtimalinin bulunmadığı anlaşıldığından yapılan ödeme nedeniyle kamu zararına yol açılmadığı düşünülmektedir.” Denilmektedir.

Netice yukarıda ki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere herhangi bir kamu zararı oluştuğu kanaatinde değiliz.”

Denilmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının mütalaasında;

“… Genel Müdürlüğü … yılı hesabının 8’inci Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen … tarih ve … no.lu ilamın 2 (B), (C) ve (D) maddeleri ile aynı Dairede yargılanan … tarih ve … no.lu … yılı ilamının 12(A) maddesinde yer alan tazmin hükmünü temyiz eden …’ın ilgi yazı ekinde gönderilen dilekçesi ve ekleri incelendi.

Dilekçede;

1- … yılına ait ilamın,

…

c) 2/D maddesine ilişkin olarak, inşaat mahallinde kullanılan çimento, agrega, moloz, blokaj, kırma taş, yonu taşı ve kesme taş gibi malzemelerin kullanıldığı imalatların tanımlarında inşaat mahallindeki yatay, düşey taşıma ile yükleme ve boşaltmaların birim fiyat tanımları kapsamında yer alması nedeniyle bunlar için ayrıca nakliye bedeli ödenmemesi gerekirken, ödendiği gerekçesiyle ilamda tazmin hükmü verilmiş ise de … Camii’nin bulunduğu alana hiçbir araç giremediğinden şantiyeye gelen ve şantiyeden çıkan malzemenin önce şantiye sahasına bitişik olan alanda depo edildikten sonra kamyonlarla döküm yerlerine veya şantiye içine nakledildiği ifade edilmekte ve yapılan ödeme nedeniyle kamu zararına yol açılmadığı ileri sürülmektedir.

İlamda da belirtildiği üzere teklif birim fiyat cetvelinde yer alan tüm inşaat kalemlerine ilişkin analizlerde, inşaat mahallindeki yatay, düşey taşıma ile yükleme ve boşaltmanın teklif birim fiyata dahil olması nedeniyle, şantiye dışına ve şantiye içinde el arabası ile malzeme nakli için yükleniciye ayrıca ödeme bulunulmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu nedenle talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin,

Uygun olacağı değerlendirilmektedir.”

Denilmekte İken, …’ın 03.12.2018 Tarihli Başsavcılık Mütalaasına Yanıtında;

“İLGİ: Sn. Savcı …’nin 520 69121-225.4.2-E. 1845797 sayılı mütalaası.

… İli, … İlçesi, … Camii Restorasyonu işinden dolayı Sayıştay Başkanlığının … sayılı ilamının 12’nci maddesinde çıkarılan … TL kamu zararı … TL faizi ile birlikte … TL olarak … tarih ve … yevmiye ile tahsil edilmiştir.

Ayrıca … ili, … İlçesi, … Camii Restorasyonu işine ait Sayıştay Başkanlığının … sayılı ilamı ile çıkarılan … TL kamu zararı … TL faizi ile birlikte … TL olarak … tarih ve … yevmiye ile tahsil edilmiştir.

Arz ederim.”

Şeklinde İken Savcılık İkinci Mütalaasında;

“İlgi: Temyiz Kurulunun 17.12.2018 tarihli ve 63714638-225.7.1[44034]-E.1861279 sayılı yazısı.

İlgi yazınız ekinde gönderilen 2’nci temyiz dilekçesi ve ekleri incelenmiştir. Dilekçede, … yılına ait … sayılı ilamın 2’nci maddesinin B, C ve D bentlerine ilişkin olarak …TL (… TL borç aslı, …TL faiz),

… yılına ait … sayılı ilamın 12’nci maddesine ilişkin olarak da …TL (… TL borç aslı, 1.240,38TL faiz) tahsilat yapıldığı ifade edilmektedir.

Dilekçe ekinde yer alan … … II. Bölge Müdürlüğü nün … tarihli yazısından tahsilatın, ilamın hüküm tarihinden sonraki bir tarih olan … tarihinde yapıldığı belirtilmekte ise de tahsilatın gelir hesaplarına kaydedildiğine dair muhasebe işlem fişi ekler arasında yer almadığından, kamu zararının giderildiğine dair kanaat oluşmamıştır.

Bu nedenle yargılamanın 12.09.2018 tarih ve 20944-39074 sayılı mütalâamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Arz ederim.”

Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;

7- … Sayılı İlamın 2’nci maddesi D fıkrasıyla; … İli. … İlçesi, … Camii … Yılları Uygulama (Restorasyon) işi’nde, İnşaat Mahallinde kullanılan çimento, agrega, moloz, blokaj, kırmataş, yonu taşı, ve kesme taş gibi malzemelerin kullanıldığı imalatların tanımlarında, inşaat mahallindeki yatay, düşey taşıma ile yükleme ve boşaltmaların birim fiyat tanımları kapsamında yer alması nedeniyle, bunlar için ayrıca nakliye bedeli ödenmemesi gerekirken, ödenmesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

… Mühendislik yükleniminde bulunan … ili, … İlçesi, … Camii …-… Yılları Uygulama (Restorasyonu) işinde;

İnşaat Mahallinde kullanılan çimento, agrega, moloz, blokaj, kırmataş, yonu taşı, ve kesme taş gibi malzemelerin kullanıldığı imalatların tanımlarında, inşaat mahallindeki yatay, düşey taşıma ile yükleme ve boşaltmaların birim fiyat tanımları kapsamında yer alması nedeniyle, bunlar için ayrıca nakliye bedeli ödenmemesi gerekçesi ile tazmin hükmü verilmiş ise de;

Bahse konu … Camii’nin bulunduğu alana hiçbir araç giremediğinden şantiyeye gelen ve şantiyeden çıkan malzemeler önce şantiye sahasına bitişik bu alanda depo edildikten sonra kamyonlarla döküm yerlerine veya şantiye içine nakledildiği sorumluların daha önceki savunmalarında belirtilmiş ve buna ilişkin fotoğraf ve belgeler de ilk savunmalarına eklenmiştir.

Savunma eki ataşmandan da görüleceği üzere şantiye içerisine kamyon giremediğinden depo alanı ile imalat yapılan alan arasındaki mesafe 157 mt. iken hesaplamalarda 100 mt. alınmıştır.

Sonuç olarak;

– … Camii çalışma mahalline hiçbir şekilde taşıt giremediği için malzemelerin, moloz ve toprakların giriş ve çıkışının ancak arka sokaktan sağlanabildiği, yani kazıdan çıkan ya da sökümden çıkan malzemelerin çalışma mahallinden alınarak önce bu kısma istif edildiği, daha sonrada buradan da kamyonla şantiye dışına nakledildiği, dolayısıyla bu durumun mecburiyetten kaynaklı bir durum olduğu,

– Şantiye mahallindeki kazı ve sökümden çıkan malzemenin doğrudan kamyona yüklenmesinin mümkün olmadığı,

Kanaatine varıldığından, herhangi bir kamu zararının oluşmadığından 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen … sayılı ilamın 2’nci maddesi D fıkrası ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün BOZULMASINA ve (tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine yönelik) yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

(Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …ve Üye …’ın ilam hükmünün tasdiki gerekir, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı,)

Karar verildiği 22.05.2019 tarih ve 46298 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

(Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …ve Üye …’ın;

Teklif birim fiyat cetvelinde yer alan tüm inşaat kalemlerine ilişkin analizlerde, inşaat mahallindeki yatay, düşey taşıma ile yükleme ve boşaltmanın teklif birim fiyata dahil olduğu görüldüğünden, şantiye dışına ve şantiye içinde el arabası ile malzeme nakli için yükleniciye ayrıca ödemede bulunulmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır. Nitekim bu husus sorumlular tarafından da kabul edilmiş olmakla beraber, inşaat mahalline hiçbir şekilde taşıtın girememesi gerekçesiyle yükleniciye ilave nakliye bedeli ödendiği ileri sürülmüştür.

Öte yandan, yüklenicinin ihale aşamasında inşaat mahallinin çalışma şartlarını göz önünde bulundurarak birim fiyat teklif analizlerini oluşturması gerektiğinden, yapılan savunmalar hukuki gerekçeden yoksun bulunmaktadır.

Ayrıca, sorumlular tarafından çalışma sahası ile ilgili olarak beklenilmeyen bir durumun geliştiğine dair herhangi bir tutanak, rapor vb. mahiyette bir belge sunulmadığından yükleniciye birim fiyata dahil olan nakliyeler için ödemede bulunulması sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmış bulunmaktadır.

Bu itibarla, … Mühendislik yükleniminde bulunan … İli, … İlçesi … Cami …-… Yılları Uygulama (Restorasyon) İşinde; inşaat mahallinde kullanılan çimento, agrega, moloz, blokaj, kırmataş, yonu taşı, ve kesme taşı gibi malzemelerin kullanıldığı imalatların tanımlarında, inşaat mahallindeki yatay, düşey taşıma ile yükleme ve boşaltmanın, birim fiyat kapsamında yer alması nedeniyle, bunlar için yersiz olarak nakliye bedeli ödenmesi sonucu … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, karar verilmesinin gerekir.)