|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, Yol Üstyapısı Performans Kriterleri ve Ödeme Koşulları Şartnamesi’ne aykırı olarak, kesintili ödenmesi gereken aşınma tabakası imalat bedellerinin tam olarak ödenmesi nedeniyle kamu zararına yol açıldığına dair bir tazmin hükmünü içermektedir. İlgili şartname, imalatın kalitesinin kontrolü için belirli düzgünsüzlük ölçüm değerleri öngörmekte ve bu değerlere göre tam veya kesintili ödeme yapılmasını şart koşmaktadır. Ancak, yapılan ölçümler, yükleniciye tam ödeme yapılmasını gerektiren kriterleri sağlamadığı halde, bedellerin tam olarak ödendiği tespit edilmiştir.
Sayıştay, bu durumun kamu zararına neden olduğunu belirterek, tazminatın sorumlulardan tahsil edilmesine karar vermiştir. Temyiz dilekçesinde, kesintilere ilişkin belgelerin sunulması ve kesin hakediş raporlarının incelenmesi talep edilmiştir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, tazmin hükmünün onaylanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu karar, kamu kaynaklarının korunması ve ihale mevzuatına uygunluğun sağlanması açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Diğer Özel Bütçeli İdareler |
| Yılı | 2016 |
| Dairesi | 4 |
| Karar No | 44350 |
| İlam No | 45586 |
| Tutanak Tarihi | 6.2.2019 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Konu: Yol Üstyapısı Performans Kriterleri ve Ödeme Koşulları Şartnamesine göre kesintili olarak ödenmesi gerektiği halde tam ödenen aşınma tabakası imalat bedeli.
120 Sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle; …. İnşaat A.Ş.’nin yükleniminde bulunan “… Yolu Yapım İşi”nde, Yol Üstyapısı Performans Kriterleri ve Ödeme Koşulları Şartnamesine göre kesintili olarak ödenmesi gerektiği halde tam ödenen aşınma tabakası imalat bedellerinden dolayı (KDV ve fiyat farkı hariç) … TL, (KDV ve fiyat farkı dahil) … TL’nin sorumlulardan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.
Sorumlunun temyiz dilekçesinde;
“Yukarıda adı, yılı ve numarası verilen denetçi sorgusunda “…. … Tic. A.Ş.” yüklenimindeki “… Yolu (KM: 15+000-29+400 ve 41+400-51+330) Arası) B.S.K. (Bitümlü Sıcak Karışım) Yapım İşi” işinde; Yol Üstyapısı Performans Kriterleri ve Ödeme Koşulları Şartnamesine göre, kesintili olarak ödenmesi gerektiği halde. Binder ve Aşınma tabakası imalatları bedellerinin tam ödenmesinden ötürü. KDV ve Fiyat Farkı hariç … TL kamu zararına sebebiyet verildiği tarafıma bildirilmiştir.
Yapım işleri genel şartnamesinin Maddesi a) bendinde “işin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına haşlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.” denilmektedir. Ayrıca yine aynı şartnamenin 24’üncü maddesi ikinci fıkrasında ise “Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”
Denilmektedir.
Bu kapsamda değerlendirilen söz konusu işte, ekte gönderilen 23.10.2017 tarihli Kesin Hakediş raporunda yukarıda belirtilen kamu zararına sebebiyet verilen miktarlar minha edilmiştir. Kesin hakediş raporunun Metraj Cetveli (Üst Yapı İşleri) Sayfa 4’te belirtilen miktarlar eksi değer olarak girilmiş ve Yapılan İşleri Listesi Sayfa 7 Sıra 12 ile 20 arasındaki pozlarda söz konusu imalatlardan kesintiler yapılmıştır. Yapılan kesintiler toplam imalat ihzarat tutarına dahil edilmiş ve fiyat farkı ve K.D.V. buna göre hesaplanmıştır.
Dolayısıyla düzgünsüzlük hesabı kesintisi kesin hakedişten minha edilmiş olup, kamu zararına sebebiyet verecek herhangi bir işlem yapılmamıştır. Sayıştay 4. Dairesi tarafından verilen 01.03.2018 tarihli 176 no.lu kararın düzeltilmesini talep ediyorum.
Bilgilerinize arz ederim.”
Denilmektedir.
Sayıştay Başsavcılığının mütalaası;
“Karayolları Genel Müdürlüğünün 2016 yılı hesabının 4’üncü Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen 11.6.2018 tarih ve 120 sayılı İlamın 4’üncü maddesi gerçekleştirme görevlisi … tarafından temyiz edilmiştir.
İlamda; Yol Üstyapısı Performans Kriterleri ve Ödeme Koşulları Şartnamesine göre kesintili olarak ödenmesi gerektiği halde tam ödenen aşınma tabakası imalat bedellerinden dolayı, sorguda … TL olarak hesaplanan, ancak savunma sonrasında KDV ve fiyat farkı dahil … TL olarak hesaplanan kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Sorumlu temyiz dilekçesinde; söz konusu kamu zararı tutarının “… TL” olarak kesin hakedişten minha yoluyla tahsil edildiğini belirterek, kesintiye esas kesin ve son hakediş belgelerini ibraz etmiştir.
Gerek İlamda … TL olarak hükme bağlanıp sorumlu tarafından … TL olarak minha yoluyla tahsil edildiği belirtilen tutar farklılığının ve gerekse minha yoluyla tahsilata ilişkin belgelerin incelenip değerlendirilmesi için, hükmün bozularak dosyanın Dairesine gönderilmesi uygun olur.
Arz olunur.”
Şeklindedir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
… Tic. A.Ş.” yüklenimindeki “… Yolu (KM: 15+000-29+400 ve 41+400-51+330) Arası) B.S.K. (Bitümlü Sıcak Karışım) Yapım İşi” işinde;
Yol Üstyapısı Performans Kriterleri ve Ödeme Koşulları Şartnamesine göre, kesintili olarak ödenmesi gerektiği hald Binder ve Aşınma tabakası imalatları bedellerinin tam ödenmesinden ötürü kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Yol Üstyapısı Performans Kriterleri ve Ödeme Koşulları Şartnamesi’nin “Düzgünsüzlük Kriteri ve Ödeme Koşulları” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Yol üstyapısının kaplama tabakası tamamlandıktan sonra, yapılan imalatın kalitesinin kontrolü amacıyla düzgünsüzlük ölçümlerinin yapılacağı ve ölçüm değerlerinin Şartnamedeki kriterlere göre değerlendirilerek kaplamanın kalitesinin ve ödeme şeklinin belirleneceği,” hükmüne yer verilmiştir. Aynı maddede, yapılan imalatın düzgünsüzlük derecelerine göre yükleniciye tam veya cezalı ödeme yapılacağı ya da kaplamanın söktürülüp yeniden yaptırılması yoluna gidileceği, cezalı ödemenin kaplama tabakasına yüklenicinin teklif ettiği bedel üzerinden kesinti yapılmak suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir.
Anılan Şartname hükümleri uyarınca; binder tabakasında yapılan ölçümlerde yüzey düzgünsüzlük değeri (m/km) 1,30’un (aşınma tabakası için 1,20) altındaysa tam ödeme, 1,30- 1,60 (aşınma tabakası için 1,20-1,50) aralığındaysa %5 kesintili, 1,61-1,90 (aşınma tabakası için 1,51-1,80) aralığındaysa %10 kesintili ödeme yapılması ve yüzey düzgünsüzlük değeri 1,90’ın (aşınma tabakası için 1,80) üzerindeyse ilgili imalatın yeniden yaptırılması gerekmektedir.
… Müdürlüğü Araştırma ve Geliştirme Başmühendisliğince hazırlanan “Yüzey Düzgünsüzlük Ölçüm Raporları”na göre, ilgili işte imal edilen binder ve aşınma tabakalarının bir kısmı anılan Şartnamede tam ödeme için öngörülen yüzey düzgünsüzlük değerlerini sağlamamaktadır. Buna rağmen, yüzey düzgünsüzlük değerleri şartnamedeki tam ödeme koşullarını sağlamayan ve sorumluluğu yüklenicide bulunan bu imalatların bedelleri herhangi bir kesinti yapılmadan yükleniciye ödendiği görülmüştür.
Sorumlular tarafından gönderilen temyiz dilekçesi incelendiğinde, 120 sayılı ilamın 4’üncü maddesi ile tazmin hükmolunan (KDV ve fiyat farkı hariç) … TL, (KDV ve fiyat farkı dahil) … TL’nin, 23.10.2017 tarihli kesin hakedişte düzeltmeler yapılmak suretiyle kesildiği görülmüştür.
Sonuç olarak, sorumluların tazmin hükmüne itiraz etmemiş oldukları ve İlamda tazmin hükmedilen tutarın düzeltilerek tahsil etmiş oldukları anlaşılmaktadır. Ancak hüküm tarihinden (01.03.2018) önce düzeltme suretiyle yapılan tahsilat temyiz konusu olmayıp yargılamanın iadesiyle ilgili bulunduğundan, bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili DAİRESİNE TEVDİİNE, (Temyiz Kurulu Başkanı ve …. Daire Başkanı …, …. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’ın, 120 sayılı ilamın 4’üncü maddesi ile (KDV ve fiyat farkı hariç) … TL, (KDV ve fiyat farkı dahil) … TL’ye ilişkin tazmin hükmünün tasdiki gerekir, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı), oy çokluğu ile,
Karar verildiği 06.02.2019 tarih ve 45565 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.
Temyiz Kurulu Başkanı ve … Daire Başkanı …, …. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’ın;
Yol Üstyapısı Performans Kriterleri ve Ödeme Koşulları Şartnamesi’nin “Düzgünsüzlük Kriteri ve Ödeme Koşulları” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Yol üstyapısının kaplama tabakası tamamlandıktan sonra, yapılan imalatın kalitesinin kontrolü amacıyla düzgünsüzlük ölçümlerinin yapılacağı ve ölçüm değerlerinin Şartnamedeki kriterlere göre değerlendirilerek kaplamanın kalitesinin ve ödeme şeklinin belirleneceği,” hükmüne yer verilmiştir. Aynı maddede, yapılan imalatın düzgünsüzlük derecelerine göre yükleniciye tam veya cezalı ödeme yapılacağı ya da kaplamanın söktürülüp yeniden yaptırılması yoluna gidileceği, cezalı ödemenin kaplama tabakasına yüklenicinin teklif ettiği bedel üzerinden kesinti yapılmak suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir.
Anılan Şartname hükümleri uyarınca; binder tabakasında yapılan ölçümlerde yüzey düzgünsüzlük değeri (m/km) 1,30’un (aşınma tabakası için 1,20) altındaysa tam ödeme, 1,30- 1,60 (aşınma tabakası için 1,20-1,50) aralığındaysa %5 kesintili, 1,61-1,90 (aşınma tabakası için 1,51-1,80) aralığındaysa %10 kesintili ödeme yapılması ve yüzey düzgünsüzlük değeri 1,90’ın (aşınma tabakası için 1,80) üzerindeyse ilgili imalatın yeniden yaptırılması gerekmektedir.
… Müdürlüğü Araştırma ve Geliştirme Başmühendisliğince hazırlanan “Yüzey Düzgünsüzlük Ölçüm Raporları”na göre, ilgili işte imal edilen binder ve aşınma tabakalarının bir kısmı anılan Şartnamede tam ödeme için öngörülen yüzey düzgünsüzlük değerlerini sağlamamaktadır. Buna rağmen, yüzey düzgünsüzlük değerleri şartnamedeki tam ödeme koşullarını sağlamayan ve sorumluluğu yüklenicide bulunan bu imalatların bedelleri herhangi bir kesinti yapılmadan yükleniciye ödendiği görülmüştür.
Bu nedenle de, 120 sayılı ilamın 4’üncü maddesi ile (KDV ve fiyat farkı hariç) … TL, (KDV ve fiyat farkı dahil) … TL’ye ilişkin tazmin hükmünün tasdiki gerekir.