Kamu zararının tahsili için kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinin bulunması gerektiği değerlendirmesiyle ambulans kazası sonrası tahsilatın iptali talebi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/17391-S.21.27843

BAŞVURU NO : 2021/12251

KARAR TARİHİ : 10/12/2021

TAVSİYE KARARI TCKN:

BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYARBAKIR VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Başvuranın hakkında çıkarılan kamu zararı borcuna itirazı

BAŞVURUNUN KONUSU :

hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 11/07/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğünde ambulans sürücüsü olarak (sürekli işçi kadrosunda) çalışmakta olduğunu, 08/09/2019 tarihinde plakalı ambulans ile vakaya seyir halinde iken ambulansın duvara çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yapılan soruşturma neticesinde ambulansta meydana gelen 1.148,45 TL’lik zararın tarafından tahsil edilmemesi gerektiği kanaati bildirilmesine rağmen dosyanın disiplin amirliğince değerlendirmesi neticesinde kamu zararı oluştuğu kanaati ile Kamu Zararı Komisyonunca 1.148,45 TL kamu zararı ücretinin tarafınca karşılanmasına karar verildiğini, bahse konu karara süresi içinde itiraz ettiğini, ancak itirazının reddedildiğini belirterek, Kurumun yapacağı inceleme ve değerlendirme neticesinde kasti kusuru ya da ihmali olmayan olayda meydana gelen zararın kamu zararı olup olmadığının tespiti ile 1.148,45 TL’lik kamu zararı ücretinin iptal edilmesi hakkında tavsiyede bulunulmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Diyarbakır Valiliği İl

Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 15/10/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuru konusu olay ile ilgili olarak; Silvan 1 No.lu ASHİ nöbetçi ekibi tarafından tanzim edilen 08/09/2019 tarihli tutanakta 08/09/2019 tarihinde plakalı ambulans ile vakaya seyir halinde iken ambulansın duvara çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğinin belirtildiği,

2.2. Bahse konu trafik kazası hakkında yürütülen soruşturma neticesinde kamu zararının oluştuğu kanaatinin hasıl olduğu ve 19/01/2021 tarihinde alınan Kamu Zararı Tespit Komisyonu Kararı uyarınca kamu zararının sürücü ’dan tahsil edilmesine karar verildiği, 2.3. Başvuran hakkındaki Kamu Zararı Komisyonu Kararının mevzuat dayanağının Kamu Zararlarının

Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve Sağlık Bakanlığının Kamu Zararı konulu

Genelgesi olduğu, 2.4. Başvurandan tazmini istenen miktarın muhakkik tarafından hazırlanan Tazmin Raporuyla belirlendiği, 2.5. Başvuranın kullandığı ambulansın sigorta işlemlerine ilişkin bilgi ve belgelerin (trafik sigortası, kasko vb.) yazı ekinde sunulduğu, 2.6. Başvuru konusu talep ile ilgili olarak başvuran ile herhangi bir uzlaşma yoluna gidilmediği, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin (D)

fıkrasında, “D) İşçiler: (Değişik birinci cümle: 4/4/2007 – 5620/4 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.”,

5. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “(Ek:

20/11/2017-KHK-696/127 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/118 md.) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatlarında; ödemeleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden karşılanan

4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım

sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak,

c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak, ç) En son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek, kaydıyla, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmet alım sözleşmesinin yapıldığı birimine, sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvurabilirler.

Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin süreç bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde idarelerince sonuçlandırılır. Sınavlarda başarılı olanlar, varsa bu fıkranın (c) bendinde öngörülen davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ibraz etmek, bu fıkranın (ç) bendinde öngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek ve öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, her bir sözleşme itibarıyla, yüklenicinin hakedişlerinin ödendiği bütçe, teşkilat ve birim/yerleşim yeri adına vize edilmiş sayılan sürekli işçi kadrolarına idarelerince topluca geçirilir.”, 6. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, “(Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde; a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması, d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması, e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması, f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, Esas alınır.

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir.

(Değişik son fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”, 7. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106 ncı maddesinin “Devlete ve Kamu Kuruluşlarına

Ait Araçlar” başlıklı 106 ncı maddesinde, “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere

101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla

yükümlüdürler.”, 8. Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin, 8.1. “Sorumluluk” başlıklı 5 inci maddesinde, “Kanunun ilgili maddeleri gereğince, kamu görevlileri; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının geri ödenmesi sürecine, kamu görevlileri ile birlikte ilgililer de dahil edilir.”, 8.2. “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Kamu zararının belirlenmesinde; a) Yapılan iş, alınan mal veya hizmet karşılığı olarak ilgili mevzuatında belirtilen ya da mevzuatında öngörülen karar, onay, sözleşme ve benzeri belgelerde belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, b) İlgili mevzuatında öngörülen haller dışında, iş yaptırılmadan, mal veya hizmet alınmadan önce ödeme yapılması, c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

ç) İlgili mevzuatı gereğince görevlendirilen komisyon veya kişilerce rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması, d) Kamu idarelerine ait malların kiraya verilmesi, tahsisi, yönetimi, kullanımı ve elden çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması, e) Görevlilere teslim edilen taşınırların zarara uğraması, f) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması, g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi, ğ) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, esas alınır.”, 8.3. “Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zararın değerlendirilmesi” başlıklı 7/A maddesinde, “Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zarara ilişkin hususlar, ilgili harcama yetkilisinin görüşünü de içeren ve harcama birimi tarafından düzenlenen Ek-1’deki Değerlendirme Formu ile birlikte merkezde üst yöneticinin, taşrada ise idarenin taşrada bulunan en üst yöneticisinin değerlendirmesine sunulur. Merkezde üst yönetici, taşrada ise taşrada bulunan idarenin en üst yöneticisi gerek görmesi halinde hukuk biriminin görüşüne, sorumluların ve/veya ilgililerin bilgisine başvurabilir. Değerlendirme altmış gün içerisinde sonuçlandırılır.

Taşrada bulunan idarenin en üst yöneticisi ile harcama yetkilisi görevinin aynı kişide birleşmesi halinde değerlendirme, taşra biriminin bağlı olduğu merkezdeki ilgili harcama biriminin üst yöneticisi tarafından yapılır. Bununla birlikte, taşrada en üst yönetici ile harcama yetkilisi görevinin aynı kişide birleştiği ancak tespit edilen zararın harcama yetkilisinin karar veya onayı ile meydana gelmediği durumda değerlendirme, taşrada bulunan en üst yönetici tarafından yapılır.

Kamu zararına ilişkin tespitlerin değerlendirilmesinde aşağıda yer alan hususlar birlikte dikkate alınır:

a) Kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eyleminin varlığı.

b) Mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemden bir kamu zararı oluşması.

c) Sorumlu ve ilgililerin belirlenmesi.

ç) Kamu zararının; sorumlunun kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması.

Üst yönetici veya idarenin taşrada bulunan en üst yöneticisi tarafından yapılan değerlendirmede, kamu zararının oluştuğuna karar verilmesi halinde Değerlendirme Formu ile zararın tespitine ilişkin belgeler takibe yetkili birime gönderilir.

Tespit edilen zararın, sorumlular ve/veya ilgililerce defaten ödenmesi veya ödeneceğinin yazılı olarak taahhüt edilmesi halinde söz konusu alacak, yukarıdaki fıkralarda belirtilen işlemlere gerek kalmaksızın borç tahakkuk kaydı yaptırılarak tahsil edilir.

Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zararın, yapılan değerlendirme sonucunda kamu zararı niteliği taşımamakla birlikte, tahsili gereken bir alacak olduğuna karar verilmesi halinde bu alacak genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir.”, 8.4. “Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Kamu zararından doğan alacaklar, sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edilir.”, hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran 08/09/2019 tarihinde plakalı ambulans ile vakaya seyir halinde iken ambulansın duvara çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası ile ilgili olarak tarafınca karşılanmasına karar verilen 1.148,45 TL tutarındaki kamu zararı ücretine süresi içinde itiraz ettiğini, ancak itirazının reddedildiğini belirterek, kasti kusuru ya da ihmali olmayan olayda meydana gelen zararın kamu zararı olup olmadığının tespiti ile 1.148,45 TL’lik kamu zararı ücretinin iptal edilmesini talep etmektedir.

11. İdarenin göndermiş olduğu bilgi ve belgelerden; başvuru konusu maddi hasarlı trafik kazasına ilişkin

Başhekimlik Makamının 09/10/2020 tarihli ve sayılı onayı ile disiplin soruşturması başlatıldığı, yürütülen disiplin soruşturması neticesinde muhakkik tarafından başvuran hakkında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı şeklinde rapor düzenlendiği, ancak dosyanın disiplin amirliğince yapılan değerlendirilmesi neticesinde kamu zararı oluştuğu kanaati ile alınan 19/01/2021 tarihli Kamu

Zararı Komisyonu Kararı uyarınca 1.148,45 TL tutarındaki kamu zararının başvurandan tahsil edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

12. Mevzuat yönünden yapılan inceleme ve araştırma kapsamında; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararının “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde ifade edildiği, Kamu Zararlarının

Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7/A maddesinde kamu zararına ilişkin tespitlerin değerlendirilmesinde; a) Kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eyleminin varlığı.

b) Mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemden bir kamu zararı oluşması.

c) Sorumlu ve ilgililerin belirlenmesi.

ç) Kamu zararının; sorumlunun kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması.

hususlarının birlikte dikkate alınmasının öngörüldüğü tespit edilmiştir.

13. Devlete ve kamu kuruluşlarına ait araçların sigortalanması ile ilgili olarak, 2918 sayılı Karayolları

Trafik Kanununun 106 ncı maddesinde bu kuruluşların motorlu araçları için mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlü olduklarının hükme bağlandığı, ayrıca 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar” başlıklı (E) cetvelinin 25 inci sırasında yer alan açıklamalar uyarınca, Devlet mallarının bazı istisnalar hariç ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmekle birlikte hangi Devlet mallarının istisnai olarak sigortalanabileceğinin maruz bulundukları risk düzeyi göz önünde bulundurularak tek tek sayılmak suretiyle belirtildiği, bunlar arasında yer alan

Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait ambulansların kasko sigortası giderlerinin döner sermaye bütçelerinden ödeneceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

14. Sayıştay Başkanlığı Birinci Dairesinin 2017/10737 no.lu Kararında; bir il özel idaresine ait araçla yapılan kaza sonucu oluşan zarar ile ilgili olarak “… İl Özel İdaresine ait … resmi plakalı … marka kamyonet ile maddi hasarlı trafik kazasına neden olunduğu, polis memurlarınca tutulan kaza tespit tutanağında söz konusu araç ile diğer araçların sürücülerinin kusur ve ihmallerinden bahsedildiği ancak tarafların kusur oranlarını gösteren kesin raporun belge ekinde bulunmadığı, ödeme emri belgesi ile de hasar gören resmî aracın tamir ve bakım masraflarının kurum tarafından ödendiği görülmüştür. …

Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereğince idareye ait … plakalı araçta trafik kazası sonucu oluşan hasarın tamir masraflarının Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde belirlenen kusur oranlarına göre ilgili kişi ve kurumlardan tahsili yoluna gidilmesi gerektiği açıktır. …

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince, birim amirlerinin zarara neden olan kişinin sorumluluğunu belirten bilgi ve belgeleri zararın meydana geldiği tarihten itibaren üç gün içinde kurumun üst yöneticisine bildirme yükümlülükleri bulunmaktadır. Ancak, söz konusu hükmün yerine getirildiğine ilişkin herhangi bir belge gönderilmemiştir. Bu nedenle birim amiri sıfatıyla harcama yetkilisi tek sorumlu olarak kabul edilmiştir.

Bu itibarla, kaza sonucu hasar gören söz konusu aracın toplam … TL tamir masrafının, sigorta şirketince karşılanan … TL si dışında kalan tutarının İl Özel İdaresi bütçesinden karşılanması ve ilgililere rücu edilmemesi sonucu ortaya çıkan … TL tutarındaki kamu zararının, rücu işlemini yapması gereken Harcama

Yetkilisi …’ye tek başına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,” hususları ifade edilmek suretiyle, kamu aracında meydana gelen maddi hasarlı kaza neticesinde oluşan tamir masrafının öncelikli olarak sigorta tarafından karşılanmasının öngörüldüğü, sigorta tarafından karşılanmayan masraf tutarının ise Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik

Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde belirlenen kusur oranlarına göre ilgili kişi ve kurumlardan tahsili yoluna gidilmesinin gerektiği, ancak zarara neden olan kişinin sorumluluğunu belirten bilgi ve belgelerin süresinde üst yöneticiye sunulmaması halinde birim amiri sıfatıyla harcama yetkilisinin tek sorumlu olarak kabul edilmesine karar verildiği görülmektedir.

15. Somut olayda; başvuru konusu maddi hasarlı trafik kazası ile ilgili olarak Silvan 1 No.lu ASHİ nöbetçi ekibi tarafından düzenlenen tutanakta meydana gelen kazanın sebebinin “sokağın dar olmasından dolayı ve hasta yakınlarının ajite olmasından kaynaklı” şeklinde belirtildiği, düzenlenen bu tutanakta başvurana doğrudan bir kusur atfedilmediği, bunun haricinde kaza ile ilgili olarak trafik polis ekibi çağrılmak suretiyle başvuranın varsa kazadaki kusur oranını gösteren kaza tespit tutanağı ve kesin raporunun düzenlenmediği, bahse konu aracın zorunlu mali sorumluluk ve kasko sigortası bulunmakla birlikte kaza ile ilgili olarak kurum tarafından sigorta işlemleri başlatılmayarak aracın doğrudan yetkili serviste tamiratı yaptırılmak suretiyle tamirat giderlerinin kurum bütçesinden ödendiği, ayrıca bahse konu kaza ile ilgili olarak başvuran hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen 23/12/2020 tarihli Disiplin Soruşturma

Raporunda muhakkik tarafından başvuran hakkında adli, idari ve disiplin yönünden herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı şeklinde kanaat belirtildiği, ayrıca yine 23/12/2020 tarihinde düzenlenen

Tazmin Raporunda muhakkik tarafından ambulansta meydana gelen hasar ile ilgili oluşan 1.148,45 TL’lik kamu zararının başvurandan tahsil edilmemesi gerektiği şeklinde kanaat belirtildiği görüldüğünden, kamu zararının başvuranın kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulamadığı dolayısıyla kamu zararının başvuran tarafından ödenmesinin istenemeyeceği değerlendirilmektedir.

16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve

Kontrol Kanununun 71 inci maddesi uyarınca kamu zararından bahsedebilmek için kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması gerektiği, bununla birlikte meydana gelen olayla ilgili olarak düzenlenen kaza tutanağı uyarınca başvurana doğrudan atfedilebilecek kasıt, kusur veya ihmalin bulunmadığı, başvuran hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen 23/12/2020 tarihli Disiplin Soruşturma Raporunda muhakkik tarafından başvuran hakkında adli, idari ve disiplin yönünden herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı şeklinde kanaat belirtildiği, ayrıca yine 23/12/2020 tarihinde düzenlenen Tazmin Raporunda muhakkik tarafından ambulansta meydana gelen hasar ile ilgili oluşan 1.148,45 TL’lik kamu zararının başvurandan tahsil edilmemesi gerektiği şeklinde kanaat belirtildiği, diğer taraftan ambulans sürücülerinin yürüttükleri riskli görev sebebiyle karıştıkları maddi hasarlı trafik kazası sonucunda oluşan tamirat giderlerinin sigorta yaptırmanın amacına uygun olarak öncelikli olarak sigorta kapsamında karşılanması gerektiği, başvuranın kullandığı aracın zorunlu mali sorumluluk ve kasko sigortası bulunmasına rağmen gerçekleşen kaza ile ilgili olarak tamirat masrafının sigorta tarafından karşılanması yoluna gidilmeyerek bu tutarın doğrudan kurum bütçesinden ödendiği anlaşılmış olup, başvuruya konu kamu zararının olayla ilgili olarak doğrudan kasıt, kusur veya ihmali tespit edilemeyen başvurandan tahsil edilmesi olanağı bulunmadığı dolayısıyla başvuran hakkında çıkarılan kamu zararı borcunun iptal edilerek başvurandan yasal faizi ile birlikte 1.364,00 TL olarak tahsil edilen kamu zararı tutarının iadesi ve idarece bundan sonra ambulans sürücüleri tarafından yürütülen görevin risk düzeyi göz önünde bulundurularak meydana gelebilecek ambulans kazaları ile ilgili olarak oluşan tamirat giderlerinin öncelikli olarak sigorta tarafından karşılanması yönünde tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının

gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Diyarbakır İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuran hakkında çıkarılan kamu zararı borcunun iptal edilerek başvurandan yasal faizi ile birlikte 1.364,00 TL olarak tahsil edilen kamu zararı tutarının iadesi ve idarece bundan sonra ambulans sürücüleri tarafından yürütülen görevin risk düzeyi göz önünde bulundurularak meydana gelebilecek ambulans kazaları ile ilgili olarak oluşan tamirat giderlerinin öncelikli olarak sigorta tarafından karşılanması yönünde

DİYARBAKIR VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, DİYARBAKIR VALİLİĞİ İL SAĞLIK

MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve DİYARBAKIR VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi