Kamu zararının tazmini ve ilamın kesinleşme sürecinde yapılan tahsilat işleminin hukuki değerlendirmesi (Sayıştay)

Konu: Sözleşme Kapsamında Yer Alan İş Kalemi İçin Yersiz Bedel Ödenmesi

48 sayılı Asıl İlamın 11’inci maddesinin (A) bendi ile; … Valiliği tarafından Anahtar Teslim Götürü Bedelli sözleşme ile … İnşaat Ticaret Ltd. Şti’ne ihale edilen “… Karasal Sayısal Radyo ve Televizyon Verici Kulesi Yapım İşi” nde; yangın gözetleme kulesi yapım işi, sözleşme bedeline dahil olduğu halde söz konusu iş kalemi için iş artışı kapsamında 5 no.lu hakkediş ile yükleniciye ödeme yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi … (İnşaat Müh.) tarafından gönderilen temyiz dilekçesinde (Sorumlu Harc. Yetk.-Yatırım ve İnş. Müd. …’in temyiz dilekçesinde de tamamen aynı olmak üzere) özetle; 48 sayılı İlamın 11’inci maddesinin A şıkkında belirtilen … TL kamu zararının yüklenici firmanın 21 no.lu hakedişinden kesilerek tahsilatının sağlandığı bildirilmiştir.

Başsavcılık mütalaasında (her iki sorumlu için de geçerli) özetle; Dilekçe ekindeki 21 no.lu hakedişin düzenlenme tarihi 05.03.2020, ödeme emri belgesinin düzenlenme tarihinin ise 09.03.2020 olduğu, tahsilat işlemi ilamın karar tarihinden sonra gerçekleştiğinden, ilamın infazı mahiyetinde değerlendirilen tahsilata ilişkin yapılacak işlem bulunmadığına karar verilmesinin uygun olacağı, belirtilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

48 sayılı Asıl İlamın 11’inci maddesinin (A) bendi ile; … Valiliği tarafından Anahtar Teslim Götürü Bedelli sözleşme ile … İnşaat Ticaret Ltd. Şti’ne ihale edilen “… Karasal Sayısal Radyo ve Televizyon Verici Kulesi Yapım İşi” nde; yangın gözetleme kulesi yapım işi, sözleşme bedeline dahil olduğu halde söz konusu iş kalemi için iş artışı kapsamında 5 no.lu hakkediş ile yükleniciye yersiz ödeme yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Bu defa sorumlularca tazmin hükmünün esasına ilişkin olarak herhangi bir itirazda bulunulmadan kamu zararı …TL’nin tamamının, 09.03.2020 tarih ve 806 sayılı Ödeme Emri Belgesine bağlı 21 no.lu hakediş raporu üzerinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiği bildirilmiştir.

Yapılan incelemede; 48 sayılı Asıl İlamın 11/A’ıncı maddesinde yer alan … TL kamu zararının tamamının İlamın hüküm tarihi olan 17.12.2019’den sonra tahsil edildiği görülmüş olup, sorumlularca İlam hükmüne karşı herhangi bir itirazda da bulunulmadığından, ilamın infazı mahiyetindeki söz konusu tahsilat konusunda Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA (Üye …’ın aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 06.01.2021 tarih ve 48675 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi/Azınlık Görüşü

Üye …’ın azınlık görüşü:

48 sayılı Asıl İlamın 11/A’ıncı maddesi ile … TL’lik tazmin hükmüne karşı (tahsilat bildirilmiş olsa da) olağan kanun yolu olan temyiz başvurusunda bulunulmuş olup, bu talebin Temyiz Kurulu’nca esastan görüşülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Öncelikle haklarında tazmin hükmedilen ve daire tarafından düzenlenen ilamı temyiz etme hakkına sahip olan sorumlular tarafından ve temyiz süresi içerisinde yapılmış olan bir temyiz başvurusu bulunmakta olup bu başvurunun esastan karara bağlanması gerekmektedir. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Temyiz” başlıklı 55’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; “Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur.” denilmiş olup, 7’nci fıkrasında ise; “Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, bozar ya da Kurul üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırır. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.” denilmiştir. Bu itibarla; yapılan temyiz başvurusunun İlam hükmünün kesinleşmesini sağlamak üzere esastan görüşülmesine geçilerek hükmün tasdiki, bozulması ya da kaldırılması şeklinde karara bağlanması gerekmektedir. Bu maddeden de hareketle İlam hükmüne karşı yapılmış temyiz başvurusu karşısında Temyiz Kurulu’nun “yapılacak işlem yoktur” denilerek usulden red şeklinde bir karar vermesi mümkün görülmemektedir.

Öte yandan, söz konusu temyiz başvurusunun esastan görüşülmesi ve karara bağlanması hükmün kesinleşmesi açısından da önem arz etmektedir. 6085 sayılı Kanunun 53’üncü maddesinde; Sayıştay ilamlarının kesinleştikten sonra doksan gün içerisinde yerine getirileceği belirtilerek ilamların infazı için kesinleşme şartı öngörülmüştür. Bilindiği üzere Dairelerce düzenlenen ilâmlar; ya temyize başvuru süresi içinde temyiz başvurusunda bulunulmaması üzerine ya da temyiz başvurusunun karara bağlanması yoluyla kesinleşmektedir. Süresi içinde yetkili kişiler tarafından yapılmış temyiz başvurusunda Temyiz Kurulu tarafından “yapılacak işlem yoktur” şeklinde bir karar alınması durumunda ilamın kesinleşme tarihi muğlak hale gelmekte ve ne zaman kesinleştiği konusunda tereddütler oluşmasına yol açılmış olacaktır.

Bu nedenle 48 sayılı Asıl İlamın 11/A maddesine karşı süresinde yapılmış temyiz başvurusunun (konunun esasına itiraz bulunmasa da) görüşülerek ilamın “tasdikine” karar verilmesi gerekir.