|
ÖZET: Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi, davacı idarenin kamulaştırma bedelini belirlenen süre içinde depo etmemesi nedeniyle davayı reddetmiştir. Ancak, davacı idare vekili, kamulaştırma bedelinin depo edildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunu reddetmiştir.
Yargıtay, temyiz incelemesinde, depo edilmesi gereken kamulaştırma bedelinin hatalı hesaplandığını tespit etmiştir. Davacı idarenin taşınmazda 1/6 oranında hissesi olduğu dikkate alındığında, depo edilmesi gereken miktarın 20.071,09 TL olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, usul ekonomisi gözetilerek, davalı tarafın işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, Yargıtay, davacı idare vekilinin temyiz itirazlarını yerinde bularak, Bölge Adliye Mahkemesi kararını ortadan kaldırmış ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına hükmetmiştir. |
5. Hukuk Dairesi 2024/3260 E. , 2024/9644 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/607 Esas, 2023/1843 Karar
DAVALILAR : … vd.
DAVA TARİHİ : 08.02.2021
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/77 Esas, 2022/165 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Isparta ili, …, Gelincik köyü 4461 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin depo edildiğini belirterek usul ekonomisi gereği davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4650 sayılı Kanun’un ile değişik 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında “Kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen miktarın, 10 uncu maddeye göre mahkemece yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeş gün süre verilir. Gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere mahkemece uzatılabilir.” hükmü karşısında, İlk Derece Mahkemesince 25.01.2022 tarihli ara kararında kamulaştırma bedelini yatırması için davacıya 15 günlük süre verildiği, ara kararın davacıya tebliğ edildiği, depo kararının yerine getirilmemesi nedeni ile 28.02.2022 tarihli celsede davacı vekiline kamulaştırma bedelinin yatırılması için 15 günlük son kez kesin süre verilerek ihtar edilip buna ilişkin duruşma zaptının davacı tarafa tebliğ edilmesine rağmen, Mahkemece verilen süre içerisinde kamulaştırma bedelinin yatırılmaması nedeniyle davanın reddine dair İlk Derece Mahkemesi hükmünde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından, davacı tarafın istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin depo edildiğini gösteren banka dekontlarının dosyaya ibraz edildiğini, usul ekonomisi gereği davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, … olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Mahkemece; tespit edilen 24.085,30 TL kamulaştırma bedelinin davacı idare tarafından depo edilmesi talep edilmiş ise de davacı idarenin taşınmazda 1/6 oranında hissesi olduğu göz önüne alındığında depo edilmesi gereken kamulaştırma bedelinin 20.071,09 TL olduğu, Mahkemece depo edilmesi gereken bedelin hatalı gösterildiği anlaşılmıştır. Davacı idare tarafından İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinden sonra 07.04.2022 tarihinde depo kararını yerine getirdiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilerek davalı tarafın işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanı da alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,05.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.