TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/1881-S.2876
BAŞVURU NO : 2018/14978
KARAR TARİHİ : 03/05/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
Kamulaştırmadan vazgeçilmesi işleminin hukuka ve
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkaniyete aykırı olduğu iddiasına ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 15/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran vekili özetle, başvuranın maliki olduğu Mersin İli, Mezitli İlçesi, Soli/Pompeipolis (Viranşehir) Antik Kenti, Beşik Mevkiinde, I. derece arkeolojik sit alanında bulunan 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 16.01.2017 tarihli Oluru’yla kamulaştırıldığını, 2942 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca tarafların anlaştığını, başvuranın kamulaştırma bedelinin ödenmesi için Bakanlık yetkilileriyle bir görüşme gerçekleştirdiğini, görüşmede ödeneğin, Maliye Bakanlığı’ndan gönderilmediğinin bildirildiğini, konuya ilişkin olarak T.B.M.M. Başkanlığı’na, Cumhurbaşkanlığı’na ve Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunduklarını, idarelerin cevabi yazısından Kültür ve
Turizm Bakanlığı’nın Maliye Bakanlığı’na ödenek talebinde bulunmadığını öğrendiklerini, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 20.09.2018 günlü ve … sayılı Olur’u ile 2942 sayılı Kanunun 21. maddesine istinaden taşınmazın kamulaştırılmasından vazgeçildiğini, Cumhurbaşkanlığı’na konunun iletilmesi üzerine kamulaştırmadan vazgeçilmesinin iyi niyetli olmadığını ve işlemin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu iddia ve ifade ederek, Bakanlığın uzlaşma tutanağına istinaden kamulaştırma bedelini ödememesinin ve ödenek yetersizliğini ileri sürerek kamulaştırmadan vazgeçmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunun tespitinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 11/01/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerde özetle, “Başvuran vekilinin idarelerine yaptığı başvurular ve idareleri cevabi yazılarına ilişkin olarak”;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.1. … vekilleri tarafından ilk olarak 31.01.2014 tarihinde 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın sit alanından çıkarılması, bunun mümkün olmaması halinde kamulaştırılması talebi ile idarelerine başvuruda bulunulduğu, 2.2. Taşınmazın sit alanından çıkarılması talebinin değerlendirilmek üzere Adana Kültür
Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne iletildiği, Mersin Müze Müdürlüğü uzmanlarınca yerinde incelemeye dayalı olarak hazırlanan 19.03.2014 tarihli uzman raporunda, … parsel numaralı taşınmazın l. derece arkeolojik sit alanında kaldığı, parsel içerisinde bilimsel kazı çalışması yapılmadığı, mevsimlik tarım yapıldığı hususlarının tespit edildiği, 2.3. Adana Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 26.03.2014 tarihli ve … sayılı kararı ile … parsel numaralı taşınmazın Soli-Pompeipolis Antik Kentinin bir parçası olması, bilimsel arkeolojik kazı çalışmaları devam eden Sütunlu caddenin bitişiğinde bulunması ve kazı çalışmalarının bu yönde devam edebileceği dikkate alınarak sit alanından çıkarılması yönünde istemin uygun bulunmadığı, bu doğrultuda, 10.07.2014 tarihli ve … sayılı yazılarıyla, bu hususlarla birlikte Bakanlıkları Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 2014 Mali yılı kamulaştırma ödeneğinin yetersiz olması nedeniyle taşınmazın kamulaştırılmasının gerçekleştirilemediğinin başvuran vekillerine iletildiği; 2.4. … parsel numaralı taşınmazın 16.01.2017 tarihli, … sayılı Makam Onayı ile kamulaştırma işlemine başlanmasından sonra taşınmaz maliklerinin süreç hakkında şifahi olarak bilgi talep ettiklerine ilişkin Mersin Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün 20.06.2018 tarihli, …
sayılı yazısının idarelerine iletildiği, 04.07.2018 tarihli ve … sayılı yazılarıyla Bakanlıkları
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü kamulaştırma ödeneklerinin yetersiz kaldığı, Bakanlıkları aleyhine sonuçlanan kamulaştırma konulu davalar nedeniyle yapılması gerekli ödemelerin de bu ödenekten karşılandığı, … parsel numaralı taşınmaz dâhil olmak üzere
Bakanlıklarınca kamulaştırma çalışmaları sürdürülen diğer taşınmazlar için de yeterli ödenek temini amacıyla çalışmalarının sürmekte olduğu, ek ödenek talebinde bulunulduğu, ek ödenek sağlanması durumunda gerekli işlemlerin tesis edileceğinin Mersin Valiliği, İl Kültür ve Turizm
Müdürlüğü’ne bildirildiği, 2.5. Başvuran vekili …’ın … parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılması için yeterli ödenek sağlanması talepli 17.08.2018 tarihli ve … sayılı CİMER başvurusunun Bakanlıklarına iletildiği, bu aşamada taşınmazın kamulaştırmasından vazgeçilmesi nedeniyle bu hususu bildiren cevabın başvuru sahibine 25.09.2018 tarihli ve … sayılı yazıyla bildirildiği; 2.6. Başvuran vekilinin taşınmazın kamulaştırmasından vazgeçilmesine ilişkin kararın iptali ve kamulaştırma bedelinin faizi ile ödenmesi talepli 20.11.2018 tarihli başvurusuna cevaben başvuru sahibine hitaplı 11.12.2018 tarihli ve … sayılı yazılarıyla tesis edilen işlemler hakkında hukuki dayanakları açıklanarak bilgi verildiği, kamulaştırmanın bu aşamada yeniden değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ancak 22.05.2010 tarihli, 27588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Sit Alanlarında Kalan Taşınmazların Hazine Taşınmazları İle
Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik” hükümleri kapsamında maliklerince veya adlarına hareket eden kişi tarafından vekâletname ile başvuruda bulunulması halinde 643 parsel numaralı taşınmazın trampası konusunun değerlendirilebileceğinin bildirildiği; Açıklamalarına yer verilmiştir.
“Başvuru konusuna ilişkin idareleri aleyhine “yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklar” olup olmadığına ilişkin olarak”;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.7. … vd. vekilleri tarafından “… parsel numaralı taşınmazın uzun süredir kısıtlı kalması iddiasıyla bedelinin faizi ile birlikte tahsili istemi”yle Bakanlıkları, Mersin Büyükşehir
Belediyesi ve Mezitli Belediyesi aleyhine Mersin 2. İdare Mahkemesi’nin 2014/… esasında dava açıldığı, Mahkemesinin 17.11.2015 tarihli, … sayılı kararıyla davanın reddedildiği, davacı tarafından anılan kararın temyiz edildiği, Danıştay 6. Dairesinin 21.11.2016 tarih, … sayılı kararı ile yerel Mahkeme kararının onandığı, davacı tarafından karar düzeltme talebinin de
Danıştay 6. Dairesinin 14.11.2017 tarih, … sayılı kararı ile reddedildiği; 2.8. … vd. vekilleri tarafından “643 parsel numaralı taşınmazın sit alanından çıkarılması talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemi”yle Bakanlıkları, Mersin Büyükşehir Belediyesi ve Mezitli Belediyesi aleyhine Mersin 2. İdare Mahkemesi’nin 2014/… esasında dava açıldığı, Mahkemesinin 17.11.2015 tarihli, … sayılı kararıyla davanın reddedildiği, kararın davacılar tarafından temyiz edildiği, Danıştay 14. Dairesinin 21.09.2017 tarih, … sayılı kararı ile davacılar tarafından davadan feragat edildiği anlaşıldığından yeniden karar verilmek üzere yerel Mahkeme kararını bozma kararı verildiği, Bakanlıklarınca anılan Danıştay kararına yönelik karar düzeltme taleplerinin ise Danıştay 14. Dairesinin 27.02.2018 tarih, … sayılı kararı ile reddedildiği, 2.9. … vd. vekilleri tarafından “643 parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılması talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemi”yle Bakanlıkları, Mersin Büyükşehir Belediyesi ve Mezitli
Belediyesi aleyhine Mersin 2. İdare Mahkemesi’nin 2014/… esasında dava açıldığı, Mahkemesinin 17.11.2015 tarihli, … sayılı kararıyla davanın reddedildiği, davacı tarafından anılan kararın temyiz edildiği, Danıştay 6. Dairesinin 31.10.2017 tarih, …sayılı kararı ile davacılar tarafından davadan feragat edilmesi nedeniyle yerel Mahkeme kararını bozma kararı verildiği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
“Taşınmazın hukuki statüsü ve bugüne gelene dek talebin dayanağı olay ve olgulara ilişkin olarak”; 2.10. 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın bulunduğu Soli/Pompeipolis (Viranşehir) Antik
Kentinin, ilk olarak Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun 10.07.1982 tarih, … sayılı kararıyla tescil edildiği, sit sınırlarının son halinin Antalya Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 02.09.1990 gün ve 440 sayılı kararı ile belirlendiği, Adana
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 07.02.1991 tarih ve 784 sayılı kararı ile alana yönelik Koruma Amaçlı İmar Planının uygun bulunduğu, buna göre 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın I. derece arkeolojik sit alanında kaldığı, Soli/Pompeipolis Antik Kenti’nde
18.06.2004 tarihli, 2004/7506 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile izin verilen kazı çalışmalarının,
Bakanlıkları ve Dokuz Eylül Üniversitesi adına Prof. Dr. … başkanlığında yürütüldüğü, 2.11. Kazı Başkanı Prof. Dr. …’nın, Soli/Pompeipolis Antik Kenti I. Derece arkeolojik sit alanında bulunan 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın, “doğu portikoda yapılan kazı çalışmalarında çıkan toprağın söz konusu parsel üzerinden tahliyesi ve üzerindeki anıtsal Roma yapılarının temizlenip açığa çıkartılması” için ivedilikle kamulaştırılmasını 12.10.2016 tarihli başvurusu ile talep ettiği, bunun üzerine 24.09.2016 tarihli,…sayılı yazılarıyla Mersin Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden söz konusu taşınmazın yaklaşık kamulaştırma bedelinin bildirilmesinin istendiği, Mersin Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden alınan
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
23.12.2016 tarihli, … sayılı yazısıyla taşınmazın yaklaşık kamulaştırma bedelinin
1.388.946,00.-TL olduğunun bildirildiği, 2.12. Bunun üzerine, 16.01.2017 tarihli, … sayılı Makam Onayı ile 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılmasına başlandığı, anılan Makam Onayı doğrultusunda 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu uyarınca gerekli işlemlerin yapılmasının 17.01.2017 tarihli ve …sayılı yazılarıyla Mersin Valiliği, İl Kültür ve Turum Müdürlüğü’nden istendiği, anılan Müdürlük tarafından yapılan çalışmalara ilişkin tüm bilgi ve belgelerin 11.08.2017 tarihli, 6119 sayılı yazıları ekinde iletildiği, buna göre Valilik Makamı tarafından görevlendirilen Kıymet Takdir
Komisyonunca … parsel numaralı taşınmaz için 2.785.167,55.-TL bedel belirlendiği,
19.07.2017 tarihinde yapılan uzlaşma görüşmeleri sonucunda taşınmazın 1/2 hissedarı olan …
ile 1.390.000,00-TL’ye uzlaşıldığı, diğer hissedarıyla birlikte … parsel numaralı taşınmaz için toplam 2.780.000,00-TL bedelle uzlaşma sağlandığının ifade edildiği, 2.13. … parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılması için programlanan bedelin üzerinde uzlaşılan tutarın, Bakanlıkları Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 2017 Mali yılı kamulaştırma ödeneğinden karşılanmasının mümkün olamadığı, 2018 yılı Mali Yılı kamulaştırma ödeneğiyle ise öncelikle Bakanlıkları aleyhine açılan kamulaştırmasız el atma davaları sonucu ödenmesine karar verilen ilama bağlı borçların ödemelerinin gerçekleştirildiği, … parsel numaralı taşınmazın uzlaşılan kamulaştırma bedelinin ödemesi için yeterli ödenek sağlanamadığı, 2.14. Bunun üzerine 17 pafta, … parsel numaralı taşınmaz yanı sıra sürdürülen diğer kamulaştırma çalışmaları için 10.000.000,00.-TL ek ödeneğin ivedilikle temini için gerekli işlemlerin yapılmasının 20.06.2018 tarihli ve … sayılı yazılarıyla Bakanlıkları Strateji
Geliştirme Başkanlığı’ndan istendiği, Başkanlığın 02.07.2018 tarihli, 556090 sayılı yazısıyla
Kalkınma Bakanlığı, Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunulduğu ancak sonuç alınamadığı, 2.15. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 21. maddesi hükmüne istinaden 643 parsel numaralı taşınmaz ile birlikte aynı sit alanında bulunan 640 parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılmalarından vazgeçilmesinin 20.09.2018 tarihli ve … sayılı Makam Olur’u ile uygun bulunduğu, taşınmazın kamulaştırmasından vazgeçilmesi üzerine tapu kaydına konulan kamulaştırma şerhinin kaldırılmasının sağlanmasının Mersin Valiliği, İl Kültür ve Turizm
Müdürlüğü’nden 21.09.2018 tarihli ve …sayılı yazılarıyla istendiği, Mezitli Tapu
Müdürlüğü’nce 01.10.2018 tarih ve … yevmiye ile tapu kaydında yer alan 2942 S.Y. 7. maddesi gereği belirtmenin terkini işleminin yapıldığı; Açıklamalarına yer verilmiştir.
“Başvuruya konu talebe istinaden Kurumları değerlendirmeleri ve çözüm önerilerine ilişkin olarak”; 2.16. T.C. Anayasası, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu hükümleri çerçevesinde tesis edilen Bakanlıkları işlemlerinin tamamının hukuka uygun olduğu, Bakanlıkları Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü kamulaştırma ödeneklerinin yetersizliği nedeniyle taşınmazın kamulaştırılmasının değerlendirilmesinin bu aşamada mümkün görülmediği ancak, 22.05.2010 tarihli, 27588 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Sit Alanlarında Kalan Taşınmazların Hazine
Taşınmazları İle Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik” hükümleri kapsamında maliklerince
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
veya adlarına hareket eden kişi tarafından vekâletname ile başvuruda bulunulması halinde …
parsel numaralı taşınmazın Hazine taşınmazları ile trampası konusunun ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilebileceği; Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”; 3.2. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35. maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”; 3.3. “Kamulaştırma” başlıklı 46. maddesinde, “Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir…”; 3.4. “Tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması” başlıklı 63. maddesinde, “Devlet, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlar, bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirleri alır.
Bu varlıklar ve değerlerden özel mülkiyet konusu olanlara getirilecek sınırlamalar ve bu nedenle hak sahiplerine yapılacak yardımlar ve tanınacak muafiyetler kanunla düzenlenir.” 4. 10/07/2018 tarih, 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kültür ve Turizm Bakanlığının görev ve yetkilerinin sayıldığı “Görev” başlıklı 277. maddesinde, c) Tarihi ve kültürel varlıkları korumak, e) Kültür ve turizm yatırımları ile ilgili taşınmazları temin etmek, gerektiğinde kamulaştırmak, bunların etüt, proje ve inşaatını yapmak, yaptırmak, …” 5. 04/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun “İdarenin tek taraflı vazgeçmesi” başlıklı 21. maddesinde, “İdare kamulaştırmanın her safhasında kamulaştırma kararı veren ve onaylayan yetkili merciin kararı ile kamulaştırmadan tek taraflı olarak kısmen veya tamamen vazgeçebilir. Şu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kadar ki, dava sırasında vazgeçme halinde dava giderleri ile harç, harcanan emek ve işin önemi gözetilerek mahkemece maktuen takdir olunacak avukatlık ücreti idareye yükletilir.” 6. 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 6.1. “Devlet malı niteliği:” başlıklı 5. maddesinde, “Devlete, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlar ile özel hukuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda varlığı bilinen veya ileride meydana çıkacak olan korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları Devlet malı niteliğindedir. ….” 6.2. “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları:” başlıklı 6. maddesinde,
“Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları şunlardır:
c) Sit alanı içinde bulunan taşınmaz kültür varlıkları, ….” 6.3. “Yetki ve yöntem:” başlıklı 10. maddesinde, “Her kimin mülkiyetinde veya idaresinde olursa olsun, taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve bunların her türlü denetimini yapmak veya kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler ve valiliklere yaptırmak, Kültür ve
Turizm Bakanlığına aittir…” 6.4. “Hak ve sorumluluk:” başlıklı 11. maddesinde, “Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının malikleri bu varlıkların bakım ve onarımlarını Kültür ve Turizm Bakanlığının bu Kanun uyarınca bakım ve onarım hususunda vereceği emir ve talimata uygun olarak yerine getirdikleri sürece, bu Kanunun bu konuda maliklere tanıdığı hak ve muafiyetlerden yararlanırlar. (Değişik ikinci cümle: 22/5/2007-5663/1 md.) Ancak, kültür ve tabiat varlıklarını koruma bölge kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile birinci ve ikinci derece arkeolojik sit alanlarındaki taşınmazlar zilyetlik yoluyla iktisap edilemez.
Malikler bu varlıkların üzerindeki mülkiyet haklarının tabii icabı olan ve bu Kanunun hükümlerine aykırı bulunmayan bütün yetkilerini kullanabilirler. …” 6.5. “Kamulaştırma:” başlıklı 15. maddesinde, “Taşınmaz kültür varlıkları ve bunların korunma alanları, aşağıda belirlenen esaslara göre
kamulaştırılır:
a) Kısmen veya tamamen gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetine geçmiş olan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanları Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak proğramlara uygun olarak kamulaştırılır. Bu maksat için, Kültür ve Turizm
Bakanlığı bütçesine yeterli ödenek konur.
(Ek: 17/6/1987 – 3386/5 md.; Değişik:14/7/2004 – 5226/7 md.) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri ve mahallî idare birlikleri tescilli taşınmaz kültür varlıklarını, koruma bölge kurullarının belirlediği fonksiyonda kullanılmak kaydıyla kamulaştırabilirler.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e) (Değişik: 17/6/1987 – 3386/5 md.) Kamulaştırma işlemleri, bu Kanun hükümleri ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine göre yapılır.
f) (Ek: 17/6/1987 – 3386/5 md.; Değişik: 25/6/2009-5917/24 md.) Sit alanı ilan edilen ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilen korunması (1)
gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu parseller, (…) başka Hazine arsa veya arazileri ile müstakil veya hisseli olarak değiştirilebilir. Sit alanı ilan edildiği tapu kütüğüne şerh edilen taşınmazları, miras ve ölüme bağlı tasarruflar dışında, sonradan edinenlerin talepleri değerlendirilmez. Ancak, Bakanlık izniyle gerçekleştirilen kazıların yapıldığı alanlarda bulunan parsellerde, maliklerin başvurusu ve kabulüne ilişkin koşul parsele yönelik uygulanır ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planı şartı aranmaz. Bu parsellerin üzerinde bina veya tesis varsa malikinin başvurusu üzerine rayiç bedeli, 2942 sayılı
Kanunun 11 inci maddesi hükümlerine göre belirlenerek ödenir. Bu bentle ilgili usul ve esaslar (1)
Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Bu hükümle ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
7. 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun
“Ödeneklerin kullanılması” başlıklı 20. maddesinde,
“Bütçe ödeneklerinin kullanılmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:
d) Kamu idareleri, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır. Ancak, ait olduğu malî yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçlar, ilgili kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödenir.” 8. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”; 9. 22.05.2010 tarihli ve 27588 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan “Sit Alanlarında Kalan
Taşınmazların Hazine Taşınmazları İle Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik”in 9.1. “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde
“Bu Yönetmelikte geçen; a) Arkeolojik sit: Antik bir yerleşmenin veya eski bir medeniyetin kalıntılarının bulunduğu yer veya su altında bulunan veya meydana çıkarılan korunması gerekli alanları, f) I. derece arkeolojik sit alanı: Korunmaya yönelik bilimsel çalışmalar dışında aynen korunacak sit alanlarını, …. ifade eder.” 9.2. “Trampa edilebilecek taşınmazlar” başlıklı 4. maddesinde,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“Sit alanlarından, I. ve II. derece arkeolojik sit alanı ile I. derece doğal sit alanı olarak tescil edilen ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu yerlerde kalan ve Bakanlık tarafından her yıl belirlenecek trampa programlarına alınan yerlerde bulunan gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait taşınmazlar Hazine taşınmazları ile trampa edilebilir.
Bakanlık izniyle gerçekleştirilen kazıların yapıldığı alanlarda bulunan parsellerde 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planı şartı aranmaz. …” 10. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 10.1. “Tavsiye kararı” başlıklı 32. maddesinde, “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olduğu kanaatine varılması hâlinde tavsiye kararı verilir…”; 10.2. “Ret kararı” başlıklı 33.maddesinde, “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olmadığı kanaatine varılması hâlinde ret kararı verilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi inceleme ve araştırması neticesinde, kamulaştırmadan vazgeçilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu yönünde tespit yapılması yönündeki istemin
REDDİ; Anayasanın “Tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması” başlıklı 63. maddesi,
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun “Devlet malı niteliği” başlıklı 5.
maddesi, “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları:” başlıklı 6. maddesi, “Kamulaştırma:” başlıklı 15. maddesi ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 numaralı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Görev” başlıklı 277. maddesi hükümleri çerçevesinde, bütçe imkânları da gözetilerek, önümüzdeki yıllarda taşınmazın kamulaştırılması hususunu yeniden değerlendirmesi, bunun mümkün olmaması halinde ve taşınmaz malikinin de talebi olduğu takdirde, bu aşamada 643 parsel numaralı taşınmazın Hazine taşınmazları ile trampası konusunun ilgili mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmesi hususlarında idareye TAVSİYEDE
BULUNULMASI yönünde hazırladığı karar önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran vekili özetle, Mersin İli, Mezitli İlçesi, Soli/Pompeipolis (Viranşehir) Antik
Kenti, Beşik Mevkiinde, I. derece arkeolojik sit alanında bulunan 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılmasına 16.01.2017 tarihli ve … sayılı makam onayı ile başlandığını,
19.07.2017 tarihinde yapılan uzlaşma görüşmeleri sonucunda müvekkili ile uzlaşıya varıldığını,
kamulaştırma bedelinin müvekkiline 2017 ve 2018 yılı bütçelerinden ödenmesi mümkün iken ödenmediğini, Bakanlığın 20.09.2018 günlü ve … sayılı Olur’u ile de 2942 sayılı Kanunun 21.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
maddesine istinaden taşınmazın kamulaştırılmasından vazgeçildiğini iddia ve şikâyetle, uzlaşma tutanağına istinaden kamulaştırma bedelinin ödenmemesinin ve ödenek yetersizliği ileri sürülerek kamulaştırmadan vazgeçilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunun tespitinin yapılmasını talep etmektedir.
13. İdarenin ve başvuranın dosyasına sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın bulunduğu Soli/Pompeipolis (Viranşehir) Antik Kentinin, ilk olarak Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun 10.07.1982 tarih, A-3757 sayılı kararıyla tescil edildiği, … parsel numaralı taşınmazın tapu kaydı üzerine 22.04.1986 tarihinde
Eski Eser şerhi konulduğu, 03.05.1990 tarihinde I. derece arkeolojik sit alanı şerhinin konulduğu, sit sınırlarının son halinin Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kurulu’nun 02.09.1990 gün ve 440 sayılı kararı ile belirlendiği, Adana Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 07.02.1991 tarih ve 784 sayılı kararı ile alana yönelik Koruma
Amaçlı İmar Planının uygun bulunduğu, hususları anlaşılmıştır.
14. Bu süreçte, Soli/Pompeipolis Antik Kenti’nde 18.06.2004 tarihli, 2004/7506 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile izin verilen kazı çalışmaları devam etmekteyken Kazı Başkanının 12.10.2016 tarihli başvurusu ile kazı çalışmalarında çıkan toprağın söz konusu parsel üzerinden tahliyesi ve üzerindeki anıtsal Roma yapılarının temizlenip açığa çıkartılması için ivedilikle kamulaştırılmasını talep ettiği, akabinde ilgili mevzuatı çerçevesinde yürütülen çalışmalar neticesinde 16.01.2017 tarihli, … sayılı makam onayı ile taşınmazın kamulaştırılmasına başlandığı, Valilik Makamı tarafından görevlendirilen Kıymet Takdir Komisyonunca … parsel numaralı taşınmaz için 2.785.167,55.-TL bedel belirlendiği, 19.07.2017 tarihinde yapılan uzlaşma görüşmeleri sonucunda taşınmazın 1/2 hissedarı olan başvuran ile 1.390.000,00-TL’ye uzlaşıldığı hususları tespit edilmiştir.
15. 643 parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılması için programlanan bedelin 2017 mali yılı kamulaştırma ödeneğinden karşılanmasının mümkün olamaması ve 2018 mali yılı kamulaştırma ödeneğiyle kamulaştırmasız el atma davaları sonucu ödenmesine karar verilen ilama bağlı borçların ödemelerinin gerçekleştirilmesi üzerine 17 pafta, … parsel numaralı taşınmaz ve kamulaştırma çalışmaları devam eden diğer taşınmazlar için ilgili idaresince
20.06.2018 tarihli ve E.522769 sayılı yazıyla 10.000.000,00.-TL ek ödenek talep edildiği tespit
edilmiş olup, bu talebin olumlu karşılanmaması üzerine 20.09.2018 tarihli ve … sayılı makam oluru ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 21. maddesi hükmüne istinaden … parsel numaralı taşınmaz ile birlikte aynı sit alanında bulunan … parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılmalarından vazgeçilmiştir.
16. Başvuran vekili, kamulaştırma bedelinin müvekkiline 2017 ve 2018 yılı bütçelerinden ödenmesi mümkün iken ödenmediğini iddia etmekte olup, iddiasını kanıtlayıcı nitelikte somut bilgi ve belge dosyasına sunmamıştır. Dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ise, ilgili idaresinin kamulaştırma ödeneğinde yer alan tutarın yetersiz olması üzerine devam eden kamulaştırma çalışmaları için 20.06.2018 tarihli ve … sayılı yazısıyla ivedilikle 10.000.000,00.-TL ek ödenek talep ettiği, bahse konu yazısında, 2018 yılı mali bütçesi kamulaştırma tertibinde öngörülen başlangıç ödeneğine, bugüne kadar harcanan tutara ve kullanılabilir ödenek miktarına yer verdiği; kamulaştırması devam eden ve ödenek talep edilen taşınmazları tek tek yer vermek suretiyle belirttiği, bu taşınmazlar arasında başvuranın taşınmazının da bulunduğu, dolayısıyla başvuran vekilinin yukarıda yer verilen iddiasının dayanaktan yoksun olduğu tespit edilmiştir. Kaldı ki, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve
Kontrol Kanununun, bütçe ödeneklerinin kullanılmasında hangi esaslara uyulacağını
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
düzenleyen 20. maddesinde, kamu idarelerinin, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamayacağı kural altına alınmış olmakla, bütçeyle verilen ödeneklerin, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılacağı, ancak, ait olduğu malî yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçların, ilgili kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödeneceği hüküm altına alındığından idarenin işlemi bu itibarla da fiili bir gereksinmenin sonucu olup, ilgili mevzuatına da uygundur.
17. Başvuran vekili, uzlaşma tutanağına istinaden kamulaştırma bedelinin ödenmemesinin ve ödenek yetersizliği ileri sürülerek kamulaştırmadan vazgeçilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunun tespitinin yapılmasını talep etmektedir.
18. Bilindiği üzere idarelerin, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre, tapuda kayıtlı olan taşınmaz mallar hakkında yapacakları kamulaştırmalarda öncelikle 8. maddede öngörülen şekilde satın alma usulünü uygulamaları esastır. Kamulaştırmayı yapacak idareler, kamulaştırma kararının alınmasından sonra bu Kanunun 11 inci maddesindeki esaslara göre taşınmaz malın tahmini bedelini tespit etmek üzere kendi bünyeleri içinden kıymet takdir komisyonunu görevlendirmekte, kıymet takdir komisyonunca tespit edilen tahmini bedeli belirtmeksizin, kamulaştırılması kararlaştırılan taşınmaz mal, kaynak veya bunların üzerindeki irtifak haklarının bedelinin peşin veya bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre yapılıyor ise, bu fıkradaki usullere göre taksitle ödenmesi suretiyle ve pazarlıkla satın almak veya idareye ait bir başka taşınmaz malla trampa yoluyla devralmak istediğini resmi taahhütlü bir yazıyla malike bildirmektedir. Kamulaştırmaya konu taşınmaz malı pazarlıkla ve anlaşarak satmak veya trampa isteği ile birlikte idareye başvurulması hâlinde, komisyonca tayin edilen tarihte pazarlık görüşmeleri yapılmakta, tespit edilen tahmini değeri geçmemek üzere bedelde veya trampada anlaşmaya varılması hâlinde, yapılan bu anlaşmaya ilişkin bir tutanak düzenlenmektedir. Bu tutanak malikin ferağ beyanı ve tapuda idare adına yapılacak tescilin hukuki sebebi sayılmakta olup, idarece, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde, tutanakta belirtilen bedelin hazır edilerek, idarenin anlaşma tutanağı ve kamulaştırma öncesi taşınmaz üzerindeki tüm takyidat ve haklardan arındırıldığını bildiren yazıya istinaden idare adına tapuya resen tescil veya terkin edileceği, tapuya resen tescil veya terkinden sonra kamulaştırma bedelinin ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
19. Başvuru dosyası kapsamında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanununun 8. maddesi uyarınca başvuruya konu idarece, Mersin İli, Mezitli
İlçesi, Soli/Pompeipolis (Viranşehir) Antik Kenti, Beşik Mevkiinde, I. derece arkeolojik sit alanında bulunan 17 pafta, … parsel numaralı taşınmazın kamulaştırılması çalışmalarına
16.01.2017 tarihli ve … sayılı makam onayı ile başlandığı, taşınmazın kamulaştırılması
amacıyla satın alma usulü izlenerek 19.07.2017 tarihinde yapılan uzlaşma görüşmeleri sonucunda taşınmazın 1/2 hissedarı olan başvuran ile 1.390.000,00-TL’ye uzlaşıldığı, uzlaşma tutanağının taraflarca imzalandığı, ancak tespit edilen bedelin aradan geçen sürede ödenmediği,
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 21. maddesi hükmüne istinaden 643 parsel numaralı
taşınmazın kamulaştırılmasından 20.09.2018 tarihli ve … sayılı makam oluru ile vazgeçildiği hususları tespit edilmiştir.
20. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun “İdarenin tek taraflı vazgeçmesi” başlıklı 21.
maddesinde, İdarenin, “kamulaştırmanın her safhası”nda, kamulaştırma kararı veren ve onaylayan yetkili merciin kararı ile kamulaştırmadan “tek taraflı” olarak “kısmen veya tamamen” vazgeçebileceği düzenlenmiştir. 21.maddedeki “kamulaştırmanın her safhası”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ifadesinden ne anlaşılması gerektiğine ilişkin Yargıtay kararları incelendiğinde (Yargıtay 5.
Hukuk Dairesi, E: 2017/12582, K: 2018/15614, T.: 27.09.2018; E: 2016/1130, K: 2017/1816, T.: 09.02.2017, Kaynak: corpus içtihat sitesi), kamulaştırma işleminin “idari” ve “adli” yönden kesinleşmesine vurgu yaptıkları görülmektedir.
21. Bu bağlamda, somut başvuru incelendiğinde, başvuran ile başvuruya konu idare arasında her ne kadar 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 8. maddesi uyarınca satın alma usulü izlenerek anlaşma sağlanması üzerine uzlaşma tutanağı hazırlanmış ve tarafların pazarlık görüşmesinin ardından teklif ve kabul beyanlarıyla bedelde anlaşılmış ise de, Kanunun 8.
maddesinin 6. fıkrasında belirtilen şekilde taşınmazın idare adına tapuya tescili ve akabinde uzlaşılan kamulaştırma bedelinin malike ödenmesi aşamaları tamamlanmayarak, kamulaştırma işleminin gerçekleştirilmediği, tespit edilmiştir.
22. Bu itibarla, başvuruya konu idarenin, 2942 sayılı Kanunun 21. maddesi ile kendisine tanınan kamulaştırmadan tek taraflı vazgeçme hakkını kullandığı, idarenin kanunun verdiği yetkiyi kullanarak kamulaştırma işleminden vazgeçmesi sebebiyle kusurlu kabul edilemeyeceği, başvuran vekilince taşınmazın kamulaştırılmasından vazgeçilmesi nedeniyle kamulaştırma kararı ile vazgeçme tarihi arasında bir zarar oluştuğu iddiasında bulunulmadığı gibi, bu iddiayı doğrulayacak nitelikte bir bilgi ve belge de dosyasından tespit edilemediğinden başvurunun bu yönlerden reddi gerekmiştir.
23. Bununla birlikte, Anayasanın “Tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması” başlıklı 63.
maddesinde, devletin tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlayacağı, düzenlemesine yer verildiği; 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanununun “Devlet malı niteliği:” başlıklı 5. maddesinde, özel hukuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda varlığı bilinen veya ileride meydana çıkacak olan korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının Devlet malı niteliğinde olduğu, “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları:” başlıklı 6. maddesinde, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları arasında “Sit alanı içinde bulunan taşınmaz kültür varlıkları”nın da sayıldığı; “Kamulaştırma:” başlıklı 15. maddesinde, a) Kısmen veya tamamen gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetine geçmiş olan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının Kültür ve
Turizm Bakanlığınca hazırlanacak programlara uygun olarak kamulaştırılacağının düzenlendiği; maddenin devamında f) Sit alanı ilan edilen ve 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu parsellerin başka Hazine arsa veya arazileri ile müstakil veya hisseli olarak değiştirilebileceğinin düzenlendiği; 10/07/2018 tarih, 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Görev” başlıklı 277. maddesinde, Kültür ve Turizm Bakanlığının, c) Tarihi ve kültürel varlıkları korumak ve e) Kültür ve turizm yatırımları ile ilgili taşınmazları temin etmek, gerektiğinde kamulaştırmak ile görevli ve yetkili olduğu hususları birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde, Bakanlığın bütçe imkânlarını da gözeterek, önümüzdeki yıllarda taşınmazın kamulaştırılması hususunu yeniden değerlendirmesi, bunun mümkün olmaması halinde ve taşınmaz malikinin de talebi olduğu takdirde, bu aşamada … parsel numaralı taşınmazın Hazine taşınmazları ile trampası konusunun ilgili mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmesi hususlarında idareye tavsiyede bulunulması gerektiği kanaati ve sonucuna ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarının süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği değerlendirildiğinden idarenin iyi yönetim ilkelerinden “kanunilik”, “dürüstlük”, “makul sürede karar verme” “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davrandığı, öte yandan başvuruya konu taşınmazın kamulaştırması hususunun ilgili mevzuatı çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi halinde
“haklı beklenti” ilkesinin de karşılanacağı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Mersin
İdare Mahkemelerinde dava yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, başvurunun KISMEN RET KISMEN KABULÜ ile, 1. Kamulaştırmadan vazgeçilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu yönünde tespit yapılması yönündeki istemin, ilgili mevzuatı ve dosyası kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde REDDİNE; 2. Anayasanın “Tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması” başlıklı 63. maddesi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun “Devlet malı niteliği:” başlıklı 5. maddesi, “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları:” başlıklı 6.
maddesi, “Kamulaştırma:” başlıklı 15. maddesi ve Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Görev” başlıklı 277.
maddesi hükümleri çerçevesinde, bütçe imkânları da gözetilerek, önümüzdeki yıllarda taşınmazın kamulaştırılması hususunu yeniden değerlendirmesi, bunun mümkün olmaması halinde ve taşınmaz malikinin de talebi olduğu takdirde, bu aşamada … parsel numaralı taşınmazın Hazine taşınmazları ile trampası konusunun ilgili mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmesi hususlarında KÜLTÜR VE TURİZM
BAKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna; Kararın, BAŞVURAN VEKİLİNE VE KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.