Kamulaştırma bedelinin tespiti için emsal incelemesi yapılmadan belirlenen bedelin adil olup olmadığına dair itirazlar nasıl değerlendirilir (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na dayanarak kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili istemi üzerinedir. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vererek, kamulaştırma bedelinin tespitine ve taşınmazın davacı idare adına tesciline hükmetmiştir. Davalı taraf, belirlenen bedelin emsallerine göre düşük olduğunu ve usulüne uygun bir emsal incelemesi yapılmadığını savunarak istinaf başvurusu yapmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi, emsal karşılaştırmasının 2942 sayılı Kanun’un hükümlerine uygun olduğunu belirterek, belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, harç ve vekalet ücretinin maktu alınmasının da usul ve kanuna uygun olduğunu vurgulamıştır. Tüm bu gerekçelerle, tarafların istinaf başvurularını esastan reddederek İlk Derece Mahkemesi kararını onamıştır.

Sonuç olarak, Yargıtay, temyiz itirazlarının yerinde görülmediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır. Bu karar, kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davalarında emsal incelemesinin önemini ortaya koymaktadır.

5. Hukuk Dairesi         2024/3117 E.  ,  2024/10608 K.

    “İçtihat Metni”

    İNCELENEN KARARIN
    MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2022/1815 Esas, 2024/12 Karar
    DAVA TARİHİ : 09.10.2020
    KARAR : Esastan ret
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
    SAYISI : 2020/1036 Esas, 2022/149 Karar

    Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
    Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
    Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I. DAVA
    Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, Çerkezköy ilçesi, İstasyon Mahallesi 214 ada
    2 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
    II. CEVAP
    Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının belirlediği taşınmaz bedelinin, bedel tespit usulü ve 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesine aykırı olduğunu, davacı tarafından belirlenen bedelin emsallerinden farklılık gösterdiğini ve yine emsallerine göre kabul edilemeyecek derecede düşük olması nedeniyle Çerkezköy Belediyesinin meclis kararıyla reddedildiğini, taşınmazın gerçek değerinin mahkemece tespitine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı idareye yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

    IV. İSTİNAF
    A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    B. İstinaf Sebepleri
    1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal incelemesinin usulüne uygun yapılmadığını, kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.
    2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal incelemesinin usulüne uygun yapılmadığını, taşınmaz için düşük bedel takdir edildiğini, davalı yararına nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

    C. Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun’un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazın konum ve niteliğine göre dava tarihi itibarıyla 926,82 TL/m² birim değer üzerinden belirlenen bedelin adil ve hakkaniyete uygun olduğu gibi bedel tespiti ve tescil davalarının tespit davası olması nedeniyle harç ve vekâlet ücretinin maktu alınmasının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
    2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
    Uyuşmazlık, … olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

    2. İlgili Hukuk
    1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
    2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu, 11 inci ve 30 uncu maddeleri.

    3. Değerlendirme
    1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
    2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
    3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.