|
ÖZET: Bu Yargıtay kararında, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin hukuki uyuşmazlık ele alınmıştır. Davacı idare, Trabzon ili, Ortahisar ilçesindeki bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin belirlenmesi ve tescili için dava açmıştır. Mahkeme, emsal taşınmazların kıyaslanarak değer biçilmesinin uygun olduğunu belirtmiş, ancak bitişik parselin değerinin daha yüksek olması nedeniyle eksik inceleme yapıldığını tespit etmiştir.
Mahkeme, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca yapılan değerlendirmelerin yetersiz olduğunu ve ek rapor alınmadan hüküm kurulmasının hatalı olduğunu vurgulamıştır. Bu nedenle, temyiz incelemesi sonucunda, davacı idare ve davalıların itirazları reddedilmiş, ancak eksik inceleme nedeniyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. Sonuç olarak, mahkeme kararının onanmasıyla birlikte, hukukun gerekliliklerine uygun bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır. |
5. Hukuk Dairesi 2024/4579 E. , 2024/9934 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/476 Esas, 2022/126 Karar
DAVA TARİHİ : 10.11.2014
KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı idare ve davalılar … vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … 828 ada 20 (yeni 3741 ada 13) parsel sayılı taşınmazın, kamulaştırma bedelinin tespiti ile Kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı tarafça verilmiş cevap dilekçesine dosya içerisinde rastlanmamıştır.
III. MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 15.10.2015 tarihli ve 2014/765 Esas, 2015/724 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arsa niteliğindeki … 828 ada 20 parsel sayılı taşınmaz mal ile emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak zeminine; resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek yapılara değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmeyerek hükmün onanmasına karar verilmiştir.
3. Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı bir kısım davalılar vekilleri karar düzeltme talebinde bulunmuştur.
4. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 27.09.2018 tarihli ve 2016/25572 Esas, 2018/15650 Karar sayılı onama kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan incelemede. kamulaştırılan taşınmaz ile emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak zeminine değer biçilmesi yöntem olarak doğru olduğu gibi resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek binaya değer biçilmesinde de bir isabetsizlik görülmemiştir. Buna karşın dava konusu parsele bitişik 828 ada 19 parsel sayılı taşınmaza Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1607 Esas sayılı dosyasında kadastro parseli olarak aynı dava tarihi itibarıyla 4.375,00 TL değer biçilmiş ve bu metrekare birim bedeli Dairemiz denetiminden geçerek onanmış olup, dava konusu taşınmaza ise kadastro parseli olarak aynı değerlendirme tarihi itibari ile daha az değer belirlendiğinden, güçlü delil niteliğindeki belirtilen dosya, getirtilerek bilirkişi kurulundan bitişik parsel için tespit edilen metrekare birim bedelinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığı gibi; 7139 sayılı Kanun’la değişik Kamulaştırma Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin fahiş olduğunu, emsal taşınmazın kabulünün mümkün olmadığını, hesaplanan bedelde indirim yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, emsal karşılaştırmasının uygun yapılmadığını, metrekare birim fiyatının düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.
2.2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 428 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare ve davalılar … vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı … vd.’den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine17.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.