|
ÖZET: Uyuşmazlık, Sakarya ili, Ortaköy-Merkez Mahallesi’nde bulunan 515 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili talebine ilişkindir. Mahkeme, davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespitine karar vermiştir. Ancak, Yargıtay, taşınmaz üzerindeki fındık ağaçları ile diğer meyve ağaçlarının değerinin belirlenmesinde eksik inceleme yapıldığını tespit etmiştir. Bu nedenle, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesine göre, fındık ağaçlarının değerinin güncel verilere göre belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yargıtay, mahkeme kararının bozulmasına ve bozma ilamına uyularak yeni bir yargılama yapılmasına karar vermiştir. Temyiz aşamasında davacı idare vekili, kamulaştırma bedelinin fahiş belirlendiğini ve eksik inceleme yapıldığını ileri sürmüştür. Ancak, Yargıtay, temyiz itirazlarının yerinde görülmediğini belirterek, mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğunu onamıştır. Bu durum, kamulaştırma süreçlerinde değer tespitinin güncel verilere dayanarak yapılmasının önemini ortaya koymaktadır. |
5. Hukuk Dairesi 2024/3287 E. , 2024/8784 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/35 Esas, 2022/119 Karar
DAVA TARİHİ : 16.02.2015
KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, …, Ortaköy-Merkez Mahallesi 515 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılarca verilmiş cevap dilekçesine dosya içerisinde rastlanmamıştır.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 02.02.2016 tarihli ve 2015/76 Esas, 2016/120 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespitine, tespit edilen bedelden acele kamulaştırma bedelinin mahsubu ile bakiye bedelin derhal ödenmesine, tapu kaydının iptali ile taşınmazın tapudan terkinine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda;taşınmazda yer alan fındık ağaçlarının kapladığı alan haricinde kalan 3.690,00 m²lik bölümünde yer alan toplam 79 adet meyve ağacının, sayıları ve nitelikleri gözönüne alındığında, taşınmazın fındıklık olan bölümü haricinde kapladıkları alan tespit edilerek bu bölüm yönünden kapama karışık meyve bahçesi olarak kabulü ile net gelirlerine göre bedellerinin tespit edilmesi gerekirken, yazılı şekilde meyve ağaçlarına maktuen değer biçilmesi ve dava konusu taşınmaz üzerindeki fındık ağaçları ile zemine ekilebilecek münavebe ürünlerinin değerlendirme tarihi olan 2015 yılı dekar başına üretim masrafları ile yıllık ortalama toptan kg. satış fiyatlarının İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtilerek bu verilere göre fındık ağaçlarının dava tarihindeki bedelinin tespit edilmesi gerektiği hâlde 2014 yılı verilerini esas alan rapor doğrultusunda eksik inceleme ile hüküm kurulması ile 7139 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası gereğince, bozma sonrası bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedelde artış olması halinde bu kısım için; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; fındıklık bedelinin fahiş belirlendiğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, faiz aralıklarının hatalı belirlendiğini ve lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, … olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ve 12 nci maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları.
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ile 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı kararı göz önüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.