|
ÖZET: Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili konusundadır. İlk Derece Mahkemesi, taşınmazın kamulaştırma bedelini belirleyerek davanın kabulüne karar vermiştir. Davalı taraf, taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiş, davacı taraf ise bilirkişi raporunun hatalı olduğunu öne sürmüştür. Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurularını esastan reddederek, taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde olduğunu ve değerinin doğru belirlendiğini ifade etmiştir.
Mahkeme, taşınmazın imar planı dışında olduğunu ve belediye hizmetlerinden yararlanmadığını belirterek, kamulaştırma bedelinin tespitinde kullanılan gelir metodunun uygun olduğunu vurgulamıştır. Temyiz aşamasında, davacı idare vekilinin itirazları, mahkemenin kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Sonuç olarak, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararı onanmış ve davacı idare harçtan muaf tutulmuştur. Bu karar, kamulaştırma süreçlerinde değer tespitinin nasıl yapılması gerektiğine dair önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
5. Hukuk Dairesi 2024/2955 E. , 2024/10358 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/226 Esas, 2023/2401 Karar
DAVA TARİHİ : 01.04.2021
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/103 Esas, 2021/459 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, …, Kürtül (Eyüp Sultan) Mahallesi 159 ada 15/A parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporu hatalı değerlendirmeler içermekte olup, dava konusu taşınmaza piyasa değerinin çok üstünde değer takdir edildiğini, taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesi gerektiğini, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz vasfının hatalı belirlendiğini arsa olarak nitelendirilmesi gerektiğini, bedelin düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde olduğu, buğday, buğday samanı ve nohut, nohut samanı münavebesi uygulanarak, davaya konu taşınmazın kuru vasfına ve Yargıtay içtihatlarına uygun olarak kapitalizasyon faiz oranı da %5 olarak uygulanmak suretiyle net gelir yöntemine göre ve davaya konu taşınmaz için raporda belirtilen özellikleri dikkate alınarak %50 objektif değer artışı verilerek sonuç metrekare değerinin 11,18 TL olarak tespit edilmesinin yerinde olduğu, her ne kadar davalı taraf davaya konu taşınmazın arsa vasfında olduğunu iddia etmiş ise de dosyadaki bilgi ve belgelerden davaya konu taşınmazın imar planı dışında olduğu,belediye hizmetlerinden yararlanmadığı anlaşılmakla taşınmazın arazi olarak kabul edilerek hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, … olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.